საქართველოს კანონმდებლობა.

 

 

სარჩევი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსი.

 

საქართველოს ახალი საგადასახადო კოდექსი.

საქართველოს საპროცესო კოდექსი.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი.

საქართველოს შრომის კანონი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსი.

 

ამ კოდექსის მიზანია პირთა უფლებებისა და თავისუფლებების ხელყოფის გარეშე

ხელისუფლების ფინანსური უზრუნველყოფა კონსტიტუციური ვალდებულებების

აღსასრულებლად.

წიგნი I

საერთო დებულებები

კარი I.

საგადასახადო სისტემის საფუძვლები

თავი 1.

გადასახადები. გადასახადის გადამხდელი

მუხლი 1. ახალი საგადასახადო კოდექსის მოქმედების სფერო

ამ კოდექსით წესრიგდება გადასახადის დაწესების, საგადასახადო ვალდებულებების

წარმოშობის, შესრულებისა და გადასახადების ადმინისტრირების საფუძველზე წარმოქმნილი

ურთიერთობები.

მუხლი 2. საგადასახადო კანონმდებლობა

1. საგადასახადო ვალდებულებების წარმოშობის, შესრულებისა და ადმინისტრირების

საფუძველზე წარმოშობილი ურთიერთობები წესრიგდება:

ა) საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო ხელშეკრულებით;

ბ) ამ კოდექსით;

გ) საქართველოს საბაჟო კანონმდებლობით.

2. საგადასახადო ადმინისტრაციის მოწყობა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება

საქართველოს კანონით.

3. დაუშვებელია საგადასახადო ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად ნორმატიული აქტის

გამოცემა, თუ მისი გამოცემა პირდაპირ არ არის გათვალისწინებული ამ კოდექსით.

4. ინდივიდუალური საგადასახადო შეღავათის არსებობა მიიჩნევა კეთილსინდისიერი

კონკურენციის კონსტიტუციური პრინციპის ხელყოფად და მისი დაწესება აკრძალულია. საერთო

ხასიათის საგადასახადო შეღავათი და გადასახადისაგან გათავისუფლება დგინდება მხოლოდ ამ

კოდექსით.

5. საგადასახადო კანონმდებლობის აქტს არა აქვს უკუქცევითი ძალა, თუკი იგი არ

ამსუბუქებს გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებას. საკანონმდებლო აქტში

პირდაპირ უნდა მიეთითოს აქტის, ან მისი ცალკეული ნორმისათვის უკუქცევითი ძალის მინიჭების

შესახებ.

6. ამ კოდექსის ნორმის განმარტების უფლება კონკრეტული საქმის განხილვისას აქვს

მხოლოდ იმ ორგანოს, რომელიც წყვეტს ამ კოდექსის საფუძველზე წარმოშობილ დავას.

 

საგადასახადო ადმინისტრაციას ეკრძალება გადასახადის გადამხდელისათვის საგადასახადო

ურთიერთობების ცალკეულ საკითხებზე მითითებების (ინსტრუქციების) მიცემა.

მუხლი 3. საგადასახადო კანონმდებლობის სტაბილურობის კონსტიტუციური პრინციპის უზრუნველყოფა

1. საგადასახადო კანონმდებლობის სტაბილურობა მიიჩნევა თავისუფალი შრომისა (მათ

შორის, მეწარმეობის) და კეთილსინდისიერი კონკურენციის განვითარების აუცილებელ პირობად და მისი ხელყოფა ითვლება შესაბამისი კონსტიტუციური პრინციპის, აგრეთვე ადამიანის თავისუფალი შრომის ფუნდამენტური ხელშეუვალი უფლების დარღვევად.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 2

2. საგადასახადო კანონმდებლობის სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად ამ მუხლის მე-3 და

მე-4 ნაწილებით დადგენილია საგადასახადო კანონმდებლობაში ცვლილებების შეტანის

განსაკუთრებული წესი.

3. კანონი საგადასახადო კოდექსში ცვლილების და/ან დამატების შეტანის შესახებ ძალაში

შედის მომდევნო საბიუჯეტო წლის დასაწყისიდან, მაგრამ არაუადრეს კანონის ოფიციალური

გამოქვეყნებიდან 6 თვისა, გარდა ამ მუხლის მე-4 ნაწილით დადგენილი შემთხვევისა.

4. კანონი საგადასახადო კოდექსში ცვლილების და ან დამატების შეტანის შესახებ, ან

ახალი საგადასახადო კოდექსი, ან მოქმედი საგადასახადო კოდექსის ახალი რედაქცია, რომლითაც

პირდაპირი და/ან არაპირდაპირი ფორმით წესდება გადასახადის ახალი სახე, და/ან იზრდება

დასაბეგრი ბაზა და/ან გადასახადის განაკვეთი, და ან საგადასახადო ტვირთი, ძალაში შედის

არაუადრეს კანონის ოფიციალური გამოქვეყნებიდან მე-5 საბიუჯეტო წლის დასაწყისიდან.

მუხლი 4. გადასახადი

1. გადასახადი არის ბიუჯეტში სავალდებულო ფულადი შენატანი, რომელიც წესდება

ხელისუფლების კონსტიტუციური ვალდებულებების აღსრულების ფინანსური უზრუნველყოფის

მიზნით და რომლის გადახდა ევალება ამ კოდექსით განსაზღვრულ პირებს ამავე კოდექსით

დადგენილი ოდენობითა და წესით.

2. გადასახადის გადამხდელის შესრულებულ და შეუსრულებელ საგადასახადო

ვალდებულებათა, აგრეთვე საგადასახადო მოთხოვნათა წლიური ჯამური ოდენობის შესახებ

ინფორმაცია საჯაროა.

მუხლი 5. გადასახადის სახეები და საგადასახადო

 

შემოსავლების განაწილება

1. საერთოსახელმწიფოებრივი გადასახადებია:

ა) საშემოსავლო გადასახადი;

ბ) დამატებული ღირებულების გადასახადი;

გ) აქციზი.

2. ადგილობრივი გადასახადია:

ა) ქონების გადასახადი.

3. საერთოსახელმწიფოებრივი გადასახადების გადახდით მიღებული შემოსავლები

ცენტრალურ და ადგილობრივ ბიუჯეტებს შორის ნაწილდება საბიუჯეტო კანონმდებლობით

დადგენილი წესით.

4. ადგილობრივი გადასახადი მთლიანად შეიტანება ადგილობრივ ბიუჯეტში.

მუხლი 6. გადასახადის გადამხდელი. საგადასახადო აგენტი

1. გადასახადის გადამხდელი არის პირი, რომელსაც აქვს ამ კოდექსით დადგენილი

დაბეგვრის ობიექტი.

2. საგადასახადო აგენტი არის პირი, რომელიც ამ კოდექსით დადგენილ შემთხვევაში და

წესით ასრულებს გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებას.

თავი 2.

გადასახადის გადამხდელისა და

ხელისუფლების ურთიერთობა

მუხლი 7. გადასახადის გადამხდელისა და ხელისუფლების

ურთიერთობის პრინციპები

1. გადასახადის გადამხდელისა და ხელისუფლების ურთიერთობა ეფუძნება პარტნიორობისა

და ურთიერთპასუხისმგებლობის პრინციპებს.

2. გადასახადის გადამხდელისა და ხელისუფლების ურთიერთობის პრინციპების შესატყვისი

ქმედება ხორციელდება ამ კოდექსით დადგენილი წესითა და ფარგლებში.

3. გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსის საფუძველზე წარმოქმნილ ურთიერთობებში

ხელისუფლებას წარმოადგენს საგადასახადო ადმინისტრაცია, ხოლო იმპორტ-ექსპორტის

პროცედურების განხორციელებისას _ აგრეთვე საბაჟო ადმინისტრაცია.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 3

მუხლი 8. გადასახადის გადამხდელისა და ხელისუფლების

პარტნიორობა

1. პარტნიორობის პრინციპი ხელისუფლებას ავალდებულებს, ხელი შეუწყოს გადასახადის

გადამხდელის კანონიერ საქმიანობას, როგორც საზოგადოების კეთილდღეობის წყაროს.

2. პარტნიორობის პრინციპი გადასახადის გადამხდელს ავალდებულებს, კეთილსინდისიერად

შეასრულოს ყველა საგადასახადო ვალდებულება.

3. ხელისუფლება ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელის მიმართ ამ კოდექსით

დადგენილი ნებისმიერი სახის გადაწყვეტილების მიღებისა და შესაბამისი ქმედების

განხორცილებისას გაითვალისწინოს, რომ გადასახადის გადამხდელის კანონიერ საქმიანობას აქვს

 

უმნიშვნელოვანესი საზოგადოებრივი ღირებულება და თავისუფალი მეწარმეობის

განვითარებისათვის ხელშეწყობა სახელმწიფოს კონსტიტუციური ვალდებულებაა.

მუხლი 9. გადასახადის გადამხდელისა და ხელისუფლების

პასუხისმგებლობა

გადასახადის გადამხდელსა და ხელისუფლებას ამ კოდექსით დადგენილი ვალდებულების

დარღვევისათვის ეკისრებათ კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობა.

მუხლი 10. გადასახდის გადამხდელის კეთილსინდისიერება

გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერია. ითვლება, რომ იგი ამ კოდექსით დადგენილ

ყველა ვალდებულებას ასრულებს კეთილსინდისიერად, სანამ ამ კოდექსით დადგენილი წესით არ

დამტკიცდება საწინააღმდეგო.

მუხლი 11. საგადასახადო ადმინისტრაციის მოქმედების

საფუძვლები და ფარგლები

1. საგადასახადო ადმინისტრაციას გადასახადის გადამხდელთან ურთიერთობაში აქვს

მხოლოდ ვალდებულებები. საგადასახადო ადმინისტრაციის ნებისმიერი ქმედება, რომლის

შესრულების შესაძლებლობა დადგენილია ამ კოდექსით, განიხილება, როგორც გადასახადების

ადმინისტრირების ვალდებულების გამოვლინება და მისი აღსრულება.

2. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელის მიმართ

განახორციელოს ადმინისტრირების მხოლოდ ის ქმედება, რომელიც პირდაპირ და

არაორაზროვნადაა დადგენილი ამ კოდექსით.

კარი II.

გადასახადის გადამხდელისა და საგადასახადო

ადმინისტრაციის ვალდებულებები

თავი 3.

გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება

მუხლი 12. საგადასახადო ვალდებულება

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, შეასრულოს ამ კოდექსით დადგენილი ფულადი

და საანგარიშგებო საგადასახადო ვალდებულება.

2. ფულადი საგადასახადო ვალდებულება არის გადასახადის და მასზე დაკისრებული

ჯარიმისა და საურავის გადახდა ამ კოდექსით დადგენილი წესითა და ვადაში.

3. საანგარიშგებო საგადასახადო ვალდებულება არის საგადასახადო დოკუმენტაციის

წარდგენა ამ კოდექსით დადგენილი წესითა და ვადაში.

მუხლი 13. საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობა

და შეწყვეტა

1. საგადასახადო ვალდებულება წარმოიშობა ამ კოდექსის მე-2 წიგნით დადგენილი

პირობების არსებობისას.

2. საგადასახადო ვალდებულება წყდება მისი სრულად და დროულად შესრულებით, გარდა

ამ მუხლის მესამე, მეოთხე და მეხუთე ნაწილებით დადგენილი შემთხვევებისა.

3. იურიდიული პირის საგადასახადო ვალდებულება შესრულების გარეშე შეიძლება

შეწყდეს გაკოტრების საფუძველზე მისი ლიკვიდაციის შედეგად.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 4

 

4. გარდაცვლილი პირის შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულება გადადის

მემკვიდრეზე, ხოლო თუ სამკვიდრო მიიღო სახელმწიფო ხაზინამ, გარდაცვლილი პირის შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულება წყდება.

5. საგადასახადო ვალდებულება შესრულების გარეშე წყდება ხანდაზმულობის ვადის

გასვლის შედეგად.

მუხლი 14. საანგარიშგებო დოკუმენტაცია

1. საანგარიშგებო დოკუმენტაცია მოიცავს საფინანსო და საგადასახადო ანგარიშგების

დოკუმენტების ერთობლიობას.

2. საფინანსო ანგარიშგების დოკუმენტების ჩამონათვალი და ფორმები განისაზღვრება

საქართველოს კანონით ბუღალტრული აღრიცხვისა და ანგარიშგების რეგულირების შესახებ და სხვა ნორმატიული აქტებით.

3. საგადასახადო ანგარიშგების დოკუმენტებია:

ა) ფიზიკურ პირთა საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაცია;

ბ) დაქირავებულ ფიზიკურ პირთა შრომის ანაზღაურების შესახებ ცნობა;

გ) დივიდენდების (სარგებლის) გაცემის შესახებ ცნობა;

დ) იურიდიულ პირთა საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაცია;

ე) დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაცია;

ვ) აქციზის დეკლარაცია;

ზ) ქონების გადასახადის დეკლარაცია;

თ) კრებსითი საგასადახადო ბალანსი;

ი) საგადასახადო ვალდებულებათა შესრულების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია;

კ) გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებათა შესრულების მდგომარეობის თაობაზე

შედარების აქტი;

4. თითოეული სახის საანგარიშგებო დოკუმენტის ფორმა დადგენილია ამ კოდექსის 88-ე,

მე-100, 118-ე, 133-ე და 148-ე მუხლებით.

მუხლი 15. საგადასახადო დეკლარაცია

საგადასახადო დეკლარაცია არის გადასახადის გადამხდელის მიერ ამ კოდექსით

დადგენილი ფორმით შესრულებული ანგარიში შესაბამისი სახის გადასახადის ოდენობისა და მისი

გადახდის ვალდებულების აღიარების შესახებ.

მუხლი 16. საგადასახადო ვალდებულების შესრულება

1. საგადასახადო ვალდებულების შესრულებად ითვლება ამ კოდექსით დადგენილ ვადებში:

 

ა) გადასახადის და მასზე დაკისრებული ჯარიმისა და საურავის გადახდა;

ბ) საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენა.

2. ფულადი საგადასახადო ვალდებულება უნდა აისახოს ეროვნულ ვალუტაში.

3. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, გადასახადების, ჯარიმებისა და საურავების

თანხა დაფაროს:

ა) ეროვნული ვალუტით უნაღდო ანგარიშსწორების წესით, ან

 

ბ) სახელმწიფო და მუნიციპალური ფასიანი ქაღალდებით, ან

გ) მოთხოვნათა ურთიერთგაქვითვის წესით, ამ კოდექსის 31-ე მუხლების შესაბამისად.

4. აკრძალულია საგადასახადო ადმინისტრაციასთან ნაღდი ანგარიშსწორების წესით

საგადასახადო ვალდებულების შესრულება.

მუხლი 17. საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენის ვალდებულება

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, საგადასახადო ადმინისტრაციას ამ კოდექსით

დადგენილ ვადაში და წესით წარუდგინოს ამ კოდექსის მე-18 მუხლით განსაზღვრული

დოკუმენტები.

2. საგადასახადო ანგარიშგებას გადამხდელის შეხედულებისამებრ შეიძლება დაერთოს

გადამხდელის კომენტარი ან ახსნა-განმარტებითი წერილი ანგარიშგების შესახებ.

მუხლი 18. საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენის წესი

1. საანგარიშგებო დოკუმენტაცია საგადასახადო ადმინისტრაციას წარედგინება ამ კოდექსით

დადგენილი წესითა და ფორმით.

2. საანგარიშგებო დოკუმენტაცია საგადასახადო ადმინისტრაციას შეიძლება წარედგინოს:

ა) საგადასახადო ადმინისტრაციისათვის უშუალო გადაცემით;

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 5

ბ) დაზღვეული საფოსტო გზავნილით;

გ) ელექტრონული ფოსტით.

3. საგადასახადო ადმინისტრაციისათვის უშუალოდ, ან დაზღვეული საფოსტო გზავნილით

გადასაცემ ყოველ საანგარიშგებო დოკუმენტზე ხელი უნდა მოაწეროს გადასახადის გადამხდელმა

ან მისმა უფლებამოსილმა წარმომადგენელმა.

4.яდამოუკიდებელ აუდიტორს, რომელიც გადასახადის გადამხდელს მომსახურებას უწევს

საანგარიშგებო დოკუმენტის შედგენაში, უფლება აქვს, ხელი მოაწეროს ამ დოკუმენტს, თუ ამას

ითვალისწინებს მხარეთა შორის არსებული შეთანხმება. ამ შემთხვევაში აუდიტორი ვალდებულია,

მიუთითოს თავისი, როგორც გადასახადის გადამხდელის, საიდენტიფიკაციო ნომერი.

5. იმ შემთხვევაში, თუ აუდიტორი ხელს აწერს საგადასახადო დოკუმენტს, მას

 

გადამხდელთან ერთად ეკისრება სოლიდარული პასუხისმგებლობა გადამხდელის საგადასახადო

მოთხოვნისა ან ვალდებულების სწორად გამოანგარიშებისთვის მისთვის წარდგენილი

დოკუმენტაციისა და ინფორმაციის საფუძველზე.

6. ელექტრონულ დოკუმენტზე ხელმოწერა უნდა შესრულდეს საქართველოს

 

კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

 

მუხლი 19. საანგარიშგებო დოკუმენტის საგადასახადო

ადმინისტრაციისათვის უშუალოდ გადაცემის წესი

1. საგადასახადო ადმინისტრაციას საანგარიშგებო დოკუმენტი უნდა წარედგინოს ორ

იდენტურ ეგზემპლარად, რომელთაგან ერთი ეგზემპლარი უბრუნდება გადამხდელს.

2. ყველა სახის საანგარიშგებო დოკუმენტი უნდა ჩაბარდეს საანგარიშგებო დოკუმენტაციის

მიმღებ ბიუროს, რომელიც ვალდებულია, შეამოწმოს ეგზემპლარების იდენტურობა და მიიღოს

დოკუმენტაცია. დოკუმენტაციის მიღებისას აკრძალულია დოკუმენტის სისწორის შემოწმება ან

რაიმე სახის დაბრკოლების შექმნა. ნებისმიერი მოტივით, მათ შორის, დოკუმენტაციის წარდგენის

ვადის დარღვევის გამო დოკუმენტაციის მიღებაზე უარის თქმა ისჯება ამ კოდექსით დადგენილი

წესით.

3. საანგარიშგებო დოკუმენტაციის მიმღები ბიუროს უფლებამოსილი პირი ვალდებულია,

დოკუმენტის იმ ეგზემპლარზე, რომელიც უბრუნდება გადასახადის გადამხდელს, აღნიშნოს

დოკუმენტის მიღების ზუსტი დრო და თარიღი, დაუსვას ბეჭედი და თავისი ხელმოწერა.

მუხლი 20. სანგარიშგებო დოკუმენტის წარდგენა

დაზღვეული საფოსტო გზავნილით

1. დაზღვეული საფოსტო გზავნილით საანგარიშგებო დოკუმენტი უნდა გაიგზავნოს შემდეგი

წესით:

გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, საფოსტო განყოფილებას ორ ეგზემპლარად

წარუდგინოს საანგარიშგებო დოკუმენტები და წარდგენილი საანგარიშგებო დოკუმენტაციის

ჩამონათვალის ფურცელი. ფოსტის უფლებამოსილი მოხელე ვალდებულია, შეამოწმოს მიღებული

საანგარიშგებო დოკუმენტებისა და ჩამონათვალის შესაბამისობა. შესაბამისობის დადგენის

შემთხვევაში მოხელე ვალდებულია, საანგარიშგებო დოკუმენტაციის ყველა ფურცელზე აღნიშნოს

საანგარიშგებო დოკუმენტაციის მიღების თარიღი და ზუსტი დრო, დასვას ბეჭედი და თავისი

ხელმოწერა. დოკუმენტების თითო ეგზემპლარი უნდა გადაეცეს გადასახადის გადამხდელს.

 

საფოსტო განყოფილების უფლებამოსილი მოხელე ვალდებულია, ამ წესის დაცვით მიღებული

საანგარიშგებო დოკუმენტაცია მოათავსოს კონვერტში, დალუქოს და მიიღოს საფოსტო გზავნილის

გაგზავნისათვის საჭირო ზომები, ხოლო გადასახადის გადამხდელს გადასცეს საფოსტო გზავნილის

მიღების დამადასტურებელი ქვითარი.

 

2. დაზღვეული საფოსტო გზავნილით საანგარიშგებო დოკუმენტაციის საგადასახადო

ადმინისტრაციისათვის წარდგენის დღედ ითვლება ფოსტის მიერ გადასახადის გადამხდელისაგან

გზავნილის მიღების დამადასტურებელ ქვითარზე მითითებული დღე.

მუხლი 21. საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენა

ელექტრონული საშუალებით

1. საანგარიშგებო დოკუმენტის ელექტრონული საშუალებით წარდგენის შემთხვევაში

დოკუმენტის მიღება დასტურდება უკან დაბრუნებული შეტყობინებით. ასეთი შეტყობინების

გაუცემლობის შემთხვევაში პროგრამული უზრუნველყოფა უნდა იძლეოდეს დოკუმენტის

მიუღებლობის მიზეზის შესახებ ინფორმაციას და/ან სხვა ფორსმაჟორული მდგომარეობის

დამადასტურებელ ინფორმაციას. საგადასახადო ადმინისტრაციის მხრივ დოკუმენტის მიღების

დაუდასტურებლობა განიხილება, როგორც საგადასახადო ვალდებულების შესრულებისათვის ხელის

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 6

შეშლა და ჩაითვლება, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულება

ჯეროვნად შესრულდა.

2. ელექტრონული საშუალებით საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენის დეტალური

წესი დგინდება საქართველოს კანონმდებლობით.

მუხლი 22. საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენის დაბრკოლება

1. საგადასახადო ადმინისტრაციის, საფოსტო სამსახურის ან ელექტრონული ფოსტის

პროგრამული უზრუნველყოფის სისტემის გაუმართაობის მიზეზით საანგარიშგებო დოკუმენტაციის

წარდგენის ვადის დარღვევის შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელი თავისუფლდება

ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისაგან.

2. ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გადასახადის

გადამხდელი ვალდებულია, საანგარიშგებო დოკუმენტაცია ჩააბაროს 7 კალენდარულ დღეში. ეს

ვადა აითვლება საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარუდგენლობის ფაქტის შეტყობის მეორე

დღიდან.

მუხლი 23. საგადასახადო ვალდებულების შესრულების ვადა

 

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, საგადასახადო ვალდებულება შეასრულოს

არაუგვიანეს ვალდებულების შესრულების ბოლო დღის 18 საათისა, გარდა ამ მუხლის მე-2

ნაწილით დადგენილი შემთხვევებისა. თუ ვადის ბოლო დღე ემთხვევა არასამუშაო დღეს, ვადა

 

გრძელდება პირველივე სამუშაო დღის 18 საათამდე.

 

2. თუ საგადასახადო ვალდებულება სრულდება საბანკო გადარიცხვით, დაზღვეული

საფოსტო გზავნილით ან ელექტრონული ფოსტით, საგადასახადო ვალდებულება დადგენილ ვადაში

შესრულებულად ითვლება, თუ გადასახადის გადამხდელმა ვალდებულება შეასრულა

ვალდებულების შესრულების ბოლო დღის 24 საათამდე.

3. საბანკო გადარიცხვით საგადასახადო ვალდებულების შესრულების დროდ ითვლება

ბანკის მიერ გადასახადის გადამხდელისაგან საგადასახადო დავალების მიღების დრო.

საგადასახადო დავალების ამ კოდექსის 179-ე მუხლით დადგენილ ვადაში ბანკის მიერ

შეუსრულებლობა ისჯება ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

მუხლი 24. საგადასახადო ვალდებულების შესრულების მისამართი

1. გადასახადები, ჯარიმები და საურავები გადახდილ უნდა იქნეს ხაზინის სპეციალურ

ანგარიშზე, რომელსაც საგადასახადო ადმინისტრაცია წერილობით აცნობებს გადასახადის

გადამხდელს.

2. საანგარიშგებო დოკუმენტაცია უნდა წარედგინოს იმ საგადასახადო ადმინისტრაციას,

სადაც პირი რეგისტრირებულია გადასახადის გადამხდელად.

3. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელს გადამხდელად

რეგისტრაციისთანავე გადასცეს ცნობა, რომელშიც მითითებული უნდა იყოს შემდეგი მონაცემები:

ა) საგადასახადო ადმინისტრაციის სრული დასახელება და მისამართი (დასახლებული

პუნქტი და მისი საფოსტო ინდექსი, ქუჩა და შენობის ნომერი, საკონტაქტო ტელეფონის

ნომერი, ფაქსის ნომერი, ელექტრონული ფოსტისა და ვებ-გვერდის მისამართები, საფოსტო

ყუთის ნომერი).

ბ) სრული რეკვიზიტები ხაზინის სპეციალური საბანკო ანგარიშისა, რომელზეც ირიცხება

ყველა სახის გადასახადები, ჯარიმები და საურავები.

4. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, ამ მუხლის მე-3 ნაწილში მითითებულ

ცნობაში ნებისმიერი მონაცემის ცვლილების შესახებ ინფორმაცია დაუყოვნებლივ გამოაქვეყნოს

საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში, აგრეთვე საანგარიშგებო დოკუმენტაციის მიმღები

ბიუროს შესასვლელ კართან თვალსაჩინო ადგილზე გამოაკრას შესაბამისი ცნობა. იგივე ცნობა

უნდა განთავსდეს აგრეთვე საგადასახადო ადმინისტრაციის ვებ-გვერდზე.

5. გადასახადის გადამხდელი თავისუფლდება ადმინისტრაციული და ფინანსური

 

 

პასუხისმგებლობისაგან, თუ მის მიერ საგადასახადო ვალდებულება ჯეროვნად ვერ შესრულდა

საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ შეტყობინების ვალდებულების დარღვევის შედეგად, ხოლო

საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, ვალდებულების დარღვევის შედეგად მიყენებული

ზიანი აუნაზღაუროს გადასახადის გადამხდელს.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 7

მუხლი 25. საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის

პერიოდი. საგადასახადო წელი

1. გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო წელი აითვლება მისი გადასახადის

გადამხდელად რეგისტრაციის დღიდან, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

2. საგადასახადო წელი სრულდება საგადასახადო წლის დაწყებიდან ერთი კალენდარული

წლის თავზე.

3. საგადასახადო წელი ემთხვევა საფინანსო წელს, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის

დადგენილი.

თავი 4.

საგადასახადო ადმინისტრაციის ვალდებულება

მუხლი 26. საგადასახადო ადმინისტრაციის ვალდებულება

1. საგადასახადო ადმინისტრაციას გადასახადის გადამხდელის მიმართ აქვს ინფორმაციის

მიწოდების ვალდებულება, ფულადი ვალდებულება და ამ კოდექსით დადგენილი სხვა

ვალდებულება.

2. საგადასახადო ადმინისტრაციამ თითოეული სახის ვალდებულება უნდა შეასრულოს ამ

კოდექსით დადგენილი წესითა და ვადებში.

მუხლი 27. გადასახადის გადამხდელისათვის

ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულება

საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნიდან

არაუგვიანეს 5 კალენდარული დღისა გადასცეს ცნობა მისი საგადასახადო ვალდებულებების

შესრულების მდგომარეობის შესახებ ამ კოდექსის 62-ე მუხლით დადგენილი ფორმით.

მუხლი 28. საგადასახადო ადმინისტრაციის

ფულადი ვალდებულება

1. ფულადი ვალდებულება წარმოიშობა გადასახადის გადამხდელის მიერ გადასახადის და/ან

საურავის ზედმეტი ოდენობით გადახდისა და ამ ფაქტის დადგენის შედეგად.

 

2. საგადასახადო ადმინისტრაციის ფულადი ვალდებულების არსებობის ფაქტის დადგენის

პროცედურა იწყება ამ ფაქტის აღმოჩენით გადასახადის გადამხდელის, ან საგადასახადო

ადმინისტრაციის მიერ.

3. საგადასახადო ადმინისტრაციის შესაბამისი თანამდებობის პირი ვალდებულია, ფულადი

ვალდებულების არსებობის ფაქტის აღმოჩენის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ შეადგინოს მოხსენებითი

 

 

ბარათი და წარუდგინოს იგი საგადასახადო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელს. საგადასახადო

ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვალდებულია, წარდგენილი მოხსენებითი ბარათის შესახებ

მიიღოს გადაწყვეტილება ამ ბარათის წარდგენიდან ხუთ კალენდარულ დღეში.

4. საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ ფულადი ვალდებულების აღიარება ფორმდება

ბრძანებით. ბრძანების მიღების შესახებ წერილობითი შეტყობინება დაზღვეული წერილით უნდა

გაეგზავნოს გადასახადის გადამხდელსა და ხაზინას ბრძანების მიღებიდან შემდგომი სამუშაო დღის

ბოლომდე, ან უშუალოდ ჩაბარდეს მათ.

5. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, საგადასახადო ადმინისტრაციის ფულადი

ვალდებულების არსებობის ფაქტის აღმოჩენისას საგადასახადო ადმინისტრაციას წარუდგინოს

საგადასახადო მოთხოვნა, რომელშიც უნდა მიეთითოს:

ა) გადასახადის გადამხდელის ვინაობა (საიდენტიფიკაციო ნომერი, ადგილსამყოფელი).

ბ) საგადასახადო მოთხოვნის გაგზავნის თარიღი.

გ) საგადასახადო ადმინისტრაციის დასახელება და მისამართი.

დ) საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის საფუძვლები.

ე) საგადასახადო მოთხოვნის შინაარსი.

ვ) საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე დავის წარმოშობის შემთხვევაში დავის

გადაწყვეტის ფორმა, რომელსაც ირჩევს გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსის მე-4

წიგნით დადგენილი წესით (დავის სასამართლომდელი განხილვის ფორმის არჩევისას უნდა

დასახელდეს ნდობის საბჭოს წევრობის არანაკლებ სამი კანდიდატი).

6. საგადასახადო მოთხოვნის მიღებიდან 30 კალენდარულ დღეში საგადასახადო

ადმინისტრაცია ვალდებულია, მიიღოს გადაწყვეტილება ვალდებულების აღიარების ან უარყოფის

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 8

შესახებ და გადაწყვეტილების მიღებიდან სამ კალენდარულ დღეში დაზღვეული საფოსტო

გზავნილით გადასახადის გადამხდელს გაუგზავნოს შესაგებელი ან უშუალოდ ჩააბაროს იგი

 

გადასახადის გადამხდელს.

7. საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ საგადასახადო ვალდებულების აღიარების თაობაზე

ბრძანების მიღებისთანავე გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია, წერილობით მიმართოს

საგადასახადო ადმინისტრაციას და მოითხოვოს ფულადი ვალდებულების შესრულება ამ კოდექსის

29-ე მუხლით დადგენილი ნებისმიერი ფორმით.

 

 

8. ფულადი ვალდებულების არსებობის შესახებ დავა გადასახადის გადამხდელსა და

საგადასახადო ადმინისტრაციას შორის წყდება ამ კოდექსის IV წიგნით დადგენილი წესით.

მუხლი 29. საგადასახადო ადმინისტრაციის ფულადი

ვალდებულების შესრულების ფორმები

1. საგადასახადო ადმინისტრაციის ფულადი ვალდებულება შეიძლება შესრულდეს შემდეგი

ფორმებით:

ა) სახელმწიფო ან მუნიციპალური ფასიანი ქაღალდის გადასახადის გადამხდელისათვის

გადაცემა;

ბ) მოთხოვნათა ურთიერთგაქვითვა.

გ) ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება.

2. ფულადი ვალდებულების შესრულების ფორმას ირჩევს გადასახადის გადამხდელი. ეს

ფორმა შეიძლება იყოს კომბინირებული.

3. გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია, ზედმეტად გადახდილი თანხა არ

დაიბრუნოს და იგი გამოიყენოს მომავალში მოსალოდნელი ფულადი საგადასახადო

ვალდებულებების შესასრულებლად. ამ შემთხვევაში საგადასახადო ადმინისტრაციას საურავი არ

ერიცხება.

მუხლი 30. ფულადი ვალდებულების შესრულება ზედმეტად

გადახდილი თანხის დაბრუნებით

გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნით სახელმწიფო ხაზინა ვალდებულია, ზედმეტად

გადახდილი და საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ აღიარებული თანხა გადასახადის

გადამხდელს დაუბრუნოს საგადასახადო მოთხოვნის ხაზინისათვის წარდგენიდან თოთხმეტ

კალენდარულ დღეში. ამ ვადის ათვლა იწყება საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ მოთხოვნის

მიღებიდან მეორე დღეს და სრულდება მეთხუთმეტე კალენდარული დღის 18 საათზე.

მუხლი 31. ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვა

1. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, საგადასახადო ადმინისტრაციის ფულად

ვალდებულებაში გაქვითოს შემდეგი ვადადამდგარი ვალდებულებები:

ა) გადასახადის გადახდის ვალდებულება.

ბ) საურავის გადახდის ვალდებულება.

გ) პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულება.

დ) ჯარიმის გადახდის ვალდებულება.

2. თუ გადამხდელის მიერ სხვა რამ არ იქნა არჩეული, გადამხდელის ვალდებულება

იფარება შემდეგი რიგითობით: გადასახადი, საურავი, პირგასამტეხლო, ჯარიმა.

3. ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის შესახებ უნდა შედგეს აქტი, რომელშიც უნდა

მიეთითოს:

ა) საგადასახადო ადმინისტრაციის დასახელება და გადასახადის გადამხდელის ვინაობა

(გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომრის მითითებით);

ბ) გასაქვითი მოთხოვნების სახე და ოდენობა, მათი წარმოშობის საფუძვლები;

გ) გაქვითვის შედეგები (ნარჩენი ვალდებულებები).

4. ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის აქტი უნდა შედგეს სამ იდენტურ ეგზემპლარად და მას

ხელი უნდა მოაწერონ მხარეებმა. აქტის ერთი ეგზემპლარი უნდა გაეგზავნოს სახელმწიფო

ხაზინას.

5. ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის აქტი ძალაში შედის მხარეთა მიერ მისი ხელმოწერის

დღიდან.

მუხლი 32. მოთხოვნის უფლების გადაცემა მესამე პირისათვის

1. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდით აღიარებული

მოთხოვნა გადასცეს მესამე პირს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 9

თავი 5.

საგადასახადო ვალდებულებათა აღრიცხვა

გადასახადის გადამხდელისა და საგადასახადო

ადმინისტრაციის მიერ

მუხლი 33. საგადასახადო ვალდებულების აღრიცხვა

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, დოკუმენტურად აღრიცხოს საგადასახადო

ვალდებულებათა წარმოშობა და შესრულება საქართველოს კანონმდებლობისა და აღრიცხვის

საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად მისთვის მისაღები ფორმით.

2. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, საგადასახადო ვალდებულებათა წარმოშობის,

შეცვლისა და შეწყვეტის შესახებ არსებული პირველადი დოკუმენტაცია შეინახოს

ვალდებულებათა წარმოშობიდან 6 წლის განმავლობაში.

მუხლი 34. უცხოური ვალუტით განხორციელებული

გარიგების ღირებულების გადაანგარიშება

უცხოური ვალუტით განხორციელებული გარიგების ღირებულება გამოისახება ლარით

გარიგების საფუძველზე წარმოშობილი ვალდებულების სრულად ან ნაწილ-ნაწილ შესრულების

დღისათვისяსაქართველოში დადგენილი ოფიციალური კურსით, ხოლო თუ ვალდებულების

შესრულების დღისათვის ვალუტის გაცვლის ოფიციალური კურსი არ არის დადგენილი, მაშინ _ იმ კურსით, რომელიც დგინდება საერთაშორისო სავალუტო ბირჟებზე დადგენილი სხვა ქვეყნების

ვალუტის კურსების ურთიერთშეფარდებით (კროს-კურსით).

მუხლი 35. აღრიცხვის მეთოდები

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, საგადასახადო ვალდებულებათა აღრიცხვისათვის

გამოიყენოს დარიცხვის ან საკასო მეთოდები ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო

სტანდარტების შესაბამისად.

2. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, ერთი საგადასახადო წლის განმავლობაში

გამოიყენოს მხოლოდ ერთი მეთოდი.

მუხლი 36. გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებათა

აღრიცხვა საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ

1. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, აღრიცხოს გადასახადის გადამხდელის

საგადასახადო ვალდებულებები და მათი შესრულება, შეინახოს შესაბამისი დოკუმენტაცია

კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

თავი 6.

გადასახადის ადმინისტრირება

მუხლი 37. გადასახადის ადმინისტრირების შინაარსი

1. გადასახადის ადმინისტრირება მოიცავს:

ა) საგადასახადო ვალდებულების შესრულებაზე კონტროლს ამ კოდექსით დადგენილი

წესით;

ბ) საგადასახადო ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულების

შემთხვევაში საგადასახადო ვალდებულების იძულებითი შესრულების უზრუნველსაყოფად ამ

კოდექსით დადგენილი მოქმედებების განხორციელებას.

მუხლი 38. გადასახადის ადმინისტრირების ვალდებულება

1. გადასახადის ადმინისტრირების ვალდებულება ეკისრება მხოლოდ საგადასახადო

ადმინისტრაციას და საბაჟო კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევებში საბაჟო

ადმინისტრაციას.

2. საგადასახადო ადმინისტრაციის მოწყობისა და საქმიანობის წესი დგინდება კანონით ამ

კოდექსით დადგენილი პრინციპების საფუძველზე, ამასთანავე, საგადასახადო ადმინისტრაციის

ურთიერთობა გადასახადის გადამხდელთან წესრიგდება მხოლოდ ამ კოდექსით.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 10

მუხლი 39. პირის რეგისტრაცია გადასახადის გადამხდელად

1. იურიდიული და ფიზიკური პირი (მათ შორის, არასრულწლოვანი) ვალდებულია,

საგადასახადო ადმინისტრაციაში აღირიცხოს გადასახადის გადამხდელად და მიიღოს გადასახადის

გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი.

2. პირის გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაციისა და საიდენტიფიკაციო ნომრის

 

მინიჭების ვალდებულება ეკისრება საგადასახადო ადმინისტრაციას გადასახადის გადამხდელის

ადგილსამყოფელის (საცხოვრებელი ადგილის) მიხედვით. არასრულწლოვანი გადასახადის

გადამხდელად აღირიცხება და საიდენტიფიკაციო ნომერი მიენიჭება ერთ-ერთი მშობლის (ან

მეურვის, ან მზრუნველის) საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით.

3. გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი მუდმივია და მისი შეცვლა ან

განმეორება დაუშვებელია.

4. გადასახადის გადამხდელს აქვს ერთი საიდენტიფიკაციო ნომერი. ანგარებითი მოტივით

ორი ან მეტი საიდენტიფიკაციო ნომრის გაცემა, აგრეთვე მოტყუებით ან სხვა თაღლითური

საშუალებით ორი ან მეტი საიდენტიფიკაციო ნომრის მიღება ისჯება სისხლის სამართლის

კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

5. გადასახადის გადამხდელად პირის რეგისტრაციის ფაქტი უნდა დადასტურდეს

გადასახადის გადამხდელის მოწმობით. მოწმობის ნიმუში დგინდება საქართველოს პრეზიდენტის

ბრძანებულებით.

6. გადასახადის გადამხდელის მოწმობის დამზადებისა და გაცემის ხარჯის გადახდა

ეკისრება სახელმწიფოს.

მუხლი 40. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაციის წესი

1. გადასახადის გადამხდელი იურიდიული პირი ვალდებულია, იურიდიულ პირად

რეგისტრაციიდან 7 კალენდარული დღის ვადაში გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაციისა და

საიდენტიფიკაციო ნომრის მისაღებად წერილობითი განცხადებით მიმართოს რეგისტრაციის

ადგილსამყოფელის საგადასახადო ადმინისტრაციას და წარუდგინოს გადასახადის გადამხდელის

რეგისტრაციის შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ გაცემული საჯარო რეესტრიდან

(სამეწარმეო რეესტრი, კავშირების რეესტრი, ფონდების რეესტრი) ამონაწერი (დედანი).

2. ფიზიკური პირი ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაციისა და

საიდენტიფიკაციო ნომრის მისაღებად წერილობითი განცხადებით მიმართოს საგადასახადო

ადმინისტრაციას და წარუდგინოს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (პასპორტი ან

პირადობის მოწმობა);

3. არასრულწლოვანი პირის სახელით განცხადება უნდა წარადგინოს ერთ-ერთმა მშობელმა

(ან უფლებამოსილმა წარმომადგენელმა). გარდა განცხადებისა, საგადასახადო ადმინისტრაციას

უნდა წარედგინოს არასრულწლოვანის დაბადების მოწმობა (დამოწმებული ასლი), ხოლო თუ განცხადებას წარადგენს უფლებამოსილი წარმომადგენელი, საგადასახადო ადმინისტრაციას უნდა

წარედგინოს აგრეთვე უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი.

4. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, პირი გადასახადის გადამხდელად

აღრიცხოს და საიდენტიფიკაციო ნომერი მიანიჭოს განცხადების წარდგენიდან 7 კალენდარულ დღეში.

5. რეგისტრაციისა და საიდენტიფიკაციო ნომრის მინიჭების შესახებ უარი შეიძლება

გასაჩივდეს ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

6. გადასახადის გადამხდელისათვის საიდენტიფიკაციო ნომრის განმეორებით მინიჭების

აღმოჩენისთანავე საგადასახადო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვალდებულია, დანიშნოს

სამსახურებრივი მოკვლევა.

მუხლი 41. ბანკის ვალდებულება

1. ბანკი ვალდებულია:

ა) არ აწარმოოს გასავლის ოპერაციები გადამხდელის ანგარიშიდან გადასახადის

გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომრის მითითების გარეშე.

ბ) გადასახადის გადამხდელისაგან (საიდენტიფიკაციო ნომრის მითითებით) ბიუჯეტში

თანხის გადარიცხვის შესახებ დავალება შეასრულოს არაუგვიანეს დავალების მიღებიდან მომდევნო

სამუშაო დღისა.

2. ამ მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში

ბანკს ეკისრება ადმინისტრაციული სასჯელი ამ კოდექსით დადგენილი წესით, ამასთანავე, ბანკი

პასუხს აგებს სახელმწიფოსა და გადასახადის გადამხდელისათვის მიყენებული ზიანის გამო.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 11

მუხლი 42. გადასახადის გამოანგარიშება

1. გადასახადის გადამხდელი გადასახადს, რომლის გადახდის ვალდებულებაც ეკისრება,

გამოიანგარიშებს დამოუკიდებლად ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

2. ამ კოდექსით პირდაპირ დადგენილ შემთხვევებში გადასახადის გამოანგარიშება ევალება

საგადასახადო ადმინისტრაციას, აგრეთვე საგადასახადო აგენტს.

3. ამ კოდექსით დადგენილი წესითა და ოდენობით დასაბეგრი ბაზიდან გამოიქვითება

მხოლოდ დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი, ან ხარჯი, რომელიც არ საჭიროებს

დოკუმენტურად დადასტურებას ამ კოდექსის მიხედვით.

მუხლი 43. ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი

1. ხარჯის დამადასტურებელ დოკუმენტად მიიჩნევა წერილობითი საბუთი, რომელიც

შეიცავს შემდეგ მონაცემებს:

 

ა) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადამცემისა და მიმღების დასახელება (ფიზიკური

პირის შემთხვევაში _ სახელი და გვარი, გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო

ნომერი, საცხოვრებელი ადგილი, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ნომერი,

დოკუმენტის გამცემი ორგანო და გაცემის თარიღი; იურიდიული პირის შემთხვევაში _

 

 

იურიდიული პირის სრული სახელწოდება, იურიდიული მისამართი, გადასახადის

გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი).

ბ) გადაცემული საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) დასახელება (სრული ჩამონათვალი)

და ოდენობა, ზომის ერთეული (საჭიროების შემთხვევაში);

გ) გადაცემული საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ღირებულება (ჩამონათვალის

მიხედვით);

დ) აქციზის თანხა (აქციზურ საქონელზე);

ე) ამ დოკუმენტის ნომერი და გაცემის თარიღი.

ვ) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადამცემისა და მიმღების (ან თითოეული

მათგანის უფლებამოსილი წარმომადგენლის) ხელმოწერები.

2. სალაროს ჩეკი უნდა შეიცავდეს არანაკლებ შემდეგ მონაცემებს:

ა) ჩეკის გამცემის ვინაობა;

ბ) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) სახე, ოდენობა და ფასი.

გ) ჩეკის გაცემის თარიღი.

მუხლი 44. საგადასახადო ვალდებულების დადგენის წესი

1. გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება დგინდება პირდაპირი მეთოდით:

გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი პირველადი დოკუმენტების, ბუღალტრული

რეგისტრების, დეკლარაციებისა და სხვა დოკუმენტაციის საფუძველზე.

2. თუ ამ მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული დოკუმენტაცია არ არსებობს, ან

არასრულია, ან წარმოშობს საფუძვლიან ეჭვს მისი სისწორის შესახებ, მაშინ გადასახადის

გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება დგინდება გაანგარიშებითი მეთოდით: შემოსავლებისა

და ხარჯების გონივრული შეპირისპირებით, დაკვირვებით, სხვა გადამხდელთა გამოკითხვითა და

ინფორმაციის შეკრების მსგავსი საშუალებით.

3. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, საგადასახადო ვალდებულების

განსაზღვრისათვის გამოიყენოს საქართველოს მიერ აღიარებული ბუღალტრული აღრიცხვის

საერთაშორისო სტანდარტები და აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტები.

4. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, საგადასახადო ვალდებულების დადგენის

 

შესახებ შეადგინოს აქტი, რომელშიც აუცილებლად უნდა მიეთითოს გამოყენებული წესები,

მიღებული შედეგები და საბოლოოდ არჩეული წესის გამოყენების მოტივაცია. აქტს ხელი უნდა

მოაწეროს საგადასახადო ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა და გადასახადის გადამხდელმა.

გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, აქტს დაურთოს თავისი განსხვავებული მოსაზრება. თუ

გადასახადის გადამხდელი ხელს არ აწერს აქტს, ამის შესახებ აღინიშნება აქტში.

მუხლი 45. საგადასახადო კონტროლი

1. კონტროლი ხორციელდება კამერალური ან გასვლითი საგადასახადო აუდიტით.

2. პირველ რიგში ხორციელდება იმ საგადასახადო დოკუმენტაციის კონტროლი, რომელიც

არ არის დადასტურებული აუდიტორის (აუდიტური ფირმის) მიერ.

3. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი ნორმა არ ვრცელდება თვით აუდიტორის

(აუდიტური ფირმის) საგადასახადო დოკუმენტაციაზე.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 12

მუხლი 46. კამერალური საგადასახადო აუდიტი

1. კამერალური საგადასახადო აუდიტი ნიშნავს გადასახადის გადამხდელის მიერ

საგადასახადო ადმინისტრაციისათვის წარდგენილი საგადასახადო დოკუმენტაციის, დასკვნების,

გაანგარიშებების, საგადასახადო ორგანოში არსებული სხვა დოკუმენტებისა და მონაცემების,

აგრეთვე გადამხდელისაგან მიღებული ახსნა-განმარტებისა და ნებაყოფლობით წარდგენილი

დოკუმენტაციის ანალიზის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო

ვალდებულებათა შესრულების ხარისხის შემოწმებას.

2. თუ კამერალური საგადასახადო აუდიტის შედეგად წარმოიშობა დასაბუთებული ეჭვი

გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების

შესახებ, საგადასახადო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვალდებულია, ამ კოდექსით დადგენილი

წესით დანიშნოს გასვლითი საგადასახადო აუდიტი.

მუხლი 47. გასვლითი საგადასახადო აუდიტი

1. გასვლითი საგადასახადო აუდიტი ნიშნავს შემდეგი მოქმედებების განხორციელებას:

ა) გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის ადგილზე გადასახადის გამოანგარიშებასთან

დაკავშირებული დოკუმენტაციის სრული ან შერჩევითი შემოწმება;

ბ) გადასახადის გადამხდელის ფასეულობათა ინვენტარიზაციის ჩატარების მოთხოვნა და ინვენტარიზაციის პროცესზე საგადასახადო ადმინისტრაციის წარმომადგენლის დასწრება.

გ) გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოებული პროდუქციის (მომსახურების) ოდენობის

დადგენა დროის განსაზღვრულ მონაკვეთში.

დ) გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები დასაბეგრი ობიექტის დადგენა

შესამოწმებელ პერიოდში.

2. შესასრულებელ მოქმედებათა ჩამონათვალი უნდა მიეთითოს აუდიტის პროგრამაში,

რომელიც უნდა დაერთოს ბრძანებას აუდიტის დანიშვნის შესახებ.

3. გასვლითი საგადასახადო აუდიტი ტარდება ნებაყოფლობით ან იძულებით 48 მუხლით

დადგენილი წესით.

4. ნებაყოფლობითი გასვლითი საგადასახადო აუდიტი ტარდება საგადასახადო

ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის წერილობითი თხოვნისა და გადასახადის გადამხდელის

წერილობითი თანხმობის საფუძველზე. ნებაყოფლობითი გასვლითი საგადასახადო აუდიტის

ჩატარებაზე გადასახადის გადამხდელის უარის შემთხვევაში საგადასახადო ადმინისტრაცია

ვალდებულია, ამ კოდექსის მე-4 წიგნით დადგენილი წესით შუამდგომლობით მიმართოს

სასამართლოს იძულებითი გასვლითი საგადასახადო აუდიტის დანიშვნის შესახებ.

5. იძულებითი გასვლითი საგადასახადო აუდიტი ტარდება სასამართლოს გადაწყვეტილების

საფუძველზე და მის ფარგლებში.

6. იძულებითი გასვლითი საგადასახადო აუდიტის დანიშვნის შესახებ გადაწყვეტილების

მიღების შემდეგ საგადასახადო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვალდებულია, შექმნას სააუდიტო

ჯგუფი.

7. სააუდიტო ჯგუფი ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელს წარუდგინოს სასამართლოს

გადაწყვეტილება იძულებითი გასვლითი საგადასახადო აუდიტის დანიშვნის შესახებ, საგადასახადო

ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის ბრძანება სააუდიტო ჯგუფის შექმნის შესახებ და გადასახადის

გადამხდელის უფლებების განმარტებითი ბარათი.

მუხლი 48. გასვლითი საგადასახადო აუდიტის ფარგლები

1. გასვლითი საგადასახადო აუდიტის ჩატარებისას სააუდიტო ჯგუფის მუშაობამ არ უნდა

დაარღვიოს გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის ჩვეული რიტმი და არ შეაფერხოს

გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური (საფინანსო) ოპერაცია. ამ ვალდებულების დარღვევის

შედეგად მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

 

2. სააუდიტო ჯგუფი ვალდებულია,:

ა) პატივი სცეს გადასახადის გადამხდელის შრომას, დროსა და კანონიერ ეკონომიკურ

ინტერესებს;

ბ) მოითხოვოს ის დოკუმენტაცია, რომლის წარმოებაც სავალდებულოა გადასახადის

გადამხდელის შესაბამისი კატეგორიისათვის და რომელიც აუცილებელია საგადასახადო

ვალდებულებების განსაზღვრისათვის;

გ) არ გაახმაუროს ის ინფორმაცია, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა შემოწმებისას და

რომელიც კომერციული საიდუმლოებაა.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 13

დ) შემოწმება ჩაატაროს სამუშაო დროის განმავლობაში, ხოლო სამუშაო დროის

დასრულებისთანავე დატოვოს გადასახადის გადამხდელის ადგილსამყოფელი.

ე) გააკეთოს ამონაწერები წარდგენილი დოკუმენტაციიდან; საჭიროების შემთხვევაში

საგადასახადო ადმინისტრაციის ხარჯზე გადაიღოს დოკუმენტაციის ასლები;

ვ) შემოწმების ვადის ამოწურვისთანავე შეწყვიტოს შემოწმება;

ზ) შემოწმების შედეგები ასახოს შემოწმების აქტში. აქტს დანართის სახით დაურთოს ის

დოკუმენტაცია, რომლის ანალიზის საფუძველზეც აკეთებს დასკვნას.

მუხლი 49. გასვლითი საგადასახადო აუდიტის აქტი

1. საგადასახადო აუდიტის შედეგების შესახებ უნდა შედგეს აქტი, რომელშიც უნდა

მიეთითოს:

ა) აქტის შედგენის თარიღი და ადგილი (დასახლებული პუნქტის დასახელება);

ბ) შემმოწმებელთა ვინაობა და თანამდებობა;

გ) შემოწმების ფორმალური საფუძველი (ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის ბრძანება,

ნომერი და თარიღი);

დ) შემოწმების ვადები და პროგრამა;

ე) შესამოწმებელი სუბიექტის ვინაობა (დასახელება), საიდენტიფიკაციო ნომერი,

სასამართლო და საგადასახადო რეგისტრაციის თარიღები და ნომრები, სხვა რეკვიზიტები

(საჭიროების შემთხვევაში);

ვ) აღნიშვნა შესამოწმებელი სუბიექტისათვის მისი უფლებებისა და ვალდებულებების

შესახებ განმარტებითი ბარათის ჩაბარების თაობაზე;

ზ) შესამოწმებელი სუბიექტის მხრიდან შემოწმებაში მონაწილეთა (დირექტორი,

ბუღალტერი, აუდიტორი, ადვოკატი და ა.შ.) ვინაობა და თანამდებობა;

თ) შემოწმების ფაქტობრივი საფუძვლები და მათი დასაბუთება;

ი) შემოწმების შედეგების აღწერა პროგრამის თითოეული პუნქტის მიხედვით -

გადამხდელის მიმართ მოთხოვნებისა და ვალდებულებების წარმოშობის ზუსტი თარიღები

 

(თუ ამის დადგენა შესაძლებელია), ოდენობა, საურავებისა და ჯარიმების გაანგარიშება,

ჯამურად გადასახდელი ან მისაღები თანხა, იმ დოკუმენტების რეკვიზიტები (საჭიროების

შემთხვევაში - ასლები), რომლებიც ადასტურებს ამ მოთხოვნებისა და ვალდებულებების

წარმოშობას; აქტის დანართების აღწერა;

კ) იმ საკითხების აღწერა, რომელსაც არ ეთანხმება გადამხდელი;

ლ) სულ გადასახდელი ან მისაღები თანხა - ძირითადი ვალდებულება, ჯარიმა

 

(პირგასამტეხლო), საურავი;

მ) ხელმოწერები საგადასახადო ადმინისტრაციის მხრიდან: შემმოწმებლები,

ადმინისტრაციის მთავარი იურისტი, მთავარი აუდიტორი, ხელმძღვანელი;

ნ) ხელმოწერები გადამხდელის მხრიდან: ბუღალტერი, აუდიტორი, ადვოკატი,

ხელმძღვანელი (ან აღნიშვნა იმის შესახებ, რომ გადამხდელის მხარემ უარი განაცხადა

ხელის მოწერაზე).

2. იმ შემთხვევაში თუ აუდიტის სპეციფიკა მოითხოვს აუდიტის განხორციელებას

რამდენიმე ეტაპად, ყოველი ეტაპის შემდეგ უნდა შედგეს შუალედური აქტი, რომელიც უნდა

აკმაყოფილებდეს ამ მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილ მოთხოვნებს.

3. ამ მუხლის პირველ ნაწილით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევით შედგენილი აქტი

ბათილია.

მუხლი 50. საგადასახადო აუდიტით გამოწვეული

ხარჯების ანაზღაურების წესი

1. ხარჯები, რომლის გაღება მოუხდა გადასახადის გადამხდელს გასვლითი საგადასახადო

აუდიტის გამო (იურისტის, ადვოკატის ან სხვა სპეციალისტის დაქირავება, თავისი

თანამშრომლების დამატებითი დატვირთვა, ტექნიკური ხარჯები და სხვა) ნაწილდება

საგადასახადო ადმინისტრაციასა და გადასახადის გადამხდელს შორის აუდიტის შედეგების

შესაბამისად, კერძოდ:

ა) თუ აუდიტს შედეგად დადგინდა გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების

დარღვევის ფაქტი, აუდიტის ჩატარებით გამოწვეული ხარჯები არ ანაზღაურდება;

ბ) თუ აუდიტს შედეგად გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების დარღვევის ფაქტი

არ დადასტურდა, საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, აუდიტის ჩატარებით

გამოწვეული ხარჯები გადასახადის გადამხდელს აუნაზღაუროს სამოქალაქო კოდექსით

დადგენილი ნორმების შესაბამისად;

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 14

გ) დავის შემთხვევაში აუდიტის ჩატარებით გამოწვეული დამატებითი ხარჯები, აგრეთვე დავის განხილვის ხარჯები მხარეთა შორის ნაწილდება დაკმაყოფილებული (უარყოფილი)

სასარჩელო მოთხოვნის პროპორციულად.

მუხლი 51. გადასახადის გადამხდელის ვალდებულება

გასვლითი საგადასახადო აუდიტის ჩატარებისას

გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, გასვლითი საგადასახადო აუდიტის ჩატარებისას

სააუდიტო ჯგუფს შეუქმნას ისეთი სამუშაო პირობები, რაც ჩვეულებრივ არსებობს გადასახადის გადამხდელთან.

მუხლი 52. კონტროლის დამხმარე ფორმები

1. გადასახადის გადამხდელის მიერ გადასახადის გადახდის სისწორის შემოწმების მიზნით

საგადასახადო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის დასაბუთებული შუამდგომლობის საფუძველზე და

სასამართლოს გადაწყვეტილებით დასაშვებია გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაზე დაკვირვება.

2. დაკვირვება გულისხმობს შემდეგი მოქმედების განხორციელების შესაძლებლობას:

ა) გადასახადის გადამხდელის პროდუქციის (მომსახურების) საკონტროლო შესყიდვები;

ბ) გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოებული პროდუქციის (მომსახურების) ოდენობის

დადგენა დროის განსაზღვრულ მონაკვეთში.

3. დაკვირვების დროს დასაშვებია ტექნიკური საშუალებების (ვიდეოგადაღება და სხვა)

გამოყენება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

4. საგადასახადო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვალდებულია, დაკვირვების მონაწილე პირს გამოუყოს დაკვირვებისათვის აუცილებელი თანხა და სხვა მატერიალური საშუალებები.

5. დაკვირვების შედეგები აისახება დაკვირვების აქტში, რომელსაც ხელს აწერს

დაკვირვებაში მონაწილე ყველა პირი.

6. დაკვირვების აქტი მისი შედგენისთანავე დაუყოვნებლივ უნდა წარედგინოს საგადასახადო

ადმინისტრაციის ხელმძღვანელს თანადართული მასალებითურთ. საგადასახადო ადმინისტრაციის

ხელმძღვანელი ვალდებულია, დაუყოვნებლივ გაეცნოს მასალებს და გაცნობისთანავე მიიღოს

გადაწყვეტილება საქმის შეწყვეტის, ან გადასახადის გადამხდელის მიმართ საგადასახადო

მოთხოვნის წარდგენის, ან საჭიროების შემთხვევაში დაკვირვების ვადის გაგრძელების თაობაზე

შუამდგომლობის წარდგენის შესახებ.

7. საქმის შეწყვეტის, ან საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის შესახებ გადაწყვეტილება

უნდა წარედგინოს სასამართლოს.

 

მუხლი 53. დაკვირვება გადასახადის გადამხდელის თანხმობით

1. გადასახადის გადამხდელის წერილობითი თანხმობით დასაშვებია დაკვირვების ფორმის

გამოყენება სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე.

2. ამ მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილ შემთხვევაში დაკვირვების შინაარსსა და

ვადას განსაზღვრავენ მხარეები წერილობითი შეთანხმებით.

3. გადასახადის გადამხდელის თანხმობით დაკვირვების ჩატარების შემთხვევაში გამოიყენება

52-ე მუხლის მე-5 და მე-6 ნაწილებით დადგენილი ნორმები.

მუხლი 54. დაკვირვების შედეგების გავრცელება

გასულ საანგარიშო პერიოდებზე

1. დაკვირვებით მიღებული შედეგები ამ მუხლით დადგენილი წესით შეიძლება გავრცელდეს

გასულ საანგარიშო პერიოდებზე, მაგრამ არაუმეტეს ერთი წლისა დაკვირვების დაწყების დღიდან;

ამასთან, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) სეზონურობა და

სხვა ფაქტორები, რომლებიც გავლენას ახდენს გადამხდელის შემოსავლებსა და ხარჯებზე.

2. საგადასახადო ადმინისტრაციის შესაბამისი თანამდებობის პირის პასუხისმგებლობის

დასადგენად დაკვირვების შედეგები შეიძლება გავრცელდეს ამ მუხლის 1-ლი ნაწილით დადგენილ

ვადაზე მეტ პერიოდზეც.

3. დაკვირვების შედეგად დგინდება პროპორცია გადამხდელის მიერ მიღებულ (მისაღებ)

საოპერაციო შემოსავალსა და საოპერაციო ხარჯებს შორის. გასულ პერიოდებში გაწეული

ანალოგიური საოპერაციო ხარჯების მიმართ ამ პროპორციის გადატანით დგინდება გადამხდელის

მიერ მიღებული (მისაღები) დასაბეგრი შემოსავლის გაანგარიშებითი ოდენობა. თუ ეს ოდენობა 5

პროცენტზე მეტად აღემატება გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ დასაბეგრ შემოსავალს, მაშინ

დასაბეგრი შემოსავლის გაანგარიშებითი ოდენობა მიიჩნევა დასაბეგრი შემოსავლის ოდენობად.

გადასახადის გადამხდელს ამ კოდექსით დადგენილი წესით უფლება აქვს წარადგინოს შესაგებელი

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 15

და მიუთითოს, რომ სეზონურობის, ბაზრის კონიუნქტურისა და სხვა გარემოებების გამო

გადასახადის დეკლარირებული ოდენობა ზუსტია და შეუძლებელი იყო დეკლარირებულზე მეტი

შემოსავლის მიღება.

4. ამ მუხლის მე-3 ნაწილში მითითებული საფუძვლით საგადასახადო ადმინისტრაციის მიერ

 

წარდგენილი საგადასახადო მოთხოვნის ამ კოდექსით დადგენილი წესით დამტკიცების შემთხვევაში

გადამხდელს ეკისრება პასუხისმგებლობა დასაბეგრი შემოსავლის არადეკლარირებისა და შესაბამისი

გადასახადის გადაუხდელობისთვის.

5. თუ დასაბეგრი შემოსავლის გაანგარიშებითი ოდენობა 5 პროცენტზე მეტად არ აღემატება

გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ დასაბეგრ შემოსავალს, მაშინ დასაბეგრი შემოსავლის

ოდენობად მიიჩნევა გადამხდელის მიერ დეკლარირებული შემოსავლის ოდენობა.

 

 

მუხლი 55. საგადასახადო ადმინისტრაციის

საგადასახადო მოთხოვნა

1. კონტროლის შედეგად დადგენილი საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში საგადასახადო

ადმინისტრაცია ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელს წარუდგინოს საგადასახადო მოთხოვნა.

2. საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის საფუძველია გადასახადის გადახდელის მიერ ერთერთი

შემდეგი საგადასახადო ვალდებულების დარღვევა:

ა) საგადასახადო დოკუმენტაციის წარუდგენლობა, ან წარდგენა ვადის დარღვევით, ან

დოკუმენტში არასწორი მონაცემების შეტანა;

ბ) დეკლარირებული გადასახადის გადაუხდელობა, ან გადახდა დაგვიანებით, ან არასრულად

გადახდა;

გ) გადასახადის სრული ან ნაწილობრივი არადეკლარირება;

3. საგადასახადო მოთხოვნაში უნდა მიეთითოს:

ა) საგადასახადო ადმინისტრაციის დასახელება და მისამართი;

ბ) საგადასახადო მოთხოვნის გაგზავნის (გადაცემის) თარიღი;

გ) გადასახადის გადამხდელის ვინაობა (საიდენტიფიკაციო ნომერი, ადგილსამყოფელი);

დ) საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის საფუძვლები;

ე) საგადასახადო მოთხოვნის შინაარსი;

ვ) საგადასახადო მოთხოვნის მიღებისას გადასახადის გადამხდელის უფლებებისა და

ვალდებულებების განმარტება;

ზ) საგადასახადო მოთხოვნის გაგზავნის (გადაცემის) დღისათვის საქართველოში მოქმედი

ყველა მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის დასახელება და მათი ზუსტი მისამართი;

4. საგადასახადო მოთხოვნას უნდა დაერთოს აქტი, რომლის საფუძველზეც მოხდა

მოთხოვნის წარდგენა.

5. მოთხოვნა უნდა ჩაბარდეს უშუალოდ გადასახადის გადამხდელს (მის წარმომადგენელს)

ან უნდა გაეგზავნოს დაზღვეული წერილით.

თავი 7.

ვადების გამოთვლის წესი.

ხანდაზმულობა

მუხლი 56. ვადების გამოთვლის წესი

 

1. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ვადა აითვლება საწყისად მითითებული

დღის მომდევნო დღიდან.

2. კალენდარული დღეებით დადგენილი ვადა სრულდება ვადის ბოლო დღის 24 საათზე.

3. თუ ამ კოდექსით დადგენილი ვადის ბოლო დღე ემთხვევა ოფიციალურად დადგენილ

არასამუშაო დღეს, მოქმედება უნდა შესრულდეს არასამუშაო დღის მომდევნო პირველივე სამუშაო

დღეს.

მუხლი 57. ხანდაზმულობა

თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის

 

 

ხანდაზმულობის ვადაა ექვსი წელი. ეს ვადა აითვლება ვალდებულების წარმოშობის საგადასახადო

წლის დასრულებიდან.

კარი III.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 16

ვალდებულებათა შესრულების უზრუნველყოფა

თავი 8.

საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების უზრუნველყოფა

მუხლი 58. საურავი, მისი დაკისრების საფუძვლები და

გამოანგარიშების წესი

1. საურავი არის ფულადი თანხა, რომელიც ეკისრება გადასახადის გადამხდელს

გადასახადის სრულად ან ნაწილობრივ გადაუხდელობისათვის, ან დაგვიანებით გადახდისათვის.

2. საურავი შეადგენს დავალიანების 0,3 %-ს ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის.

საურავი გამოიანგარიშება გადასახდელი თანხის გამრავლებით 0,003-ზე.

3. გადასახადის გადამხდელს შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებისათვის

დაკისრებული საურავი ეკისრება ყოველი დღისათვის შეუსრულებელი საგადასახადო

ვალდებულების წარმოშობის მომენტიდან ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში. საურავის

დარიცხვის ბაზა მცირდება ფაქტობრივად შესრულებული საგადასახადო ვალდებულების ოდენობით.

4. საურავის დარიცხვა ვადამდე წყდება, თუ:

ა) გადასახადის გადამხდელმა სრულად გადაიხადა გადასახადი;

ბ) საურავის ოდენობამ მიაღწია ძირითადი დავალიანების ოდენობას.

5. საურავის დარიცხვის შეწყვეტიდან შვიდი კალენდარული დღის ვადაში საგადასახადო

ადმინისტრაცია ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელის მიმართ აღძრას საგაკოტრებო საქმე, თუ

აშკარაა გადასახადის გადამხდელის გადახდისუუნარობა, მიიღოს ზომები გადასახადის

გადამხდელის ქონებაზე გადახდევინების მიქცევისა და მოთხოვნის იძულებით დაკმაყოფილების

უზრუნველსაყოფად.

6. საურავს საურავი არ ერიცხება.

 

მუხლი 59. საურავის დაკისრების გამომრიცხავი გარემოება

1. გადასახადის გადამხდელს საურავი გადასახადის ნაწილობრივი (არასრული)

გადახდისათვის არ დაეკისრება, თუ მას აქვს საგადასახადო აქტივი, რომლის ოდენობაც სრულად

ფარავს არასრულად შესრულებულ ან შეუსრულებელ ფულად საგადასახადო ვალდებულებას.

2. თუ საგადასახადო აქტივი სრულად ვერ ფარავს შეუსრულებელ ან არასრულად

შესრულებულ ფულად საგადასახადო ვალდებულებას, მაშინ საურავი დაერიცხება დაუფარავ ნაწილს.

მუხლი 60. იძულებითი იპოთეკა (გირავნობა)

1. საგადასახადო ვალდებულების, დაკისრებული საურავისა და შეფარდებული ჯარიმის

გადახდის უზრუნველსაყოფად საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, ამ კოდექსის IV

წიგნით დადგენილი წესით მოითხოვოს გადასახადის გადამხდელის ქონებაზე იძულებითი იპოთეკის

(გირავნობის) დაწესება.

2. გადასახადის გადამხდელის ქონებაზე იძულებითი იპოთეკა (გირავნობა) წესდება ამ

კოდექსის IV წიგნით დადგენილი წესით.

თავი 9.

საგადასახადო ადმინისტრაციის ვალდებულების

შესრულების უზრუნველყოფა

მუხლი 61. საურავი, მისი დაკისრების საფუძვლები და

გამოანგარიშების წესი

1. საურავი არის ფულადი თანხა, რომელიც ეკისრება საგადასახადო ადმინისტრაციას

გადასახადის გადამხდელის მიერ ზედმეტი ოდენობით გადახდილი გადასახადის ამ კოდექსით

დადგენილ ვადაში გადასახადის გადამხდელისათვის დაუბრუნებლობისათვის.

2. საურავი შეადგენს დავალიანების 0,3%-ს ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის.

საურავი გამოიანგარიშება დასაბრუნებელი თანხის გამრავლებით 0,003-ზე.

3. სახელმწიფოს საურავი ეკისრება ყოველი დღისათვის ვალდებულების შესრულების

ვადის დადგომიდან ვალდებულების სრულად შესრულებამდე.

4. საურავის დარიცხვის ბაზა მცირდება დავალიანების შემცირების პროპორციულად.

5. საურავს საურავი არ ერიცხება.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 17

მუხლი 62-64 - სარეზერვო მუხლები

წიგნი II

გადასახადები

კარი IV.

საშემოსავლო გადასახადი

თავი 10.

ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადი

მუხლი 65. დაბეგვრის ობიექტი. გადასახადის გადამხდელი

1. ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია ერთი საგადასახადო

 

წლის განმავლობაში საქართველოს რეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ მიღებული ერთობლივი

შემოსავალი, აგრეთვე არარეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ საქართველოში არსებული

წყაროსაგან მიღებული შემოსავალი.

2. ფიზიკური პირის ერთობლივი შემოსავალი შედგება ამ კოდექსის 74-ე მუხლში

მითითებული სხვადასხვა სახის შემოსავლისაგან.

ა) სარგოსაგან (ხელფასისა და ხელფასთან გათანაბრებული გაცემულობების სახით

მიღებული შემოსავალი) და

ბ) დამოუკიდებელი (მათ შორის, ეკონომიკური) საქმიანობით მიღებული შემოსავლისგან.

3. დაბეგვრას არ ექვემდებარება ერთობლივი შემოსავლის შემდეგი ნაწილები:

ა) ჯანმრთელობის დაზიანების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება;

ბ) შემოსავალი, რომელიც მიღებულია სასამართლოს აქტის საფუძველზე მატერიალური და

მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად, გარდა მიუღებელი შემოსავლისა (ხელიდან გაშვებული

მოგებისა).

გ) სახელმწიფო დახმარება (შემწეობა).

4. დაბეგვრისაგან გათავისუფლებულია ფიზიკური პირის შემდეგი სახის შემოსავალი:

ა) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მიღებული ყველა სახის პენსია, თუ იგი

მიღებულია საპენსიო პირობის დადგომის შემდეგ;

ბ) ლიცენზირებული სასწავლო დაწესებულებისგან, ან მისი წარდგინებით მიღებული

სტიპენდია;

გ) უძრავ-მოძრავი ნივთების გაყიდვით მიღებული შემოსავალი, თუ ეს ნივთები არ

გამოიყენება გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკურ საქმიანობაში, ან თუ ამ ნივთების გაყიდვა არ

არის გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობის შემადგენელი ნაწილი;

დ) გრანტის ხელშეკრულებით მიღებული შემოსავალი;

ე) კანონისმიერი მემკვიდრეობით მიღებული შემოსავალი;

ვ) ანდერძისმიერი მემკვიდრეობით მიღებული შემოსავალი, თუ ანდერძისმიერი მემკვიდრე

შედის კანონისმიერ მემკვიდრეთა წრეში;

ზ) ჩუქებით მიღებული შემოსავალი, გარდა ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ჩუქების

საფუძველზე მიღებული შემოსავლისა, თუ დასაჩუქრებული შედის მჩუქებლის კანონისმიერ

მემკვიდრეთა წრეში;

თ) სისხლის ჩაბარებისათვის მიღებული საზღაური;

ი) ალიმენტი.

5. დასაბეგრი შემოსავალი არის სხვაობა ამ მუხლის მე-3 ნაწილში მითითებული თანხებით

შემცირებულ ერთობლივ შემოსავალსა (ამ მუხლის მე-2 ნაწილი) და ამ კოდექსით დადგენილ

 

პრეზუმფციულ და გამოსაქვით ხარჯებს შორის.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 18

6. გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი, რომელსაც აქვს დაბეგვრის ობიექტი.

მუხლი 66. შემოსავლის სახეები და ფორმები

1. ფიზიკური პირის შემოსავლის სახეებია:

ა) სარგო (ხელფასი);

ბ) შემოსავალი კაპიტალიდან;

გ) სამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავალი;

დ) დამოუკიდებელი არასამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავალი;

ე) მემკვიდრეობითა და ჩუქებით მიღებული შემოსავალი;

ვ) განსაკუთრებული შემოსავალი.

2. შემოსავლის ფორმებია:

ა) ფულადი შემოსავალი;

ბ) არაფულადი (მატერიალური და არამატერიალური) შემოსავალი.

3. ფულადი შემოსავალია ფულის ნიშნებით მიღებული შრომის (საქონლის, სამუშაოს,

მომსახურების და სხვა) საფასური ან სხვა საფუძვლით მიღებული თანხა, მათ შორის:

ა) სარგო _ ხელფასი (დაქირავებით შრომის საფასური), დანამატი ხელფასზე, პრემია,

აგრეთვე ჰონორარი, პენსია, სტიპენდია, დამქირავებლისგან დაქირავებულის მიერ მიღებული

დახმარება (შემწეობა), ან ფულის ნიშნებით მიღებული სხვა მსგავსი შემოსავალი;

ბ) დამქირავებლის მიერ დაქირავებულისათვის პირადი ხარჯების ანაზღაურებისას _

ხარჯების ანაზღაურების თანხა;

გ) სამივლინებო და/ან წარმომადგენლობითი ხარჯების ზენორმატიული ანაზღაურებისას _

კანონმდებლობით დადგენილ ნორმას აღმატებული თანხა.

4. მატერიალურია შემოსავალი, რომელიც მიღებულია სხეულებრივი ან უსხეულო ნივთით,

გარდა კანონმდებლობით დადგენილი სპეციალური კვებისა, ტანსაცმლისა და სხვა მსგავსი

ნივთიერი ანაზღაურებისა.

5. არამატერიალური შემოსავალია:

ა) ხელფასის სანაცვლოდ მიღებული მომსახურების ღირებულება;

ბ) ხელფასის ზევით უსასყიდლოდ ან ჩვეულებრივზე დაბალი ფასით მომსახურების

მიღებისას


 სხვაობა ჩვეულებრივ ფასსა და გადახდილ ფასს შორის;

 

გ) ხელფასის სანაცვლოდ ქონებრივი და არაქონებრივი უფლებების, სხვა არამატერიალური

ქონების მიღებისას _ ამ უფლებებისა და ქონების ღირებულება;

დ) ხელფასის ზევით უსასყიდლოდ ან ჩვეულებრივზე დაბალი ფასით ქონებრივი და

არაქონებრივი უფლებების, სხვა არამატერიალური ქონების მიღებისას _ სხვაობა ჩვეულებრივ ფასსა და გადახდილ ფასს შორის;

ე) დამქირავებლისგან ან მისი მეშვეობით სესხების (კრედიტების) უპროცენტოდ ან

კრედიტის (სესხის) მიღების მომენტისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ბანკთაშორის

საკრედიტო აუქციონზე ჩამოყალიბებულ საპროცენტო განაკვეთზე დაბალი პროცენტით სესხის

მიღებისას


 სხვაობა ჩამოყალიბებულ საპროცენტო განაკვეთსა და იმ განაკვეთს შორის,

 

რომლითაც ამ დაქირავებულმა პირმა მიიღო სესხი (კრედიტი).

მუხლი 67. სარგო (ხელფასი)

სარგო (ხელფასი) არის დაქირავებით მუშაობისათვის ფიზიკური პირის მიერ მიღებული ნებისმიერი სახის საზღაური (მათ შორის, სხვადასხავა სახის დანამატი საზღაურზე).

მუხლი 68. შემოსავალი კაპიტალიდან

კაპიტალიდან შემოსავალია:

ა) კაპიტალის ნაყოფი (დივიდენდი და სხვა მსგავსი შემოსავალი);

ბ) საკუთრებაში გადაცემის გარეშე კაპიტალის გამოყენებით მიღებული შემოსავალი _

როიალტი, ქირა (იჯარა), სესხის (კრედიტის, მათ შორის


 სასაქონლო კრედიტის) სარგებელი

 

და სხვა მსგავსი შემოსავალი.

მუხლი 69. შემოსავალი სამეწარმეო საქმიანობიდან

სამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალია:

ა) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემით მიღებული შემოსავალი;

ბ) სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში ვალის ჩამოწერით მიღებული შემოსავალი;

გ) სამეწარმეო საქმიანობის შეზღუდვის ან შეჩერების, ან შეწყვეტის პირდაპირი ან

არაპირდაპირი საფასური;

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 19

დ) ამ მუხლის ა -გ  პუნქტებში მითითებული შემოსავლების მსგავსი სხვა შემოსავლები.

მუხლი 70. დამოუკიდებელი არასამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავალი

დამოუკიდებელი არასამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავალია:

ა) ფიზიკური პირის მიერ თავისუფალი პროფესიის აღსრულების (სანოტარო, საექიმო,

საადვოკატო, აუდიტორული, სახელოვნებო, საარქიტექტორო, საკონსულტაციო და სხვა

ინტელექტუალური შრომის) შედეგად მიღებული ჰონორარი და სხვა მსგავსი შემოსავალი.

ბ) შემოსავალი, რომელიც მიღებულია ამ მუხლის ა  პუნქტში მითითებული საქმიანობის

სახეების გარდა იმ სხვა დამოუკიდებელი საქმიანობის შედეგად, რომელიც არ ითვლება

სამეწარმეო საქმიანობად.

მუხლი 71. მემკვიდრეობითა და ჩუქებით

მიღებული შემოსავალი

მემკვიდრეობითა და ჩუქებით მიღებული შემოსავალია იმ ქონების (მატერიალური და

არამატერალური) ღირებულება, აგრეთვე ფულადი თანხა, რომელიც მიღებულია ჩუქებით ან

კანონისმიერი ან ანდერძისმიერი მემკვიდრეობით.

მუხლი 72. განსაკუთრებული შემოსავალი

განსაკუთრებული შემოსავალია:

ა) არასამთავრობო, სახელმწიფო, მუნიციპალური, საერთაშორისო ან სხვა სახის ფულადი

პრემია ან ჯილდო განსაკუთრებული დამსახურების ან მიღწევისთვის საქმიანობის ერთ ან

რამდენიმე სფეროში.

ბ) კონკურსში, ვიქტორინაში, გამოფენაში, სპორტულ ან სხვა სახის ტურნირში, ან სხვა

მსგავსი ტიპის ღონისძიებაში მონაწილეობით მიღებული შემოსავალი;

გ) აზარტულ თამაშში, ლატარიაში, ტოტალიზატორში, სანაძლეოში ან სხვა მსგავსი

ტიპის ღონისძიებაში მონაწილეობით მიღებული შემოსავალი;

დ) საკუთარი ქონების რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი;

ე) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დანიშნული პენსია, სტიპენდია,

დახმარება (შემწეობა) და სხვა მსგავსი შემოსავალი.

ვ) მიღებული (მისაღები) ჯარიმა, პირგასამტეხლო და საურავი;

ზ) სხვა ნებისმიერი სახის შემოსავალი, რომელიც არ არის მითითებული ამ კოდექსის 67- 72 მუხლებში.

მუხლი 73. საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობისა და შეწყვეტის დრო

1. საგადასახადო ვალდებულება წარმოიშობა დასაბეგრი შემოსავლის მიღებაზე უფლების

წარმოშობისთანავე და/ან იმ დროს, როცა ეს უფლება წარმოიშობოდა სასყიდლიანი გადაცემის

შემთხვევაში.

2. საგადასახადო ვალდებულება სრულდება ამ კოდექსით დადგენილ ვადაში.

3. საგადასახადო ვალდებულება წყდება საგადასახადო ვალდებულების შესრულებით

(გადასახადის სრულად და დროულად გადახდით), გარდა ამ მუხლის მე-4 ნაწილით დადგენილი

შემთხვევისა.

4. გადასახადის გადამხდელის გარდაცვალების შემთხვევაში მისი საგადასახადო

ვალდებულების შესრულება ეკისრება:

ა) მემკვიდრესა და ოჯახს სოლიდარულად, თუ მამკვიდრებელი იმყოფებოდა საოჯახო

დაბეგვრის რეჟიმში;

ბ) მემკვიდრეს, თუ მამკვიდრებელი იმყოფებოდა ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმში;

გ) მემკვიდრეს, თუ მამკვიდრებელი იმყოფებოდა საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში და მისი

 

ოჯახი შედგებოდა მხოლოდ მამკვიდრებლისაგან;

5. გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება წყდება, თუ სამკვიდრო მიიღო

ხაზინამ და:

ა) მამკვიდრებელი იმყოფებოდა ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმში;

ბ) მამკვიდრებელი იმყოფებოდა საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში და მისი ოჯახი შედგებოდა

მხოლოდ მამკვიდრებლისაგან.

მუხლი 74. დაბეგვრის რეჟიმის სახეები

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 20

1. ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის რეჟიმებია: საოჯახო დაბეგვრის

რეჟიმი და ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმი.

2. საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში გადასახადის გადამხდელს (ოჯახის წევრებს) აქვს

 

 

ხარჯების გამოქვითვის უფლება ამ კოდექსით დადგენილი ოდენობითა და წესით.

3. ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმში გადასახადის გადამხდელს არ აქვს ხარჯების

გამოქვითვის უფლება.

4. დაბეგვრის რეჟიმს ამ კოდექსით დადგენილი წესით ირჩევს გადასახადის გადამხდელი,

გარდა ამ მუხლის მე-5 ნაწილით დადგენილი შემთხვევისა.

5. ფიზიკური პირი, რომელიც ეწევა დამოუკიდებელ საქმიანობას (სამეწარმეო ან

არასამეწარმეო საქმიანობას), იბეგრება საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმისთვის დადგენილი წესით.

6. არ დაიშვება ერთი საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში დაბეგვრის რეჟიმის შეცვლა.

7. დაბეგვრის რეჟიმის შესაცვლელად სავალდებულოა განაცხადის წარდგენა მომავალი

საგადასახადო წლის დაწყებამდე 10 კალენდარული დღით ადრე მაინც. ამ ვადაში განაცხადის

წარუდგენლობა ნიშნავს მიმდინარე საგადასახადო წელს არსებული დაბეგვრის რეჟიმის

შენარჩუნებას მომავალი საგადასახადო წლისათვის.

მუხლი 75. გადასახადის განაკვეთები

1. საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთებია:

ა) საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში _ 15 %;

ბ) ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმში _ 10 %;

2. ცალკეული სახის შემოსავლისთვის გადასახადის განაკვეთი და გადახდის წესი

დადგენილია:

ა) 72-ე მუხლის `გ~ პუნქტით გათვალისწინებული შემოსავლისთვის გადასახადის

სპეციალური განაკვეთი _ ამ კოდექსის 83 მუხლით;

ბ) დივიდენდისა და სესხის (კრედიტის) სარგებლისთვის _ ამ კოდექსის 82 მუხლით;

გ) არარეზიდენტის შემოსავლისთვის _ ამ კოდექსის 84 მუხლით.

3. ამ მუხლის მეორე ნაწილში მითითებული განაკვეთები გამოიყენება დაბეგვრის

 

რეჟიმისაგან დამოუკიდებლად ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

მუხლი 76. საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმი

1. გადასახადის გადამხდელი, რომელიც ირჩევს საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმს,

ვალდებულია, საგადასახადო წლის დაწყებამდე 10 კალენდარული დღით ადრე საცხოვრებელი

ადგილის მიხედვით საგადასახადო ადმინისტრაციაში წარადგინოს წინასწარი წერილობითი

განაცხადი საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმის არჩევის შესახებ, რომელშიც უნდა მიეთითოს

გადასახადის გადამხდელისა და მისი ოჯახის იმ რეზიდენტი წევრების (აგრეთვე საქართველოს

მოქალაქე იმ არარეზიდენტი წევრების, რომლებიც სწავლობენ ან მკურნალობენ საზღვარგარეთ)

ვინაობა (სახელი და გვარი, დაბადების რიცხვი, თვე და წელი, დაბადების ადგილი, საცხოვრებელი

ადგილი, პირადი ნომერი, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის (არასრულწლოვანთათვის


 

დაბადების მოწმობის) ნომერი და გაცემის თარიღი, გამცემი ორგანო, გადასახადის გადამხდელის

საიდენტიფიკაციო ნომერი), რომელთაც სურთ საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმის არჩევა, აგრეთვე

განაცხადში დასახელებული ყველა პირის ყველა სამუშაო ადგილი (შემოსავლის მიღების წყარო).

2. წინასწარ განაცხადს უნდა დაერთოს განაცხადში შეტანილი თითოეული პირის

სანოტარო წესით დამოწმებული (საჭიროების შემთხვევაში


 ლეგალიზებული) წერილობითი

 

თანხმობა (ერთობლივი ან ინდივიდუალური) იმის შესახებ, რომ მისი შემოსავალი შეტანილ იქნეს

ოჯახის ერთობლივ შემოსავალში და ოჯახის კონკრეტულ წევრს (სახელისა და გვარის

მითითებით) ანდობს გადასახადის გადახდასთან დაკავშირებული ყველა მოქმედების შესრულებას.

ინდივიდუალურ თანხმობაში უნდა მიეთითოს ოჯახის იმ წევრების ვინაობა, რომელთან ერთადაც

გადასახადის გადამხდელი ირჩევს დაბეგვრის საოჯახო რეჟიმს.

ოჯახის არასრულწლოვანი წევრის სახელით თანხმობა უნდა წარადგინოს მისმა ერთ-ერთმა

მშობელმა (კანონიერმა წარმომადგენელმა).

იმ შემთხვევაში, თუ არასრულწლოვანი იღებს შემოსავალს დამოუკიდებელი საქმიანობით,

აუცილებელია მისი სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობა.

3. განაცხადში შეიძლება შეტანილ იქნეს მხოლოდ ის პირი, რომელსაც მინიჭებული აქვს

გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი.

 

4. გადასახადის გადამხდელი, რომელმაც წარადგინა განაცხადი, პასუხს აგებს ფიზიკურ

პირთა (ოჯახის წევრთა) საშემოსავლო გადასახადის დროულად და სრულად გადახდაზე.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 21

5. ოჯახის წევრთა შემადგენლობა უდავო წესით განისაზღვრება გადასახადის გადამხდელის

მიერ წარდგენილი წინასწარი განაცხადითა და მის ნამდვილობას ადასტურებს განაცხადისათვის

თანდართული დოკუმენტები.

6. საგადასახადო წლის განმავლობაში ოჯახის წევრთა შემადგენლობაში ცვლილება

დაიშვება მხოლოდ ოჯახის წევრის გარდაცვალების ან დაბადების საფუძველზე.

7. გადასახადის გადამხდელი, რომელმაც წარადგინა განაცხადი, ვალდებულია, საანგარიშო პერიოდში ოჯახის წევრის გარდაცვალების საფუძველზე მომხდარი ცვლილების შესახებ ამ

მუხლით დადგენილი წესით წერილობით აცნობოს საგადასახადო ადმინისტრაციას ოჯახის წევრის

გარდაცვალებიდან 60 კალენდარულ დღეში, ამასთანავე, თუ საგადასახადო წლის დასრულებამდე

დარჩენილია 60 კალენდარულ დღეზე ნაკლები, მაშინ _ კალენდარული წლის დასრულებიდან

არაუგვიანეს 15 კალენდარული დღისა.

8. იმ შემთხვევაში, თუ განაცხადის წარმდგენი გადასახადის გადამხდელი გარდაიცვალა

საანგარიშო პერიოდში, მაშინ განაცხადში შეტანილი ერთ-ერთი პირი (ან მისი უფლებამოსილი

წარმომადგენელი) ვალდებულია, ამის შესახებ წერილობით აცნობოს საგადასახადო

ადმინისტრაციას ამ მუხლის მე-7 პუნქტით დადგენილი წესით.

9. ოჯახი შეიძლება შედგებოდეს ერთი და მეტი წევრისგან.

მუხლი 77. საგადასახადო ადმინისტრაციის ვალდებულება

1. საგადასახადო ადმინისტრაცია ვალდებულია, საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმის ამრჩევ

გადასახადის გადამხდელს განაცხადის წარდგენისთანავე გადასცეს წერილობითი ცნობა დაბეგვრის

რეჟიმის არჩევის შესახებ. ცნობაში უნდა მიეთითოს განაცხადში დასახელებული ყველა პირის

ვინაობა (სრული მონაცემებით). ცნობა გაიცემა თითოეულ პირზე ცალ-ცალკე. ამასთანავე,

თითოეულ პირზე გაიცემა იმდენი ცნობა, შემოსავლის რამდენი წყაროც აქვს გადასახადის

გადამხდელს. ცნობაში უნდა აღინიშნოს შემოსავლის წყაროს დასახელება.

2. ამ მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული ცნობის წარდგენა სარგოს (ხელფასის)

გაცემის წყაროს ათავისუფლებს წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადის დაკავებისა და გადახდის

ვალდებულებისაგან.

მუხლი 78. პრეზუმფციული ხარჯი და მისი გამოქვითვის წესი

1. ივარაუდება, რომ ფიზიკურ პირს აქვს არსებობისათვის აუცილებელი ხარჯი, რაც არ

საჭიროებს დოკუმენტურად დამტკიცებას (პრეზუმფციული ხარჯი).

2. სავალდებულოა ერთობლივი შემოსავლიდან პრეზუმფციული ხარჯის გამოქვითვა ამ

კოდექსით დადგენილი წესითა და საქართველოს კანონმდებლობით ერთი პირისთვის დადგენილი

ყოველთვიური საარსებო მინიმუმის ფარგლებში საანგარიშო პერიოდზე და ოჯახის წევრთა

რიცხოვნობაზე გაანგარიშებით.

3. ამ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით დადგენილი ნორმა გამოიყენება მხოლოდ

 

 

საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში და იგი არ ვრცელდება:

ა) ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმზე (ამ კოდექსის 81 მუხლი);

ბ) სპეციალური განაკვეთით დასაბეგრ შემოსავალზე (ამ კოდექსის 83 მუხლი);

გ) არარეზიდენტის დასაბეგრ შემოსავალზე, თუ არარეზიდენტი იმყოფება ინდივიდუალური

დაბეგვრის რეჟიმში.

4. საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში მყოფ პირს, რომელიც განათლებას იღებს უცხოეთში, ან

მკურნალობს უცხოეთში, უცხოეთში ყოფნის პერიოდის შესაბამისად პრეზუმფციული ხარჯი

გამოექვითება იმ ოდენობით, რაც შეესაბამება უცხოეთის შესაბამის ქვეყანაში არსებულ საარსებო

მინიმუმს და რაც (საარსებო მინიმუმის ოდენობა) დადასტურებული იქნება შესაბამისი ქვეყნის

კომპეტენტური ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტით. ამ დოკუმენტის (საჭიროების შემთხვევაში

_ ლეგალიზებული სახით) წარმოუდგენლობისას პრეზუმფციული ხარჯი გამოიქვითება

საქართველოში არსებული საარსებო მინიმუმის ოდენობით.

მუხლი 79. გამოსაქვითი ხარჯი საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში

1. საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში ფიზიკური პირის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება

ოჯახის წევრთან დაკავშირებული დოკუმენტურად დადასტურებული შემდეგი ხარჯი:

ა) გადაუდებელი სამედიცინო დახმარებისთვის გაწეული ხარჯი, აგრეთვე მკურნალობის

ხარჯი იმ პირთათვის, რომელთა დაავადებაც საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის

სამინისტროს მიერ დადგენილი ნუსხის მიხედვით ცნობილია მძიმე დაავადებად;

ბ) მშობიარობასთან დაკავშირებული ხარჯი;

 

გ) სტომატოლოგის მომსახურების ხარჯი;

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 22

დ) დაკრძალვასთან დაკავშირებული ხარჯი საფლავის კეთილმოწყობასთან დაკავშირებული

ხარჯის ჩათვლით, მაგრამ არაუმეტეს თხუთმეტმაგი საარსებო მინიმუმისა;

ე) ლიცენზირებული სასწავლო დაწესებულებისათვის სწავლებისათვის უნაღდო ფულადი

ანგარიშსწორებით გადახდილი თანხა;

ვ) საპენსიო ფონდში გადახდილი თანხა, მაგრამ არაუმეტეს ერთობლივი შემოსავლის

30%-ისა;

ზ) ჯანმრთელობის, სიცოცხლის, ქონების ან რისკის დაზღვევის ხელშეკრულებით, აგრეთვე

საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში სავალდებულო დაზღვევისთვის

სადაზღვევო კომპანიებისთვის გადახდილი თანხა;

თ) გადახდილი ალიმენტი;

ი) საცხოვრებელი სადგომის შესაძენად ან კეთილმოსაწყობად აღებული კრედიტისთვის

(სესხისთვის) გადახდილი პროცენტი, მაგრამ არაუმეტეს კრედიტის (სესხის) მიღების

მომენტისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე

ჩამოყალიბებული საპროცენტო განაკვეთის 150 %-ისა;

კ) ქონების გადასახადი, აგრეთვე მოსაკრებელი;

ლ) ყველა ხარჯი, რაც დაკავშირებულია დამოუკიდებელი საქმიანობით შემოსავლის

მიღებასთან. (შესაძლებელია მიეთითოს იურიდიული პირების საშემოსავლო გადასახადის

თავიდან შესაბამისი მუხლები)

2. ამ მუხლის პირველი ნაწილის ბ


ზ პუნქტებში მითითებული ხარჯების გამოქვითვა

 

დასაშვებია, თუ ამ ხარჯის მიმღებია საქართველოს რეზიდენტი გადამხდელი, ხოლო განათლების

მისაღებად გაწეული ან მკურნალობის ხარჯის მიმღები შეიძლება იყოს საქართველოს

არარეზიდენტი, თუ ხარჯის გაწევა დადასტურებულია საქართველოს ხელისუფლების ორგანოს მიერ.

3. ხარჯი, რომელიც გაწეულია 72-ე მუხლის `ბ~ და `გ~ პუნქტით გათვალისწინებული

შემოსავლის მიღების მიზნით, ითვლება გართობისათვის გაწეულ ხარჯად და იგი არ გამოიქვითება.

მუხლი 80. გადასახადის გამოანგარიშების წესი საოჯახო

დაბეგვრის რეჟიმში

1. საშემოსავლო გადასახადის თანხა საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმში გამოიანგარიშება შემდეგი

თანმიმდევრობით:

- ფიზიკური პირის ერთობლივი შემოსავალი მცირდება 65-ე მუხლის მე-3 და მე-4

ნაწილებში, აგრეთვე 72-ე მუხლის `გ~ პუნქტში მითითებული შემოსავლების თანხებით;

 

- მიღებული თანხიდან გამოიქვითება ამ კოდექსის 78-ე და 79-ე მუხლებით დადგენილი

ხარჯები;

- ამ წესით გამოანგარიშებული თანხა მრავლდება 0,15-ზე;

- მიღებულ თანხას აკლდება გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადები;

- მიღებული დადებითი სხვაობის თანხა არის ბიუჯეტში გადასარიცხი გადასახადის

ოდენობა, ხოლო უარყოფითი სხვაობის შემთხვევაში გადასახადის ოდენობაა ნული.

3. თუ პირი ეწევა დამოუკიდებელ საქმიანობას და ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული

გამოსაქვითი ხარჯი აღემატება ამავე საქმიანობით მიღებულ შემოსავალს, მაშინ დაიშვება

გადამეტებული თანხის მომდევნო საანგარიშო პერიოდში გადატანა ამ კოდექსის 94-ე მუხლით დადგენილი წესით.

მუხლი 81. ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმი

1. გადასახადის გადამხდელი, რომელიც არ ირჩევს საოჯახო დაბეგვრის რეჟიმს, იბეგრება

ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმით.

2. ინდივიდუალური დაბეგვრის რეჟიმში საშემოსავლო გადასახადი უდრის დასაბეგრი

შემოსავლის ნამრავლს 0,1-ზე.

მუხლი 82. დივიდენდის დაბეგვრის წესი და თავისებურებები

1. რეზიდენტი გადამხდელის მიერ გაცემული დივიდენდი იბეგრება გადახდის წყაროსთან 10

პროცენტიანი განაკვეთით შემდეგი წესით:

ა) თუ გადამხდელის მიერ გასაცემი დივიდენდის ჯამური თანხიდან გამოანგარიშებული

გადასახადის ოდენობა არ აღემატება ამ გადამხდელის მიერ დარიცხული (გადახდილი)

საშემოსავლო გადასახადის ოდენობას, მაშინ დივიდენდი ითვლება დაბეგრილად და აღარ

იბეგრება, ხოლო სხვაობა დივიდენდის მიმღებს არ უბრუნდება.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 23

ბ) თუ გადამხდელის მიერ გასაცემი დივიდენდის ჯამური თანხიდან გამოანგარიშებული

გადასახადის ოდენობა აღემატება ამ გადამხდელის მიერ დარიცხული (გადახდილი)

საშემოსავლო გადასახადის ოდენობას, მაშინ ამ სხვაობის თანხა გადახდილ უნდა იქნეს

დამატებით.

2. გადამხდელი ვალდებულია, დივიდენდის მიმღებს გადასცეს ცნობა მიმღების კუთვნილი

დივიდენდის ოდენობის, მასზე დარიცხული და გადახდილი გადასახადის ოდენობათა მითითებით.

მუხლი 83. გადასახადის სპეციალური განაკვეთი

1. აზარტულ თამაშში, ლატარიაში, ტოტალიზატორში, სანაძლეოში ან სხვა მსგავსი ტიპის ღონისძიებაში მონაწილეობით მიღებული შემოსავალი იბეგრება გადახდის წყაროსთან 50 %-იანი

განაკვეთით.

2. გადასახადის დაკავების ფაქტი უნდა დადასტურდეს გადახდის წყაროს მიერ გაცემული ცნობით.

მუხლი 84. არარეზიდენტი ფიზიკური პირის დაბეგვრის წესი

1. არარეზიდენტის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი

(ხელფასი, სარგებელი, დივიდენდი და სხვა სახის შემოსავალი) იბეგრება გადახდის წყაროსთან

10%-იანი განაკვეთით.

2. არარეზიდენტს უფლება აქვს, ჩადგეს რეზიდენტი გადასახადის გადამხდელის დაბეგვრის

რეჟიმში და მოითხოვოს ზედმეტად გადახდილი (დაკავებული) გადასახადის დაბრუნება

გადასახადის დაკავების დღიდან ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში. ამ მიზნით

არარეზიდენტი უფლებამოსილია ცენტრალურ საგადასახადო ადმინისტრაციას წარუდგინოს

დეკლარაცია საქართველოს ტერიტორიაზე მიღებული შემოსავლის, ამ შემოსავლის მისაღებად

გაწეული დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯისა და გადახდის წყაროსთან დაკავებული

გადასახადის მითითებით. გადასახადის დაკავების ფაქტი უნდა დადასტურდეს გადახდის წყაროს

მიერ გაცემული ცნობით. არ გამოიქვითება ისეთი ხარჯები, რომელთა გაწევის ფაქტის შემოწმება

მოითხოვს შემოწმებას უცხოეთში.

მუხლი 85. დამოუკიდებელი საქმიანობით მიღებული შემოსავლების

დაბეგვრის თავისებურებანი

ფიზიკურ პირს, რომელიც შემოსავალს იღებს დამოუკიდებელი საქმიანობით, უფლება აქვს:

ა) გამოქვითოს ამ კოდექსის 78-ე და 79-ე მუხლებში მითითებული ხარჯები ამავე

მუხლებით დადგენილი წესით;

ბ) გამოიყენოს ამორტიზაციის დარიცხვის უფლება ამ კოდექსის 93 მუხლით დადგენილი

წესით;

გ) გადაიტანოს ზარალი ამ კოდექსის 94 მუხლით დადგენილი წესით;

მუხლი 86. საანგარიშო პერიოდი

ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის საანგარიშო პერიოდია ერთი კალენდარული

წელი.

მუხლი 87. დეკლარაციის წარდგენის ვალდებულება და ვადა.

გადასახადის გადახდის ვადა

1. საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციის წარდგენის ვალდებულება აქვს პირს:

ა) რომელმაც აირჩია ოჯახური დაბეგვრის რეჟიმი.

ბ) რომელიც შემოსავალს იღებს დამოუკიდებელი საქმიანობით (სამეწარმეო ან

არასამეწარმეო საქმიანობა);

 

გ) რომელსაც აქვს წლიური ხარჯი არანაკლებ ორასი საარსებო მინიმუმის ოდენობით.

2. საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაცია საგადასახადო ადმინისტრაციას უნდა

წარედგინოს საანგარიშო პერიოდის დასრულებიდან 90 კალენდარულ დღეში.

3. საშემოსავლო გადასახადი, გარდა გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადისა,

გადაიხდება დეკლარაციის წარსადგენად დადგენილ ვადაში.

4. საგადასახადო აგენტი, რომელიც გადასახადს აკავებს შემოსავლის გაცემის წყაროსთან,

ვალდებულია, დაკავებული გადასახადი გადაიხადოს არაუგვიანეს ამ შემოსავლის გაცემის

მომდევნო სამუშაო დღისა.

88 -89 მუხლები -სარეზერვოდ.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 24

თავი 11.

იურიდიულ პირთა საშემოსავლო

გადასახადი

 

 

მუხლი 90. დაბეგვრის ობიექტი. გადასახადის გადამხდელი

1. იურიდიულ პირთა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია ერთი საგადასახადო

წლის განმავლობაში საქართველოს რეზიდენტი იურიდიული პირის მიერ მიღებული ერთობლივი

შემოსავალი, აგრეთვე არარეზიდენტი იურიდიული პირის მიერ საქართველოში ეკონომიკური

საქმიანობის შედეგად მიღებული შემოსავალი.

2. გადასახადის გადამხდელია პირი, რომელსაც აქვს დაბეგვრის ობიექტი.

3. იურიდიული პირის შემოსავლად ითვლება ამ კოდექსის 68-72 მუხლებით დადგენილი

შემოსავალი.

4. არ არის დაბეგვრის ობიექტი:

ა) არაკომერციული იურიდიული პირების მიერ საწევრო ან სხვა მსგავსი შენატანების,

შემოწირულობისა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გრანტის

გამცემებისგან გრანტის სახით მიღებული შემოსავალი;

ბ) გადამხდელის საწესდებო კაპიტალში დამფუძნებელთა შენატანების სახით მიღებული

შემოსავალი;

გ) საქართველოს არარეზიდენტების მიერ დაფუძნებული იმ სანაოსნო (გემთმფლობელი)

საწარმოების მიერ მიღებული შემოსავალი, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე არ

ეწევიან ეკონომიკურ საქმიანობას და რომელთა გემებიც (გემიც) დაცურავენ საქართველოს

სახელმწიფო ალმით.

5. დაბეგვრისაგან გათავისუფლებულია გადასახადის გადამხდელის შემდეგი სახის

შემოსავლები:

ა) საქართველოს მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიის (საქართველოს

საპატრიარქო) მიერ რელიგიური დანიშნულებით გამოყენებული ჯვრების, ხატების,

 

სანთლების, წიგნებისა და კალენდრების გაყიდვით მიღებული შემოსავალი;

ბ) მაღალმთიანი რეგიონების ტერიტორიაზე, რომელიც ასეთად მიჩნეულია საქართველოს

კანონმდებლობით, რეგისტრირებული გადამხდელების შემოსავლის ის ნაწილი, რომელიც

მიღებულია ამ ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობით.

6. დასაბეგრი შემოსავალი არის სხვაობა ამ მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილებში მითითებული

თანხებით შემცირებულ ერთობლივ შემოსავალსა (ამ მუხლის მე-2 ნაწილი) და ამ კოდექსით

დადგენილ გამოსაქვით ხარჯებს შორის.

მუხლი 91. საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობისა და შეწყვეტის დრო

1. საგადასახადო ვალდებულება წარმოიშობა დასაბეგრი შემოსავლის მიღებაზე უფლების წარმოშობისთანავე და/ან იმ დროს, როცა ეს უფლება წარმოიშობოდა სასყიდლიანი გადაცემის

შემთხვევაში.

2. საგადასახადო ვალდებულება სრულდება ამ კოდექსით დადგენილ ვადაში.

3. საგადასახადო ვალდებულება წყდება საგადასახადო ვალდებულების შესრულებით, გარდა

ამ მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილით დადგენილი შემთხვევებისა.

4. გადასახადის გადამხდელი იურიდიული პირის რეორგანიზაციის შემთხვევაში მისი

საგადასახადო ვალდებულების შესრულება ეკისრება მის უფლებამონაცვლეს.

5. გადასახადის გადამხდელი იურიდიული პირის საგადასახადო ვალდებულება წყდება

იურიდიული პირის ლიკვიდაციის შემდეგ, თუ ლიკვიდაცია მოხდა გადამხდელის

გადახდისუუნაროდ (გაკოტრებულად) ცნობის საფუძველზე და ლიკვიდაციის შემდეგ დარჩა

შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულება.

მუხლი 92. ხარჯების გამოქვითვა

1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული

დოკუმენტურად დადასტურებული ყველა ხარჯი, აგრეთვე ამორტიზაციის თანხა ამ კოდექსით

დადგენილი წესით.

2. ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება:

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 25

ა) ამორტიზებადი აქტივების შესაძენად ან შესაქმნელად გაწეული ხარჯები. ამორტიზებად

აქტივებს მიეკუთვნება ძირითადი საშუალებები და გამოყენების შეზღუდული ვადის მქონე

არამატერიალური აქტივები, რომელთა შეძენის ან/და შექმნის ღირებულება ერთეულზე

აღემატება 150 ლარს და რომელთა სასარგებლო გამოყენების ვადა აჭარბებს 1 წელიწადს.

 

ბ) არაამორტიზებადი ძირითადი საშუალებების შესაძენად ან შესაქმნელად გაწეული

ხარჯები. არაამორტიზებად ძირითად საშუალებებს მიეკუთვნება მიწა, ხელოვნების ნიმუშები,

ისტორიისა და კულტურის ძეგლები და სხვა ძირითადი საშუალებები, რომლებიც ასეთად

არის აღიარებული საქართველოში მოქმედი ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო

სტანდარტებით;

გ) არაეკონომიკური საქმიანობისთვის გაწეული ხარჯები;

დ) გართობითი ხასიათის ხარჯები იმ გადამხდელებისათვის, რომლებიც არ ეწევიან

გართობითი ხასიათის სამეწარმეო საქმიანობას.

ე) სასაქონლო-მატერიალური მარაგების შესაქმნელად (შესაძენად) გაწეული ხარჯი.

ვ) დანაკლისი

3. ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება აგრეთვე შემდეგი ხარჯები:

 

 

ა) კრედიტისა და სესხისთვის გადახდილი პროცენტები, რომელთა ოდენობაც აღემატება

კრედიტის (სესხის) მიღების მომენტისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ბანკთაშორის

საკრედიტო აუქციონზე ჩამოყალიბებული საპროცენტო განაკვეთის 150 %-ს.

ბ) საამორტიზაციო ანარიცხები ამ კოდექსის 93 მუხლით დადგენილ ზღვარზე მეტი

ოდენობით;

გ) ძირითადი საშუალებების მიმდინარე რემონტის ხარჯები შესაბამისი ამორტიზაციის

ნორმის 50 %-ზე მეტი ოდენობით


 დაჩქარებული ამორტიზაციის გაუთვალისწინებლად.

 

ასეთი გადამეტება კაპიტალიზდება (ემატება ძირითადი საშუალებების ღირებულებას);

დ) გადახდილი (დაკისრებული) ჯარიმა, პირგასამტეხლო, საურავი;

ე) წარმომადგენლობითი, აგრეთვე მივლინების დღიური ხარჯები იმ ლიმიტზე მეტი

ოდენობით, რომელსაც ადგენენ იურიდიული პირის პარტნიორები (აქციონერები) საფინანსო

წლის დასაწყისში


 არაუგვიანეს ამ წლის დაწყებიდან 30 დღისა. წერილობითი

 

შეტყობინება ამ ლიმიტის დაწესების შესახებ მისი დაწესებიდან არაუგვიანეს 10 დღისა

უნდა გაეგზავნოს შესაბამის საგადასახადო ადმინისტრაციას. თუ შეტყობინება არ არის

გაგზავნილი ამ ვადაში, მაშინ მივლინების დღიური ხარჯები გამოიქვითება საქართველოს

პრეზიდენტის ბრძანებულებით დადგენილი ნორმების ფარგლებში;

ვ) საქართველოში გადახდილი საშემოსავლო გადასახადი. ეს თანხა აკლდება

გამოანგარიშებული გადასახადის თანხას;

ზ) უცხოეთში გადახდილი საშემოსავლო გადასახადი (ან მისი ანალოგი). ეს თანხა

 

აკლდება საქართველოში გადასახდელ თანხას, ხოლო უარყოფითი სხვაობა მათ შორის არ

ანაზღაურდება (არ უბრუნდება გადამხდელს და არ გადაიტანება მომავალი საანგარიშო

პერიოდებისთვის);

თ) დანაკარგები საქართველოში მოქმედი სტანდარტებით დადგენილ ბუნებრივ ნორმებზე

მეტი ოდენობით. ეს შეზღუდვა არ მოქმედებს იმ შემთხვევაში, თუ დანაკარგები

გამოწვეულია ფორს-მაჟორული გარემოებებით;

ი) უიმედო ვალები, თუ ისინი გადამხდელის მიერ მანამდე არ იყო აღიარებული

შემოსავლად და მათზე არ იყო გადახდილი გადასახადები.

მუხლი 93. ძირითად საშუალებათა ამორტიზაცია

1. იურიდიულ პირს უფლება აქვს, გამოქვითოს ამორტიზაციის თანხა ამ მუხლით

დადგენილი წესით.

2. ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებული ამორტიზებადი აქტივებისთვის დგინდება

გამოსაქვითი ამორტიზაციის შემდეგი ყოველწლიური ნორმები:

ა) ძირითადი საშუალებებისთვის, რომლებიც გამოიყენება უშუალოდ საწარმოო პროცესში,

აგრეთვე კომპიუტერული ტექნიკისთვის


 25 %;

 

ბ) ძირითადი საშუალებებისთვის, რომლებიც ატარებენ საწარმოო პროცესის დამხმარე

ხასიათს, კომპიუტერული ტექნიკის გარდა _ 15 %;

გ) შენობა-ნაგებობებისთვის


 4 %;

 

დ) არამატერიალური აქტივებისთვის


 თანხა, რომელიც დგინდება ამ აქტივების

 

ღირებულების გაყოფით მათი გამოყენების წელთა რიცხვზე.

3. ამორტიზაცია დაერიცხება ამორტიზებადი აქტივების საწყის (ისტორიულ)

ღირებულებას, რომელიც იზრდება ამ აქტივის შესანახად გაწეული კაპიტალიზებადი ხარჯების

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 26

მოცულობით (კაპიტალიზებადი ხარჯები


 ხარჯები, რომელთა ოდენობაც აღემატება .... მუხლის

 

მეორე ნაწილის `გ~ პუნქტით დადგენილ ოდენობას).

4. დაუმთავრებელ მშენებლობას, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობასა და კონსერვაციის

რეჟიმზე გადაყვანილ ძირითად საშუალებებს ამორტიზაცია არ დაერიცხება.

5. გადამხდელს უფლება აქვს, ამ მუხლის 1-ლი ნაწილის `ა~-`გ~ პუნქტებში აღწერილი

ძირითადი საშუალებებისთვის გამოიყენოს ამორტიზაციის გაორმაგებული ნორმა (დაჩქარებული

ამორტიზაცია).

6. გადამხდელს უფლება აქვს, გამოიყენოს ამ მუხლში აღწერილ ნორმებზე ნაკლები

ოდენობა, ხოლო სხვაობის თანხით შექმნას ამორტიზაციის რეზერვი, რომელიც გადაიტანება

 

მომავალი საანგარიშო პერიოდებისთვის, მაგრამ არაუმეტეს 5 მომავალი საანგარიშო პერიოდისა.

ამასთან, ასეთ რეზერვში არ დაიშვება დაჩქარებული ამორტიზაციის ნორმებიდან გამომდინარე

სხვაობის შეტანა.

7. ყველა ძირითადი საშუალება აღირიცხება ცალ-ცალკე ერთეულებად.

მუხლი 94. ზარალის გადატანა

1. დასაბეგრი შემოსავლის მისაღებად გაწეული დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯის

გადამეტება დასაბეგრ შემოსავალზე წარმოადგენს გადამხდელის ზარალს, რომელიც გადაიტანება

მომავალი საანგარიშო პერიოდისთვის და გამოიქვითება შემდგომი საგადასახადო წლების

დასაბეგრი შემოსავლიდან. ასეთი გადატანა შესაძლებელია მხოლოდ 5 მომდევნო საგადასახადო

 

 

წლის განმავლობაში.

2. ამ მუხლის 1-ლ ნაწილში აღწერილი ზარალის გადატანის უფლება აქვთ მხოლოდ

იურიდიულ პირებს, აგრეთვე ფიზიკურ პირებს დამოუკიდებელი საქმიანობით მიღებული

შემოსავლებისა და გაწეული ხარჯების ფარგლებში.

მუხლი 95. გადასახადის განაკვეთი. გამოანგარიშების წესი

1. საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთია 15 %.

2. საშემოსავლო გადასახადი გამოიანგარიშება შემდეგი წესით: ერთობლივ დასაბეგრ

შემოსავალს გამოაკლდება დასაბეგრი შემოსავლის მიღების მიზნით გაწეული ყველა ხარჯი,

რომელიც დოკუმენტურად არის დადასტურებული ამ კოდექსის 79 მუხლის შესაბამისად, ხოლო

მიღებული დადებითი სხვაობა გამრავლდება 0,15-ზე. ამგვარად გამოანგარიშებულ თანხას

გამოაკლდება საქართველოში გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადების თანხა და

უცხოეთში გადახდილი გადასახადის თანხა 92-ე მუხლის მე-3 ნაწილის `ზ~ პუნქტით დადგენილ

მოთხოვნათა გათვალისწინებით. მიღებული დადებითი შედეგი არის ბიუჯეტში გადასახდელი თანხა.

მუხლი 96. შემოსავლების დაბეგვრა გადახდის წყაროსთან

1. გადახდის წყაროსთან იბეგრება რეზიდენტი იურიდიული პირის მიერ მიღებული შემდეგი

შემოსავალი:

ა) დივიდენდი;

ბ) სარგებელი (პროცენტი), ბანკის მიერ მიღებული სარგებლის (პროცენტის) გარდა.

2. რეზიდენტი გადამხდელის მიერ იურიდიული პირისათვის გაცემული დივიდენდი იბეგრება

გადახდის წყაროსთან 10 %-იანი განაკვეთით შემდეგი წესით:

ა) თუ გადამხდელის მიერ გასანაწილებელი დივიდენდების ჯამური თანხიდან

 

გამოანგარიშებული გადასახადის ოდენობა არ აღემატება ამ გადამხდელის მიერ

დარიცხული (გადახდილი) საშემოსავლო გადასახადის ოდენობას, მაშინ დივიდენდი

ითვლება დაბეგრილად და იგი აღარ იბეგრება, ხოლო სხვაობა დივიდენდის მიმღებს არ

უბრუნდება.

ბ) თუ გადამხდელის მიერ გასანაწილებელი დივიდენდის ჯამური თანხიდან

გამოანგარიშებული გადასახადის ოდენობა აღემატება ამ გადამხდელის მიერ დარიცხული

(გადახდილი) საშემოსავლო გადასახადის ოდენობას, მაშინ ამ სხვაობის თანხა გადახდილ

უნდა იქნეს დამატებით.

3. გაცემის წყარო ვალდებულია, დივიდენდის მიმღებს გადასცეს ცნობა მიმღების კუთვნილი

დივიდენდის ოდენობის, მასზე დარიცხული და გადახდილი გადასახადის ოდენობათა მითითებით.

 

 

დაკავებული გადასახადი გაცემის წყაროს მიერ გადახდილ უნდა იქნეს ბიუჯეტში.

მუხლი 97. არარეზიდენტი იურიდიული პირის შემოსავლის

დაბეგვრა გადახდის წყაროსთან

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 27

1. არარეზიდენტი იურიდიული პირის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული

შემოსავლები იბეგრება გადახდის წყაროსთან შემდეგი განაკვეთებით:

ა) დივიდენდი


 10 %-ით;

 

ბ) სარგებელი (პროცენტი)


 10 %-ით;

 

გ) სადაზღვევო შენატანი, რომელიც გადახდილია რისკის დაზღვევის ან გადაზღვევის

ხელშეკრულების საფუძველზე


 2 %-ით;

 

დ) რეზიდენტი იურიდიული პირის გადასახდელები საქართველოსა და სხვა

სახელმწიფოებს შორის საერთაშორისო კავშირგაბმულობაში და/ან ტელესაკომუნიკაციო

მომსახურებისათვის


 3 %-ით;

 

ე) რეზიდენტი იურიდიული პირის გადასახდელები საქართველოსა და სხვა სახელმწიფოებს

შორის საერთაშორისო გადაზიდვებსა და მგზავრთა გადაყვანაში სატრანსპორტო

მომსახურებისათვის


 3 %-ით;

 

ვ) `ნავთობისა და გაზის შესახებ~ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ნავთობისა და

გაზის ოპერაციების განხორციელებისას არარეზიდენტი ქვეკონტრაქტორების მიერ

მიღებული შემოსავალი


 3 %-ით;

 

ზ) რეზიდენტის მიერ ანაზღაურებული არარეზიდენტი იურიდიული პირის ყველა სხვა

სახის შემოსავალი _ 10 %-ით;

2. არარეზიდენტ იურიდიულ პირს უფლება აქვს, ისარგებლოს რეზიდენტი გადასახადის

გადამხდელის დაბეგვრის რეჟიმი და მოითხოვოს ზედმეტად გადახდილი (დაკავებული)

 

გადასახადის დაბრუნება გადასახადის დაკავების დღიდან ერთი კალენდარული წლის

განმავლობაში. ამ მიზნით იგი უფლებამოსილია, ცენტრალურ საგადასახადო ადმინისტრაციას

წარუდგინოს დეკლარაცია საქართველოს ტერიტორიაზე მიღებული შემოსავლების, ამ შემოსავლის

მისაღებად გაწეული დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯებისა და გადახდის წყაროსთან

დაკავებული გადასახადების მითითებით. ამასთანავე, არარეზიდენტ იურიდიულ პირს არ აქვს

უფლება, გამოქვითოს ისეთი ხარჯი, რომელთა გაწევის ფაქტის სინამდვილე მოითხოვს

შემოწმებას უცხოეთში.

3. გადასახადის დაკავების ფაქტი უნდა დადასტურდეს გადახდის წყაროს მიერ გაცემული

ცნობით.

4. საგადასახადო აგენტი, რომელიც გადასახადს აკავებს შემოსავლის გაცემის წყაროსთან,

 

ვალდებულია, დაკავებული გადასახადი გადაიხადოს არაუგვიანეს ამ შემოსავლის გაცემის

მომდევნო სამუშაო დღისა.

მუხლი 98. დეკლარაციისა და ინფორმაციის წარდგენის

ვალდებულება და ვადა

1. რეზიდენტი გადამხდელი საფინანსო წლის დამთავრებიდან 90 კალენდარული დღის

ვადაში საგადასახადო ადმინისტრაციას რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით წარუდგენს

საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციას.

2. რეზიდენტი გადამხდელი, რომელიც აკავებს გადასახადს არარეზიდენტისთვის

გადასახდელი თანხიდან, ვალდებულია, საგადასახადო ადმინისტრაციას რეგისტრაციის ადგილის

მიხედვით წარუდგინოს ცნობა გადასახადის დაკავების შესახებ. ეს ცნობა საგადასახადო

ადმინისტრაციას წარედგინება გადასახადის დაკავების ფაქტის მომდევნო თვის 5 რიცხვამდე.

3. საფინანსო წლის დამთავრებიდან 30 კალენდარული დღის განმავლობაში რეზიდენტი

გადამხდელი ვალდებულია, საგადასახადო ადმინისტრაციას წარუდგინოს ცნობა, რომელშიც

ასახულია:

ა) სარგოს (ხელფასის), აგრეთვე დივიდენდისა და/ან სესხის (კრედიტის) სარგებლის

მიმღები ყველა პირის ვინაობა და საიდენტიფიკაციო ნომერი;

ბ) წინა პუნქტში მითითებული პირების მიერ მიღებული თანხები და მათთვის დაკავებული

გადასახადების ოდენობა.

4. კალენდარული თვის დამთავრებიდან 30 კალენდარული დღის განმავლობაში რეზიდენტი

გადამხდელი ვალდებულია, საგადასახადო ადმინისტრაციას წარუდგინოს ცნობა, რომელშიც

 

ასახულია ყველა ცვლილება ხელფასის და მასთან გათანაბრებული შემოსავლების, აგრეთვე

დივიდენდის მიმღებ პირთა შემადგენლობაში მათ მიერ მიღებული თანხებისა და მათთვის

დაკავებული გადასახადების ოდენობის მითითებით.

მუხლი 99. საანგარიშო პერიოდი

1. საშემოსავლო გადასახადის საანგარიშო პერიოდია ერთი საგადასახადო წელი.

2. საგადასახადო წელი ემთხვევა გადამხდელის საფინანსო წელს.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 28

მუხლი 100-104 - სარეზერვო

კარი V.

დამატებული ღირებულების გადასახადი

თავი 12.

დაბეგვრის ობიექტი.

გადასახადის გადამხდელი

მუხლი 105. დაბეგვრის ობიექტი

1. დამატებული ღირებულების გადასახადით (შემდგომში _ დღგ) დაბეგვრის ობიექტია

საქართველოს ტერიტორიაზე საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) წარმოებისა და მიმოქცევის

 

 

თითოეულ ეტაპზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში შექმნილი ღირებულება, აგრეთვე

საქართველოში იმპორტირებული საქონლის საიმპორტო ღირებულება, გარდა ამ მუხლის მე-2

ნაწილში მითითებული ოპერაციების შესრულებისას შექმნილი ღირებულებისა.

2. დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლებულია ღირებულება, რომელიც იქმნება შემდეგი

საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემის, აგრეთვე იმპორტის შედეგად:

ა) ფინანსური მომსახურება;

ბ) ეროვნული ან უცხოური ვალუტის (გარდა ნუმიზმატური დანიშნულების ვალუტისა) ან

ფასიანი ქაღალდების გადაცემა და იმპორტი;

გ) საქართველოს ეროვნული ბანკისათვის გადასაცემი ოქროს იმპორტი და გადაცემა;

დ) საფოსტო მარკების (გარდა საკოლექციო მარკებისა), საქართველოს აქციზური ან

სპეციალური მარკების მიწოდება და იმპორტი;

ე) ფიზიკური პირის მიერ საცხოვრებელი ბინის გასხვისება ან სარგებლობის უფლებით

გადაცემა ფიზიკური პირისათვის;

ვ) კომპიუტერული ტექნიკის იმპორტი ან გადაცემა (სასაქონლო კოდი: ...)

ზ) სანოტარო მომსახურება;

თ) ფიზიკური პირის მიერ მატერიალური აქტივების გასხვისებით მიღებული ნამეტი, გარდა

სამეწარმეო საქმიანობისთვის გამოყენებული აქტივების გასხვისებით მიღებული ნამეტისა.;

ი) დასაბრუნებელი ტარის გადაცემა, გარდა საცალო ვაჭრობაში გადაცემისა, როცა

დაბეგვრის ობიექტი (ღირებულება) მცირდება გამყიდველის მიერ მყიდველისათვის ტარის

 

დაბრუნების სანაცვლოდ გადახდილი თანხით;

კ) სათამაშო ბიზნესის ორგანიზებით შემოსავლის მიღებისას შექმნილი ღირებულება;

ლ) ტრანზიტული საქონლის ტრანსპორტირებისა და მომსახურების, საქონლის

საერთაშორისო გადაზიდვებთან და მგზავრთა საერთაშორისო გადაყვანასთან უშუალოდ

დაკავშირებული სატრანსპორტო და სხვა სახის მომსახურების, ან სამუშაოს შესრულების,

საერთაშორისო საავიაციო რეისის განსახორციელებლად საავიაციო საწვავის, საპოხი და

სხვა დამხმარე საშუალებების ბორტზე გადაცემისას შექმნილი ღირებულება;

მ) საქართველოს ფარგლებს გარეთ მომსახურების ან სამუშაოს შესრულებისას შექმნილი

ღირებულება (ამ კოდექსის 110-ე მუხლის მე-2 ნაწილი);

ნ) გლობალური კომპიუტერული ქსელით (ინტერნეტი და სხვა) მომსახურება.

 

 

(შენიშვნა: დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლების ჩამონათვალი სანიმუშოა, დაზუსტდება

განხილვის შედეგად).

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 29

2. დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლება ერთიანია საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე

და მოქმედებს მხოლოდ საქართველოს ფარგლებში საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების)

გადაცემისას.

3. ამ მუხლის 1-ლი ნაწილის ბ, გ, დ და ვ პუნქტების საფუძველზე დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლება გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა არსებობს საბაჟო

გადასახადისაგან გათავისუფლების პირობები; ამასთან, თუ საბაჟო გადასახადის მიზნით

საქართველოში შემოტანილი საქონელი ექცევა დაბრუნების რეჟიმში, ან, თუ საბაჟო გადასახადი

გადახდილ უნდა იქნეს გათავისუფლების პირობების დარღვევის გამო, დღგ-ის მიმართაც

გამოიყენება იგივე რეჟიმი.

მუხლი 106. გადასახადის გადამხდელი

1. დღგ-ის გადამხდელია პირი, რომელსაც აქვს დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტი.

2. საქართველოში გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული (ან რეგისტრაციის

ვალდებულების მქონე) მარწმუნებლის სახელით რწმუნებულის მიერ საქონლის (სამუშაოს,

მომსახურების) მიწოდების თითოეულ ეტაპზე დაბეგვრის ობიექტის წარმოშობის შემთხვევაში

გადასახადის გადამხდელია მარწმუნებელი.

3. საქართველოში გადასახადის გადამხდელად არარეგისტრირებული (რეგისტრაციის

ვალდებულების არმქონე) მარწმუნებლის სახელით რწმუნებულის მიერ საქონლის (სამუშაოს,

 

მომსახურების) მიწოდების თითოეულ ეტაპზე დაბეგვრის ობიექტის წარმოშობის შემთხვევაში

გადასახადის გადამხდელია რწმუნებული.

4. ამ მუხლის მე-2 ნაწილი არ ეხება რწმუნებულის მიერ მარწმუნებლისათვის გაწეულ

მომსახურებას.

მუხლი 107. საგადასახადო აგენტის ვალდებულება

1. საქართველოში გადასახადის გადამხდელად არარეგისტრირებული არარეზიდენტის მიერ

საქართველოს რეზიდენტი გადასახადის გადამხდელის სასარგებლოდ სასყიდლიანი მომსახურების

ან საქართველოს ტერიტორიაზე სამუშაოს შესრულებისას წარმოშობილი საგადასახადო

ვალდებულების შესრულება ევალება საგადასახადო აგენტს.

2. ამ მუხლის მიხედვით საგადასახადო აგენტად ითვლება ამ სამუშაოების ან

მომსახურების მიმღები პირი, რომელიც ეწევა ეკონომიკურ საქმიანობას.

 

 

3. ამ მუხლის პირველი ნაწილის გამოყენებისას საგადასახადო აგენტი აკავებს დღგ-ს

არარეზიდენტისათვის გადასახდელი თანხიდან ხარჯების გამოქვითვის გარეშე. დღგ-ის თანხა

გამოიანგარიშება ამ კოდექსის 111-ე მუხლის პირველი ნაწილის `ა` პუნქტით გათვალისწინებული

გადასახადის განაკვეთის გამოყენებით არარეზიდენტისათვის გადასახდელი თანხიდან.

4. საგადასახადო აგენტი ვალდებულია, იმ თვის დეკლარაციაში, რომელშიც განხორციელდა

აღნიშნული ოპერაცია, შეიტანოს ამ მუხლით განსაზღვრული რეზიდენტისთვის დაკავებული

(დასაკავებელი) დღგ და ამ კოდექსის 117-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ბ

 პუნქტით დადგენილ

ვადაში გადაიხადოს შესაბამისი თანხა.

თავი 13.

საგადასახადო ვალდებულების

წარმოშობის დრო და ადგილი

მუხლი 108. საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დრო

1. საგადასახადო ვალდებულება წარმოიშობა საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების)

სასყიდლიანი ან უსასყიდლო გადაცემისას.

2. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) იმპორტისას საგადასახადო ვალდებულება

წარმოიშობა მაშინ, როცა საქონელი (სამუშაო, მომსახურება) საბაჟო კანონმდებლობის

შესაბამისად ექცევა საბაჟო გადასახადით დაბეგვრის რეჟიმში. საქონლის (სამუშაოს,

მომსახურების) საბაჟო გადასახადისაგან გათავისუფლების შემთხვევაში საგადასახადო

ვალდებულება წარმოიშობა საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვებისას.

მუხლი 109. საქონლის გადაცემის ადგილი

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 30

1. საქონლის გადაცემის ადგილად ითვლება საქონლის უშუალოდ გადაცემის (მიღება-

ჩაბარების) ადგილი, გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებით დადგენილი შემთხვევებისა.

2. თუ საქონლის გადასაცემად აუცილებელია საქონლის გადაზიდვა, საქონლის გადაცემის

ადგილად ითვლება საქონლის ადგილმდებარეობა გადაზიდვის დაწყებისას. სხვა შემთხვევაში

საქონლის გადაცემის ადგილად ითვლება საქონლის მიღება-ჩაბარების ადგილი.

3. ელექტრო ან თბოენერგიის, ბუნებრივი გაზის ან წყლის გადაცემის ადგილად ითვლება

საქონლის მიღების ადგილი. საქართველოდან ამ საქონლის ექსპორტის შემთხვევაში მათი

გადაცემის ადგილად ითვლება საქართველო.

მუხლი 110. სამუშაოების (მომსახურების) ადგილი

1. ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში გაწეული მომსახურება (სამუშაო) ითვლება

საქართველოში განხორციელებულად, თუ იგი შესრულებულია საქართველოში რეგისტრირებული

(რეგისტრაციის ვალდებულების მქონე) გადასახადის გადამხდელის მიერ, გარდა ამ მუხლის მე-2

ნაწილში მითითებული მომსახურებისა (სამუშაოსი).

2. ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში გაწეული მომსახურება (სამუშაო) ითვლება

საქართველოს ფარგლებს გარეთ გაწეულად, თუ იგი შესრულებულია საქართველოში

რეგისტრირებული (რეგისტრაციის ვალდებულების მქონე) გადასახადის გადამხდელის მიერ და:

ა) მომსახურების (სამუშაოს) შესრულება დაკავშირებულია საქართველოს ფარგლებს

გარეთ მდებარე უძრავ ქონებასთან, ან

ბ) მოძრავ ქონებასთან დაკავშირებული მომსახურება (სამუშაო) ფაქტობრივად

შესრულებულია საქართველოს ფარგლებს გარეთ, ან

გ) მომსახურება შესრულებულია უშუალოდ საქართველოს ფარგლებს გარეთ კულტურის,

ხელოვნების, განათლების, ფიზიკური კულტურისა და სპორტის ან სხვა ანალოგიურ

სფეროში, ან

დ) მომსახურება (სამუშაო) დაკავშირებულია საქონლის საერთაშორისო გადაზიდვებთან

და/ან მგზავრთა საერთაშორისო გადაყვანასთან, ან

ე) მომსახურების მიმღებია საქართველოში არარეგისტრირებული (რეგისტრაციის

ვალდებულების არმქონე) არარეზიდენტი იურიდიული პირი, იურიდიულ პირთა

გაერთიანება, ფიზიკური პირი ან ფიზიკურ პირთა გაერთიანება. ეს პუნქტი ეხება შემდეგი

 

სახის მომსახურებას:

_ პატენტების, ლიცენზიების, სავაჭრო მარკების, საავტორო უფლებების ან სხვა

ანალოგიური უფლებების გაცემა, საკუთრებაში გადაცემა ან დათმობა;

_ საკონსულტაციო, იურიდიული, საბუღალტრო, საინჟინრო, სარეკლამო, აგრეთვე

ინფორმაციის დამუშავებისა და სხვა მსგავსი მომსახურება;

_ პერსონალით უზრუნველყოფა;

_ მოძრავი ქონების იჯარით გაცემა (გარდა სატრანსპორტო საწარმოთა სატრანსპორტო

საშუალებებისა);

_ კონტრაქტის ძირითადი მონაწილე გადამხდელის სახელით მოქმედი აგენტის მიერ ამ

პუნქტით გათვალისწინებული მომსახურება;.

3. ამ მუხლის მეორე ნაწილის ერთზე მეტ პუნქტში აღწერილი სამუშაოების შესრულებისა

თუ მომსახურების გაწევის ადგილი განისაზღვრება რიგით პირველი პუნქტის მიხედვით.

 

 

თავი 14.

გადასახადის განაკვეთები.

გადასახადის გამოანგარიშება

მუხლი 111. დღგ-ის განაკვეთები

1. დღგ-ს განაკვეთებია:

ა) სტანდარტული განაკვეთი _ 15%;

ბ) ნულოვანი განაკვეთი.

2. ნულოვანი განაკვეთით იბეგრება ექსპორტირებული საქონლის ღირებულება.

3. სტანდარტული განაკვეთით იბეგრება იმპორტირებული საქონლის საიმპორტო

ღირებულება და ყველა სხვა ოპერაციის განხორციელებისას შექმნილი ღირებულება, გარდა ამ

მუხლის მე-2 ნაწილსა და 112-ე მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული ღირებულებისა.

მუხლი 112. დასაბეგრი ღირებულების ოდენობის დადგენის წესი

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 31

1. დასაბეგრი ღირებულებაა გადასახადის გადამხდელის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის

ფარგლებში განხორციელებული საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემის სანაცვლოდ

მიღებული ან მისაღები საზღაურის ოდენობა დღგ-ის ჩათვლით.

2. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ღირებულების არაფულადი ანაზღაურება

(ანაზღაურება საქონლის, სამუშაოს, მომსახურების სანაცვალგებო გადაცემით) ითვლება გარიგების

თითოეული მხარისათვის საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემად და დასაბეგრი

ღირებულების ოდენობა დგინდება ამ მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით დადგენილი წესით.

3. საკუთარი წარმოების ან შეძენილი საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ჩვეულებრივზე

დაბალი ფასით ან უსასყიდლოდ (ბითუმად ან ცალობით) გადაცემისას დასაბეგრი ღირებულების

 

ოდენობაა ამავე სახის საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემისას ამ გადამხდელისთვის

ჩვეულებრივი (შესაბამისად, საბითუმო ან საცალო) ფასი.

4. თუ საკუთარი წარმოების ან შეძენილ საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე)

ჩვეულებრივი ფასის დადგენა შეუძლებელია, მაშინ დასაბეგრი ღირებულების ოდენობაა ამ

საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემის ფასი, მაგრამ არანაკლებ ამ საქონლის

(სამუშაოს, მომსახურების) შექმნაზე (შეძენაზე) გაწეული ხარჯების ოდენობისა მასზე იმ

მინიმალური რენტაბელობის დამატებით, რომელიც იანგარიშება გადაცემის დღისთვის ბანკთაშორის

საკრედიტო აუქციონზე ჩამოყალიბებული მაქსიმალური წლიური საპროცენტო განაკვეთის

შესაბამისად.

5. ამ მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით დადგენილი წესი არ გამოიყენება იმ შემთხვევაში,

თუ გადასახადის გადამხდელი შესაგებლით დაასაბუთებს, რომ ამ საქონლის (სამუშაოს,

მომსახურების) საბაზრო ფასებიდან გამომდინარე, შეუძლებელი იყო უფრო მეტი შემოსავლის

მიღება.

6. საქონლის დანაკლისის არსებობისას დასაბეგრი ღირებულების ოდენობაა დაკლებული

საქონლის გადაცემის ღირებულება.

7. საანგარიშო პერიოდის საერთო დასაბეგრი ღირებულებაა საანგარიშო პერიოდში

წარმოშობილი თითოეული ღირებულების ოდენობათა ჯამი.

მუხლი 113. საქონლის საიმპორტო ღირებულება

1. საქონლის საიმპორტო ღირებულებაა საქართველოს საბაჟო კანონმდებლობით

განსაზღვრული საქონლის საბაჟო ღირებულებისა და საქართველოში საქონლის იმპორტისას

გადასახდელი გადასახადებისა და მოსაკრებლების თანხების ჯამი საქართველოში გადასახდელი

დღგ-ის გარეშე.

2. მომსახურების ღირებულება, რომელიც ამ კოდექსის 114-ე მუხლის მეორე ნაწილის

მიხედვით განიხილება, როგორც საქონლის იმპორტის ნაწილი, შეიტანება საქონლის საიმპორტო

ღირებულებაში.

მუხლი 114. შერეული ტიპის გადაცემა

1. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემა, რომელსაც აქვს სხვა საქონლის

(სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემის დამხმარე ხასიათი, ითვლება ძირითადი გადაცემის ნაწილად.

2. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემა, რომელსაც აქვს საქონლის (სამუშაოს,

მომსახურების) იმპორტის დამხმარე ხასიათი, ითვლება იმპორტის ნაწილად.

 

3. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გადაცემა, რომელიც შედგება რამდენიმე

ელემენტისაგან, რომელთაგან ნაწილის მიმართ მოქმედებს ამ კოდექსის 112-ე მუხლის პირველი

ნაწილი, ხოლო ნაწილის მიმართ _ ამ კოდექსის 112-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, ითვლება შერეული

ტიპის გადაცემად და მისი შემადგენელი ელემენტები ითვლება ცალკე (დამოუკიდებელ) გადაცემად.

მუხლი 115. გამოსაქვითი ხარჯები

1. დასაბეგრი ღირებულებიდან გამოიქვითება:

ა) ეკონომიკური საქმიანობისთვის გამოსაყენებელი საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების)

შესაძენად ან შესაქმნელად საქართველოს ტერიტორიაზე გაწეული ყველა ხარჯი;

ბ) საქონლის იმპორტისას გადახდილი ყველა გადასახადი დღგ-ის, აგრეთვე საბაჟო

მოსაკრებლების ჩათვლით;

2. ამ მუხლის პირველი ნაწილის `ა~ და `ბ~ პუნქტებში მითითებული ხარჯები

გამოიქვითება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ხარჯები გაღებულია დასაბეგრი ღირებულების

შექმნის პროცესში და დასაბუთებულია დოკუმენტურად ამ კოდექსის 43 მუხლის შესაბამისად.

3. გამოსაქვითი ხარჯების შემადგენლობაში არ შეიტანება:

ა) გაცემული სარგო;

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 32

ბ) ძირითადი საშუალებებისა და არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის თანხა;

გ) მივლინების დღიური ხარჯის ანაზღაურება;

დ) საშემოსავლო და ქონების გადასახადი, აგრეთვე ჩასათვლელი (დასაბრუნებელი) აქციზი

იმ პირისთვის, რომელსაც აქვს აქციზური საქონლის შეძენისას გადახდილი აქციზის

ჩათვლის (ბიუჯეტიდან დაბრუნების) მოთხოვნის უფლება;

ე) მოსაკრებლები (გარდა საბაჟო მოსაკრებლისა);

ვ) გართობისათვის გაღებული ხარჯი;

ზ) წარმომადგენლობითი ხარჯი ამ კოდექსის 92-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ე პუნქტის

შესაბამისად განსაზღვრულ ნორმაზე მეტი ოდენობით.

თ) არაამორტიზებადი ძირითადი საშუალებების შესაძენად ან შესაქმნელად გაღებული

ხარჯი.

ი) ამ კოდექსის 112-ე (???) მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული ოპერაციებიდან

შემოსავლის მისაღებად გაღებული ხარჯი. თუ შეუძლებელია ამ ხარჯების ზუსტი

ოდენობის დადგენა, ხარჯის ოდენობა უნდა დადგინდეს ჯამური ოპერაციებისას (საერთო

ბრუნვისას) შექმნილ ღირებულებაში გათავისუფლებული ღირებულების წილის

 

პროპორციულად;

კ) არაეკონომიკური საქმიანობის განსახორციელებლად გაღებული ხარჯები.

4. ამ მუხლის მე-3 ნაწილის ვ პუნქტი არ ვრცელდება იმ პირზე, რომელიც ეწევა

გართობითი ხასიათის ეკონომიკურ საქმიანობას, თუ ხარჯი გაღებულია ასეთი საქმიანობის

ფარგლებში.

5. თუ საანგარიშო პერიოდის შემდეგ დადგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელმა

გამოსაქვით ხარჯში შეიტანა ხარჯი, რომელიც გაწეულია გადასახადისაგან გათავისუფლებული

შემოსავლების მისაღებად და/ან არაეკონომიკური საქმიანობისთვის, მაშინ ზედმეტად შეტანილი

ხარჯის ოდენობით უნდა შემცირდეს მიმდინარე პერიოდში გამოსაქვითი ხარჯის ოდენობა.

ამასთანავე, თუ ასეთი ხარჯი გამოქვითული იყო პროპორციულად, მაშინ შემცირება უნდა მოხდეს

უკვე გამოქვითული ხარჯის ოდენობით.

6. თუ საანგარიშო პერიოდის შემდეგ დადგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელმა

გამოსაქვით ხარჯში არ შეიტანა ხარჯი, რომელიც გაწეულია დასაბეგრი ღირებულების

შესაქმნელად, მაშინ შეუტანელი ხარჯის ოდენობით უნდა გაიზარდოს მიმდინარე პერიოდში

გამოსაქვითი ხარჯის ოდენობა. ამასთანავე, თუ ასეთი ხარჯი არ იყო გამოქვითული

პროპორციულად, მაშინ გამოსაქვითი ხარჯი უნდა გაიზარდოს ადრე გამოუქვითავი ხარჯის

ოდენობით.

მუხლი 116. დღგ-ის გამოანგარიშება

1. ბიუჯეტში შესატანი დღგ-ის თანხა წარმოადგენს ნულოვანგანაკვეთიანი ღირებულებით

შემცირებულ მთლიან დასაბეგრ ღირებულებასა და გამოსაქვით ხარჯებს შორის დადებითი

სხვაობის თანხის 13,04 %-ს.

2. თუ გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობა აღემატება მთლიან დასაბეგრ ღირებულებას, მაშინ

ხარჯების ზედმეტობა გადაიტანება შემდგომი საანგარიშო პერიოდისთვის, ხოლო გადამხდელს

წარმოეშობა მოთხოვნა საგადასახადო ადმინისტრაციის მიმართ ნულოვანგანაკვეთიანი

ღირებულების 13,04 %-ის ოდენობით.

3. თუ გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობა ნაკლებია მთლიან დასაბეგრ ღირებულებაზე, მაგრამ

აღემატება ნულოვანგანაკვეთიანი ღირებულებით შემცირებულ დასაბეგრ ღირებულებას, მაშინ

გადამხდელს წარმოეშობა მოთხოვნა საგადასახადო ადმინისტრაციის მიმართ ხარჯების ამ

ზედმეტობის 13,04 %-ის ოდენობით.

თავი 15.

საგადასახადო ვალდებულების შესრულების

 

დრო და წესი

მუხლი 117. საანგარიშო პერიოდი, დეკლარაციის წარდგენა

და დღგ-ის გადახდა

1. დღგ-ის საანგარიშო პერიოდია:

ა) იურიდიული პირებისთვის _ კალენდარული თვე;

ბ) დამოუკიდებელი ეკონომიკური საქმიანობის მიმდევარი ფიზიკური პირებისათვის _

კალენდარული კვარტალი.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 33

2. დღგ-ის გადამხდელი ვალდებულია,:

ა) რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით საგადასახადო ორგანოში წარადგინოს დღგ-ის

დეკლარაცია ყოველი საანგარიშო პერიოდისათვის არა უგვიანეს ამ პერიოდის მომდევნო

თვის 15 რიცხვისა;

ბ) გადაიხადოს დღგ ყოველი საანგარიშო პერიოდისათვის საანგარიშო პერიოდის მომდევნო

თვის 25 რიცხვამდე.

3. ამ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით დადგენილი წესი არ გამოიყენება იმ პირის

მიმართ, რომელიც გადასახადის გადამხდელად ითვლება მხოლოდ საქონლის იმპორტისას.

4. დასაბეგრ იმპორტზე დღგ-ის დარიცხვა და გადახდევინება ხდება საბაჟო ორგანოების

მიერ ამ კოდექსისა და საბაჟო კანონმდებლობის მიხედვით.

5. საგადასახადო აგენტი საგადასახადო ვალდებულებას ასრულებს ამ მუხლით დადგენილი

წესით.

მუხლი 118-119 - სარეზერვო მუხლები

კარი VI.

აქციზი

თავი 16.

დაბეგვრის ობიექტი.

გადასახადის გადამხდელი

მუხლი 120. დაბეგვრის ობიექტი

1. აქციზით დაბეგვრის ობიექტია ამ კოდექსის 120-ე მუხლში ჩამოთვლილი საქონელი,

რომელიც დამზადებულია (მათ შორის, დამკვეთის ნედლეულით) საქართველოში, ან

იმპორტირებულია საქართველოში, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული საქონლისა.

2. აქციზით დაბეგვრისგან თავისუფლდება:

ა) ფიზიკური პირის მიერ საკუთარი მოხმარებისათვის წარმოებული და მოხმარებული

ალკოჰოლური სასმელი.

ბ) ფიზიკური პირის მიერ საკუთარი მოხმარებისათვის იმპორტირებული 5 ლიტრი

ალკოჰოლური სასმელი, აგრეთვე 400 ღერი სიგარეტი, ან 100 ცალი სიგარა, ან 500

გრამი მოსაწევი თამბაქო.

გ) საქართველოში ავტომობილით შემომსვლელი პირის ავტომობილის ავზში არსებული

საწვავი.

დ) საქართველოს ტერიტორიის გავლით (ტრანზიტი) გატანილი აქციზური საქონელი, ან

საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე დროებით შემოტანილი აქციზური საქონელი.

ე) რეექსპორტისათვის განკუთვნილი აქციზური საქონელი. ამასთანავე, საქართველოს

 

ტერიტორიაზე რეექსპორტისათვის განკუთვნილი აქციზური საქონლის შემოტანისას

გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, გადაიხადოს აქციზი, ან წარადგინოს საბანკო

გარანტია, ან გარანტიის სახით დატოვოს გადასახდელი აქციზის შესატყვისი ფასის

აქციზური საქონელი. რეექსპორტისათვის განკუთვნილი აქციზური საქონლის

საქართველოდან გატანისას გადასახადის გადამხდელს 15 კალენდარულ დღეში უბრუნდება

გარანტიის სახით დატოვებული საქონელი ფაქტობრივად გატანილი საქონლის

ღირებულების შესაბამისად, ან ამავე ვადაში უბრუნდება გადახდილი აქციზი, ან ამავე

ვადაში უქმდება საბანკო გარანტია.

ვ) მანქანებისა და საბურავების იმპორტი სტიქიური უბედურების დროს ჰუმანიტარული

დახმარების მიზნით;

ზ) ექსპორტირებული აქციზური საქონელი.

3. ამ მუხლის პირველი ნაწილის გ _ დ  პუნქტებში აღნიშნული საქონელი

აქციზისაგან თავისუფლდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შესრულებულია საბაჟო

 

 

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 34

გადასახადისაგან გათავისუფლების პირობები; ამასთან, თუ საქართველოში შემოტანილი საქონელი

საბაჟო გადასახადის მიზნისათვის ექცევა გადასახადის დაბრუნების რეჟიმში, ან, თუ საბაჟო

გადასახადი გადახდილ უნდა იქნეს გათავისუფლების პირობების დარღვევის გამო, იგივე რეჟიმი

გამოიყენება აქციზის მიმართაც.

მუხლი 121. გადასახადის გადამხდელი

1. აქციზის გადამხდელია აქციზური საქონლის მწარმოებელი ან იმპორტიორი.

2. დამკვეთის ნედლეულით საქართველოში დამზადებულ აქციზურ საქონელზე აქციზის

გადახდა ევალება აქციზური საქონლის მწარმოებელს.

თავი 17.

საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობა.

აქციზური მარკები

მუხლი 122. საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დრო

1. საგადასახადო ვალდებულება წარმოიშობა:

ა) აქციზური საქონლის მწარმოებლის მიერ აქციზური საქონლის სასყიდლიანი ან

უსასყიდლო გადაცემისას ან გასაყიდად გატანისას.

ბ) აქციზური საქონლის იმპორტისას.

2. აქციზური მარკებით დასანიშნ აქციზურ საქონელზე საგადასახადო ვალდებულების

წარმოშობის მომენტია საქონლის გადაცემის მომენტი.

მუხლი 123. აქციზური მარკა

1. აქციზური მარკა არის საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დამზადებული და

 

აქციზური საქონლის ზოგიერთი სახეობის ნიშანდებისათვის განკუთვნილი ქაღალდის ნიშანი.

2. აქციზური მარკის დამზადებისა და გამოყენების წესი დგინდება საქართველოს

პრეზიდენტის ბრძანებულებით.

3. აქციზური მარკის გაყალბება ისჯება სისხლისსამართლებრივი სასჯელით საქართველოს

სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი წესით.

4. აქციზური მარკის გამოყენების წესების დარღვევა, აქციზური მარკით სავალდებულო

ნიშანდებას დაქვემდებარებული საქონლის აქციზური მარკით ნიშანდების გარეშე გასაყიდად გატანა

და/ან რეალიზაცია ისჯება ადმინისტრაციული სასჯელით ამ კოდექსის 171 მუხლით დადგენილი

წესით.

მუხლი 124. აქციზური მარკით სავალდებულო ნიშანდება

1. აქციზური მარკით სავალდებულო ნიშანდებას ექვემდებარება საქართველოში წარმოებული

და გადაცემული, აგრეთვე საქართველოში იმპორტირებული:

ა) ალკოჰოლური სასმელი, მათ შორის, ლუდი, რომელშიც ალკოჰოლის შემცველობა

აღემატება 1,15 გრადუსს (გარდა ორმოცდაათ გრამსა და მასზე ნაკლები მოცულობის,

აგრეთვე ათ ლიტრსა და მასზე მეტი მოცულობის ჭურჭელში ჩამოსხმულისა);

ბ) თამბაქოს ნაწარმი, გარდა მოსაწევი (ჩიბუხის) თამბაქოსი.

2. აკრძალულია აქციზური მარკებით ნიშანდების გარეშე ამ მუხლის პირველ ნაწილში

მითითებული საქონლის გადაცემა ან იმპორტი თავისუფალი მიმოქცევის რეჟიმით.

3. აქციზური მარკებით ნიშანდების გარეშე ამ მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული

საქონლის გადაცემა ან იმპორტი ისჯება ამ კოდექსის მე-3 წიგნის შესაბამისად. ამასთანავე,

აქციზური მარკებით ნიშანდების გარეშე ამ მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული საქონლის

გამყიდველს (იმპორტიორს) ეკისრება ამ საქონლის დაპატიმრებასთან, ექსპერტიზასთან,

დადგენილი წესით რეალიზაციასთან და საჭიროების შემთხვევაში _ განადგურებასთან

დაკავშირებული ყველა ხარჯი სასამართლო ხარჯების ჩათვლით.

მუხლი 125. აქციზური მარკით არანიშანდებული საქონლის

დაპატიმრების პროცედურა

1. აქციზური მარკით ნიშანდებას დაქვემდებარებული საქონლის აქციზური მარკით

ნიშანდების გარეშე გადაცემის ან იმპორტის 112-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი ნორმის

დარღვევის შემთხვევაში დარღვევის ფაქტის დამდგენი უფლებამოსილი ორგანო ან თანამდებობის

 

პირი ვალდებულია, დააპატიმროს აქციზური მარკით არანიშანდებული აქციზური საქონელი.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 35

2. დაპატიმრებული საქონელი უნდა მოთავსდეს საწყობში და უნდა დაილუქოს. დალუქვას

უნდა ესწრებოდნენ:

ა) საბაჟო ადმინისტრაციის წარმომადგენელი;

ბ) საგადასახადო ადმინისტრაციის წარმომადგენელი;

გ) პირი, რომელმაც დააპატიმრა საქონელი;

დ) პირი, რომელსაც ჩამოერთვა საქონელი.

ე) საქონლის მწარმოებელი;

ვ) პირი, რომელსაც უნდა მიეღო საქონელი.

4. ამ მუხლის მე-2 ნაწილის დ - ვ  პუნქტებში მითითებულ პირთა დაუსწრებლობა არ

აბრკოლებს დალუქვას.

5. დალუქვის შესახებ უნდა შედგეს აქტი, რომელშიც უნდა მიეთითოს:

ა) აქტის შედგენის თარიღი;

ბ) დალუქვის პროცესის მონაწილეთა ვინაობა;

გ) დალუქული საქონლის დასახელება და ოდენობა;

დ) საქონლის დაპატიმრების ზუსტი დრო და ადგილი, დაპატიმრების გარემოებები;

 

 

ე) იმ ორგანოს დასახელება, ვისაც ევალება დაპატიმრებული საქონლის მესაკუთრის

მიმართ საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენა.

ვ) დალუქვის პროცესის მონაწილეთა ხელმოწერები. ამასთანავე, ამ მუხლის მე-2 ნაწილის დ -  ვ  პუნქტებში მითითებულ პირთა მიერ ხელმოწერაზე უარის თქმა არ იწვევს აქტის

ბათილობას.

6. დალუქვის პროცესში თითოეულ მონაწილეს უფლება აქვს, აქტს დაურთოს თავისი

შენიშვნა.

7. დალუქვის აქტი უნდა შედგეს დალუქვის პროცესში მონაწილე პირთა რაოდენობაზე

ერთით მეტ ეგზემპლარად. ყოველ მონაწილეს გადაეცემა აქტის თითო ეგზემპლარი, ხოლო

დარჩენილი ეგზემპლარი რჩება იმ ორგანოს, რომელსაც აქვს დაპატიმრებული საქონლის

მესაკუთრის მიმართ საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის ვალდებულება.

8. საგადასახადო და საბაჟო ადმინისტრაციისათვის განკუთვნილი ეგზემპლარი

დაუყოვნებლივ უნდა გატარდეს რეგისტრაციაში `აქციზური საქონლის დაპატიმრების~ ჟურნალში,

რომლის წარმოების წესი დგინდება საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით.

მუხლი 126. აქციზური მარკების დანაკლისის შედეგები

1. აქციზური მარკის ნებისმიერი ფორმით დანაკლისი (დაკარგვა, განადგურება), მიუხედავად

დანაკლისის საფუძვლისა (გარდა ფორსმაჟორული გარემოებების საფუძვლით დანაკლისის

 

წარმოშობისა), განიხილება შესაბამისი ოდენობის საქონლის იმპორტად ან გადაცემად და იბეგრება

ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

2. აქციზური მარკის დანაკლისი ისჯება ადმინისტრაციული სასჯელითთ ამ კოდექსით

დადგენილი წესით.

მუხლი 127. იმპორტის მიზნით აქციზური მარკის მიღების შედეგები

1. გადასახადის გადამხდელი - იმპორტიორი ვალდებულია, წინასწარ მიიღოს აქციზური

მარკა აქციზური საქონლის იმპორტირების მიზნით.

2. გადასახადის გადამხდელი - იმპორტიორი ვალდებულია, აქციზური საქონლის იმპორტი

განახორციელოს აქციზური მარკების მიღებიდან ექვს თვეში. ამ ვადაში აქციზური საქონლის

იმპორტის განუხორციელებლობის შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელი - იმპორტიორი

ვალდებულია, იმპორტის განხორციელების ვადის ამოწურვიდან 24 საათში დააბრუნოს მიღებული

აქციზური მარკები.

3. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილ ვადაში აქციზური მარკების დაუბრუნებლობა

 

 

ჩაითვლება აქციზური საქონლის იმპორტად და ქვეყნის შიგნით გადაცემად. ამ შემთხვევაში

გადასახადის გადამხდელს - იმპორტიორს წარმოეშობა საგადასახადო ვალდებულება ამ კოდექსით

დადგენილი წესით. დასაბეგრ ბაზად მიიჩნევა საიმპორტო აქციზური საქონლის ღირებულება.

შემდგომში დაუბრუნებელი აქციზური მარკებით ნიშანდებული საქონლის იმპორტისას უნდა

მოხდეს იმპორტის განხორციელებამდე დარიცხული აქციზის გადაანგარიშება ფაქტობრივად

იმპორტირებული აქციზური საქონლის ღირებულების შესაბამისად.

მუხლი 128. დოკუმენტის გამოწერის ვალდებულება

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 36

აქციზური საქონლის გადაცემისას აქციზის გადამხდელი ვალდებულია, საქონლის მიმღებს

მოთხოვნისთანავე გამოუწეროს და გადასცეს ამ კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილით

გათვალისწინებული დოკუმენტი, რომელშიც სხვა სავალდებულო რეკვიზიტებთან ერთად უნდა

გამოიყოს აქციზის ოდენობა.

თავი 18.

გადასახადის განაკვეთი.

გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესი

მუხლი 129. აქციზური საქონელი და გადასახადის განაკვეთი

ამ მუხლში ჩამოთვლილი საქონელი იბეგრება აქციზის შემდეგი განაკვეთებით:

# საქონლის დასახელება

საქონლის

ნომენკლატურის

კოდი

აქციზის

განაკვეთი

 

შენიშვნა: დაზუსტდება საბოლოო განხილვის შედეგად

მუხლი 130. აქციზური საქონლის დაბეგვრის წესი

1. თუ საქართველოში წარმოებული აქციზური საქონლის მიმართ დადგენილია აქციზის

პროცენტული განაკვეთი, მაშინ აქციზი გამოიანგარიშება შემდეგი წესით: საქონლის დასაბეგრი

ღირებულება უნდა გამრავლდეს შესაბამისი სახის აქციზური საქონლის დაბეგვრისათვის დადგენილ

გადასახადის განაკვეთზე.

2. აქციზური საქონლის დასაბეგრი ღირებულებაა საქონლის ფასი აქციზისა და დღგ-ის

გარეშე.

4. საცალო ფასით ან ჩვეულებრივზე დაბალი ფასით ან უსასყიდლოდ (ბითუმად ან

ცალობით) აქციზური საქონლის გადაცემისას აქციზით დასაბეგრი ღირებულებაა ამავე სახის

საქონლის სასყიდლიანი გადაცემისას ამ გადამხდელისთვის ჩვეულებრივი საბითუმო ფასი.

ალკოჰოლური სასმელების დასაბეგრი ღირებულებაა იმპორტირებული და/ან გადაცემული

ალკოჰოლური სასმელების ნეტო-ღირებულება.

5. აქციზური საქონლის იმპორტისას საქონლის დასაბეგრ ღირებულებად ითვლება

 

 

საქართველოს საბაჟო კანონმდებლობით განსაზღვრული საქონლის საიმპორტო ღირებულება

აქციზისა და დღგ-ის გარეშე და საქართველოში საქონლის იმპორტისას გადასახდელი

მოსაკრებლებისა და გადასახადების თანხის (აქციზისა და დღგ-ის გარდა) ჯამი.

6. აქციზით დასაბეგრი საქონლის ღირებულებაში არ შეიტანება ტარის ღირებულება.

მუხლი 131. საანგარიში პერიოდი.

გადასახადის გადახდის წესი

1. აქციზის საანგარიშო პერიოდია ერთი კალენდარული თვე.

2. აქციზის გადამხდელი ვალდებულია,:

ა) გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაციის ადგილის საგადასახადო ადმინისტრაციას

წარუდგინოს აქციზის დეკლარაცია საანგარიშო პერიოდისათვის არა უგვიანეს ამ პერიოდის

მომდევნო თვის 15 რიცხვისა;

ბ) დეკლარაციის წარდგენიდან 10 კალენდარულ დღეში გადაიხადოს აქციზი.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 37

3. ამ მუხლის პირველი ნაწილი არ გამოიყენება იმ პირის მიმართ, რომელიც გადასახადის

გადამხდელად ითვლება მხოლოდ საქონლის იმპორტისას.

4. იმპორტირებული აქციზური საქონელი აქციზით იბეგრება და გადასახადი გადაიხდება

საქონლის თავისუფალ მიმოქცევაში გაშვებამდე ამ კოდექსისა და საბაჟო კანონმდებლობის

მიხედვით.

5. საქართველოს ტერიტორიაზე აქციზური მარკებით ნიშანდებას დაქვემდებარებული

საქონლის მწარმოებელი და იმპორტიორი (დეკლარანტი) ვალდებულია, აქციზური მარკების

შეძენისას სრულად გადაიხადოს აქციზი.

მუხლი 132. აქციზის დაბრუნება ან ჩათვლა

1. გადახდილი აქციზი ექვემდებარება დაბრუნებას ან ჩათვლას ამ მუხლის მე-2 ნაწილით

დადგენილ შემთხვევებში.

2. აქციზის დაბრუნების ან ჩათვლის უფლება აქვს:

ა) პირს, რომელმაც შეიძინა აქციზით დაბეგრილი ნედლეული და გამოიყენა იგი სხვა

აქციზური საქონლის დასამზადებლად მისი შემდგომი გადაცემისათვის.

ბ) პირს, რომელიც შეძენილ აქციზურ საქონელს იყენებს ნიმუშების სახით ანალიზის

ჩატარების, ან წარმოების პროცესში აუცილებელი შემოწმების ან სამეცნიერო კვლევის, ან

საავადმყოფოებსა და აფთიაქებში სამედიცინო მიზნით.

გ) აქციზური საქონლის ექსპორტიორს.

3. ამ მუხლის მე-2 ნაწილის ა

 პუნქტით დადგენილ შემთხვევაში უფლებამოსილ პირს

უფლება აქვს, დაიბრუნოს (ან ჩაითვალოს) ნედლეულის შეძენისას გადახდილი აქციზი.

4. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილ თითოეულ შემთხვევაში უფლებამოსილ პირს

უფლება აქვს, დაიბრუნოს (ან ჩაითვალოს) აქციზური საქონლის წარმოების, ან შეძენისას

გადახდილი აქციზი.

5. აქციზი ჩაეთვლება ან დაუბრუნდება გადამხდელს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი

შესაბამის საგადასახადო ადმინისტრაციას წარუდგენს მომწოდებლისათვის, ან აქციზური

ნედლეულის იმპორტისას


 საბაჟო ორგანოებისთვის აქციზის გადახდის დამადასტურებელ

 

დოკუმენტს. ამასთანავე, აქციზის გადამხდელი ვალდებულია, დეკლარაციაში მიუთითოს

გადახდილი აქციზის ოდენობა, რომლის დაბრუნებას ან ჩათვლასაც იგი ითხოვს.

6. გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის შემთხვევაში საგადასახადო ადმინისტრაცია

ვალდებულია, გადახდილი აქციზი დაუბრუნოს მას საგადასახადო ადმინისტრაციაში დოკუმენტების

წარდგენიდან 30 კალენდარულ დღეში.

7. გადახდილი აქციზის დაბრუნება ან ჩათვლა ხორციელდება ამ კოდექსით დადგენილი

წესით.

მუხლი 133-135 - სარეზერვო მუხლები

კარი VII.

ქონების გადასახადი

თავი 19.

დაბეგვრის ობიექტი.

გადასახადის გადამხდელი

მუხლი 136. დაბეგვრის ობიექტი

 

1. ქონების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია:

ა) საქართველოში მდებარე მიწის ნაკვეთი;

ბ) საქართველოში მდებარე მიწასთან მყარად დაკავშირებული ნაგებობა, შენობა (შენობის

ნაწილი), რომლის რეგისტრაცია სავალდებულოა საჯარო რეესტრში, გარდა ამ მუხლის მე-2

ნაწილში მითითებული ობიექტებისა;

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 38

გ) საქართველოში არსებული დაუმთავრებელი მშენებლობა და დაუმონტაჟებელი

მოწყობილობა;

დ) საქართველოში მდებარე მოძრავი ნივთი, რომელსაც ერიცხება ამორტიზაცია (ძირითადი

საშუალებები), გარდა ამ ნაწილის

 პუნქტში მითითებული მოძრავი ნივთისა;

ე) საავტომობილო ტრანსპორტი, მოტოციკლი, საჰაერო ხომალდი, მცურავი საშუალება,

სასოფლო-სამეურნეო და საგზაო-სამშენებლო ტექნიკა (სასაქონლო ნომენკლატურის კოდი .............),

რომელიც რეგისტრირებულია საქართველოში, ან რეგისტრირებულია უცხოეთში, მაგრამ

სამოქალაქო გარიგების საფუძველზე არის საქართველოს რეზიდენტი პირის სარგებლობაში

(მფლობელობაში) საქართველოს ტერიტორიაზე.

ვ) არამატერიალური აქტივი.

 

 

2. ქონების გადასახადით არ იბეგრება:

ა) სახელმწიფოს, ან ადგილობრივი (რეგიონული) თვითმმართველობის საკუთრებაში

არსებული დაბეგვრის ობიექტი, გარდა დაბეგვრის ობიექტისა, რომელიც გადაცემულია კერძო

სამართლის იურიდიული პირის, ან ფიზიკური პირის სარგებლობაში (მფლობელობაში).

ბ) წიაღისეული და მიწაზე აღმოცენებული მცენარეები.

გ) არასამეწარმეო იურიდიული პირის საკუთრებაში არსებული დაბეგვრის ობიექტი,

რომელიც მითითებულია ამ მუხლის პირველი ნაწილის ა, ბ, გ და დ ქვეპუნქტებში, თუ

არასამეწარმეო იურიდიული პირი არ ეწევა ეკონომიკურ საქმიანობას. ეკონომიკური საქმიანობის

დაწყებისთანავე მათ საკუთრებაში არსებულ დაბეგვრის ყველა ობიექტზე მიმდინარე საგადასახადო

(საფინანსო) წელს სრულად ვრცელდება ამ კარით დადგენილი დაბეგვრის რეჟიმი.

დ) ფიზიკური პირის საკუთრებაში არსებული დაბეგვრის ობიექტი, რომელიც მითითებულია

ამ მუხლის პირველი ნაწილის გ, დ და ვ

 ქვეპუნქტებში, თუ პირი არ ეწევა ეკონომიკურ

საქმიანობას. ეკონომიკური საქმიანობის დაწყებისთანავე მის საკუთრებაში არსებულ, ეკონომიკურ

 

საქმიანობაში გამოყენებულ დაბეგვრის ყველა ობიექტზე მიმდინარე საგადასახადო (საფინანსო)

წელს სრულად ვრცელდება ამ კარით დადგენილი დაბეგვრის რეჟიმი.

ე) საქართველოში რეგისტრირებული გემი, რომელიც საკუთრების უფლებით ეკუთვნის

საქართველოს არარეზიდენტ იურიდიულ პირს.

მუხლი 137. გადასახადის გადამხდელი

1. გადასახადის გადამხდელია საქართველოს რეზიდენტი ფიზიკური ან იურიდიული პირი,

რომელსაც:

ა) საკუთრებაში აქვს დაბეგვრის ობიექტი;

ბ) სარგებლობაში (მფლობელობაში) აქვს სახელმწიფო ან ადგილობრივი (რეგიონული)

თვითმმართველობის საკუთრებაში არსებული დასაბეგრი ქონება.

გ) სარგებლობაში (მფლობელობაში) აქვს დაბეგვრის ობიექტი, რომელიც საკუთრების

უფლებით ეკუთვნის არარეზიდენტ პირს.

2. დაბეგვრის ობიექტის თანამესაკუთრე (თანამფლობელი, თანამოსარგებლე) ვალდებულია,

ქონების გადასახადი გადაიხადოს თავისი წილის პროპორციულად.

მუხლი 138. საგადასახადო ვალებულების წარმოშობის დრო

საგადასახადო ვალდებულება წარმოიშობა:

ა) ამ კოდექსის 118-ე მუხლის პირველ ნაწილში მითითებულ ქონებაზე საკუთრების

უფლების წარმოშობისთანავე.

ბ) ამ კოდექსის 118-ე მუხლის მეორე ნაწილში მითითებულ ქონებაზე სარგებლობის

(მფლობელობის) უფლების წარმოშობისთანავე.

თავი 20.

გადასახადის გამოანგარიშების წესი

მუხლი 139. ქონების გადასახადის გამოანგარიშების საფუძველი

1. ქონების გადასახადი გამოიანგარიშება დაბეგვრის ცალკეული ობიექტის მიხედვით. თუ

გადასახადის გადამხდელს აქვს ერთზე მეტი დაბეგვრის ობიექტი, გადასახადი გამოიანგარიშება

ყოველ დასაბეგრ ობიექტზე ცალ-ცალკე ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად.

2. ქონების გადასახადი შეადგენს დასაბეგრი ობიექტების დაბეგვრით მიღებული

გადასახადების ჯამს.

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 39

3. თუ გადასახადის გადამხდელს აქვს საგადასახადო ვალდებულება არასრული საანგარიშო

პერიოდისათვის, გადასახადის გადამხდელის ფულადი საგადასახადო ვალდებულება

გამოიანგარიშება არასრული პერიოდის პროპორციულად საგადასახადო წელთან შეფარდებით.

მუხლი 140. მიწის ნაკვეთის დაბეგვრის წესი

1. მიწის ნაკვეთი იბეგრება მისი ღირებულებისაგან დამოუკიდებლად _ ფუნქციური

 

დანიშნულების, ადგილმდებარეობისა და ფართობის მიხედვით საბაზისო განაკვეთის საფუძველზე.

2. გადასახადი გამოიანგარიშება საბაზისო განაკვეთის გამრავლებით მიწის ნაკვეთის

ფუნქციური დანიშნულების კოეფიციენტსა, ადგილმდებარეობის კოეფიციენტსა და მიწის ნაკვეთის

საერთო ფართზე.

3. მიწის ნაკვეთის დაბეგვრის საბაზისო განაკვეთია 0.01 ლარი 1 კვ. მ-ზე.

4. მიწის ნაკვეთის ფუნქციური დანიშნულებისა და ადგილმდებარეობის კოეფიციენტს

სოციალურ-ეკონომიკური პარამეტრების გათვალისწინებით ადგენს იმ რაიონის (ქალაქის)

თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანო, სადაც მდებარეობს მიწის ნაკვეთი. ამასთანავე,

მიწის ნაკვეთის გადასახადი 1 კვ. მ.-ზე არ შეიძლება აღემატებოდეს 1,0 ლარს.

მუხლი 141. იმ ნივთების დაბეგვრის წესი, რომელიც

ექვემდებარება ამორტიზაციას

1. სამეწარმეო იურიდიული პირის ბალანსზე რიცხული უძრავი და მოძრავი ნივთი,

რომელიც ექვემდებარება ამორტიზაციას, აგრეთვე არამატერიალური აქტივი იბეგრება ნივთების

(არამატერიალური აქტივის) საშუალო წლიური ნარჩენი ღირებულების საფუძველზე.

2. გადასახადის განაკვეთია 0,1 %-დან 3 %-მდე.

3. შესაბამის რაიონში (ქალაქში) კონკრეტულ საგადასახადო განაკვეთს ადგენს რაიონის

(ქალაქის) თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანო.

მუხლი 142. ფიზიკური პირისა და არასამეწარმეო იურიდიული

პირის საკუთრებაში არსებული შენობის

(შენობის ნაწილის) დაბეგვრის წესი

1. ფიზიკური პირისა და არასამეწარმეო იურიდიული პირის საკუთრებაში არსებული

შენობა (შენობის ნაწილი), რომელსაც არ ერიცხება ამორტიზაცია, იბეგრება შენობის (შენობის

ნაწილის) ფართობისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით.

2. გადასახადი გამოანგარიშება საბაზისო განაკვეთის გამრავლებით დაბეგვრის ობიექტის

ადგილმდებარეობის კოეფიციენტზე.

3. შენობის (შენობის ნაწილის) დაბეგვრის საბაზისო განაკვეთებია:

გადასახადის საბაზისო განკვეთი ფართის მიხედვით

I II III IV V

მოსახლეობის რაოდენობა

დასახლებულ პუნქტებში,

სადაც მდებარეობს

დაბეგვრის ობიექტი

1-დან 80 მ2-ის

ჩათვლით

80 მ2.-დან 150

მ2-ის ჩათვლით

150 მ2-დან 300

მ2-ის ჩათვლით

300 მ2-დან 400

 

მ2-ის ჩათვლით

400 მ2-ზე მეტი

1. 1000 კაცამდე

0.1 ლ.

ყოველი

მ2-თვის

8 ლ.

+ (0.15

ლ. 80-დან

150 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

18.5 ლ. +

(0.3 ლ.

150-დან

300 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

63.5 ლ. +

(0.5ლ.

300-დან

400 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

113.5 ლ.

+ (1 ლ.

400 მ2-ზე

მეტი

ყოველი

მ2-თვის)

პროექტი

5:03 PM / 4/1/2003 40

2. 1000 კაციდან 10000

კაცამდე

0.15 ლ.

ყოველი

მ2-თვის

12 ლ.

+ (0.2 ლ.

80-დან

150 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

26 ლ.

+ (0.5 ლ.

150-დან

300 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

101 ლ.

+ (1 ლ.

300-დან

400 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

201 ლ.

+ (1,2 ლ.

400 მ2-ზე

მეტი

ყოველი

მ2-თვის)

3. 10000 კაციდან 50000

კაცამდე

0.2 ლ.

ყოველი

მ2-თვის

16 ლ.

+ (0.3 ლ.

80-დან

150 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

37 ლ.

+ (0.6 ლ.

150-დან

300 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

127 ლ.

+ (1.2 ლ.

300-დან

400 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

247 ლ.

+ (1,5 ლ.

400 მ2-ზე

მეტი

ყოველი

მ2-თვის)

 

 

4. 50000 კაციდან

500000 კაცამდე

0.3 ლ.

ყოველი

მ2-თვის

24 ლ.

+ (0.4 ლ.

80-დან

150 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

52 ლ. +

(0.8 ლ.

150-დან

300 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

172 ლ.

+ (1.6 ლ.

300-დან

400 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

332 ლ.

+ (3 ლ.

400 მ2-ზე

მეტი

ყოველი

მ2-თვის)

5. 500000 კაცზე მეტი

0.5 ლ.

ყოველი

მ2-თვის

40 ლ.

+ (1 ლ.

80-დან

150 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

110 ლ.

+ (2 ლ.

150-დან

300 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

410 ლ.

+ (3 ლ.

300-დან

400 მ2-ის

ჩათვლით

ყოველი

მ2-თვის)

710 ლ.

+ (5 ლ.

400 მ2-ზე

მეტი

ყოველი

მ2-თვის)

1 2 3 4 5
გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / კანონები / უავტორო / საქართველოს კანონმდებლობა.