არგენტინა

 

არგენტინის რესპუბლიკა  

დროშა გერბი

 

ჰიმნი: Himno Nacioanal Argentino 

დევიზი: En Uniуn y Libertad

 

დედაქალაქი ბუენოს-აირესი

34°20~S 58°30~W

უდიდესი ქალაქი ბუენოს-აირესი

ოფიც. ენები ესპანური

მთავრობა საპრეზიდენტო რესპუბლიკა

ქ -პრეზიდენტი კრისტინა ფერნანდესი

 

 

 

ფართობი

 - საერთო

 

 - წყალი (%) 

2,766,890 კმІ (მე-8)

 

  1.1%

მოსახლეობა

 - 2007 სავ.

 - 2001 ცენზი

 - სიმჭიდროვე 

40,301,927 (30-ე)

36,260,130

ად/კმІ 

მშპ (პპპ)

 - საერთო

 

 - ერთ მოსახლეზე 2007მიახლ.

$691.054 მილიარდი (მე-19)

 

$13,307 (57-ე)

აგი (2007)  0.869 (მაღალი) (38-ე)

ვალუტა პესო (Aღშ)

დროის სარტყელი (UTC -3სთ.)

ქ -ზაფხულის დრო (UTC -2სთ.)

ქვეყნის კოდი ARG

ccTLD .ar  

სატელეფონო კოდი +54

 

 

 სახელწოდება

ოფიციალური: არგენტინის რესპუბლიკა.

 

ეტიმოლოგია: 1526 წელს იტალიელი მოგზაური კაბოტო იკვლევდა მდინარე პარანის შესართავს. მისი აზრით, ეს მდინარე ვერცხლით მდიდარი რაიონიდან მოედინებოდა. ამიტომ მას უწოდა Rнo de la Plata (ესპანურად რიო - მდინარე; პლატა - ვერცხლი), ხოლო მიმდებარე რეგიონს La Plata. შემდეგში ეს სახელი მთელ ქვეყანაზე გავრცელდა, მაგრამ ახლა ლათინური ფორმით: არგენტუმ - ვერცხლიქვეყნის კოდი: AR.

 

 

 

 

 გეოგრაფია

 

ქვეყანა მდებარეობს სამხრეთ ამერიკაში, გადაჭიმულია 4000 კმ-ზე სუბტროპიკული ჩრდილოეთიდან სუბარქტიკულ სამხრეთამდე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: ბრაზილია, ურუგვაი, პარაგვაი, ბოლივია, ჩილე. ფოლკლენდის (მალვინის) კუნძულები სადავოა დიდ ბრიტანეთთან.

 

ფართობი: 2.766.890 კვ.კმ.

ბუნება: აქ არის ანდების მთიანი ქედის ნაწილი, რომლის უმაღლესი მწვერვალია აკონკაგუა 6,959 მ; გეოგრაფიული რაიონები: პამპა - ვრცელი ნაყოფიერი დაბლობი; ჩაკო - ჩრდილოეთის ცხელი რეგიონი; მესოპოტამია - დაბლობი მდინარეებს პარანასა და ურუგვაის შორის; ანდების ზეგანი; პატაგონია - ნახევრად ყამირი მაღლობი. უდიდესი მდინარეები (კმ) - რიო სალადო დელ ნორტე 2.000, რიო პარანა 1.800 (სულ 4.700), ბერმეხო-დესაგუადერო-სალადო 1.200, ურუგვაი 1.100, ბერმეხო-ტეუკო 1.000; უდიდესი ტბები (კვ.კმ) - არგენტინა 1.415, ვიედმა 1.088, ხენერალ კარერა 881 (სულ 2.240); უდიდესი კუნძულები (კვ.კმ) - დიდი ცეცხლოვანი მიწა 21.051 (სულ 47.000), ლოს-ესტადოსი 520; კლიმატი - ტროპიკული, ზომიერი.

ბუნებრივი რესურსები: პამპასის ნაყოფიერი ველები, ტყვია, თუთია, კალა, სპილენძი, რკინის მადანი, მანგანუმი, ნავთობი, ურანი; აქვს ნავთობის, ბუნებრივი გაზის და ჰიდროენერგიის უზარმაზარი მარაგი.

 

 

 

 

 სახელმწიფო

სახელმწიფო სისტემა: ფედერაციული რესპუბლიკა.

სახელმწიფოს მეთაური: პრეზიდენტი კრისტინა ფერნანდესი (2007 წლის 10 დეკემბრიდან).

საკანონმდებლო ორგანო: ორპალატიანი ეროვნული კონგრესი (სენატი 72 წევრი, დეპუტატთა პალატა - 257 წევრი).

ადმინისტრაციული დაყოფა: ქვეყნის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულებია 22 პროვინცია (პროვინცია), ფედერალური დედაქალაქი (დისტრიტო ფედერალ), ეროვნული ტერიტორია ცეცხლოვანი მიწა.

 

 დემოგრაფია

მოსახლეობა: 36,993 ათასი (2003), მათ შორის 84,2% არგენტინელები (უმრავლესობა ესპანური და იტალიური წარმოშობისაა), 4,3% იტალიელები, 30 ათასი ამერიკელი ინდიელები.

ენები: ესპანური, ინგლისური, იტალიური, გერმანული, ფრანგული.

რელიგია: კათოლიციზმი.

ქალაქები (ათ.) : ბუენოს-აირესი (12.100; აგლომ. 13.100), კორდოვა (1.486; აგლომ. 1.560), როსარიო (1.276; აგლომ. 1.373), მენდოსა (988), ლა-პლატა (838), ტუკუმანი (814), მარ-დელ-პლატა (684).

 

 

 

 

 ეკონომიკა

არგენტინა მდიდარია რესურსებით, მაღალკვალიფიციური კადრებით, მაგრამ ეკონომიკა ხასიათდება პერიოდული აღმასვლებით და ვარდნებით. ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კრიზისი ქვეყანას 2001 წელს ჰქონდა, რომელმაც მოსახლეობის ნახევარზე მეტი სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მოაქცია.

 

ეროვნული პროდუქტი: მოცულობა - 319 მლრდ $ (მე-17 ადგილი); 1 სულ მოსახლეზე - 8.950 $; სტრუქტურა (%) - სოფლის მეურნეობა 7, მრეწველობა 35, მომსახურება 58.

ბიუჯეტი: 44,000 მლნ $.

ვალუტა: არგენტინული პესო (ARS).

 

 

 

 

 ისტორია

XX ს.: 1916 წელს მოიპოვა დამოუკიდებლობა ესპანეთისაგან. ხუან პერონი იყო ქვეყნის პრეზიდენტი 1946-55 და 1973-74 წლებში. 1976 წელს მოხდა სამხედრო გადატრიალება. 1982 წელს დიდ ბრიტანეთთან ჩაება საომარ მოქმედებებში ფოლკლენდის კუნძულების გამო, რომლის შემდეგაც გენერალი გალტიერი თანამდებობიდან გადადგა. 1990 წელს აღდგენილ იქნა დიპლომატიური ურთიერთობა ბრიტანეთთან.

XXI ს.: 2003 წელს გაუქმებულ იქნა კანონი, რომელიც სამართლებრივი დევნისაგან ათავისუფლებდა მმართველი ხუნტის ყოფილ მონაწილეებს.

 

 

 

 

 მემკვიდრეობა

 

იგუასუარგენტინელებმა მსოფლიოს მისცა ტანგო. ისინი ითვლებიან ფეხბურთის დიდოსტატებად. მათი სიყვარული ცხენებისადმი გამოიხატა გაუჩოში, როგორც მარტოხელა, მაგრამ დამოუკიდებელი მწყემსის არგენტინულ პერსონაჟში.

 

ბუენოს აირესი - კოლონიური პერიოდის არქიტექტურა, სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, სამხატვრო გალერეა;

სალტა - ესპანური მმართველობის ძველი ქალაქი;

იგუასუს და ლოს გლასიარეს ეროვნული პარკები.

 

 

 

 

 ცნობილი არგენტინელები

მწერლები - ხორხე ლუის ბორხესი, ხულიო კორტასარი;

მომღერლები - ლოლიტა ტორესი;

სპორტსმენები - დიეგო მარადონა, ხუან მანუელ ფანხიო, გაბრიელა საბატინი, გაბრიელ ბატისტუტა, გილერმო ვილასი, კარლოს მონსონი;

პოლიტიკოსები - ჩე გევარა, ხუან პერონი, ედუარდო დუალდე, ხორხე ვიდელა, კარლოს მენემი. მარია ესტელა (ისაბელ) მარტინეს დე პერონი  ს დე.

 

გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / გეოგრაფია / უავტორო / არგენტინა