ესპანეთი 

 

Reino de Espaca

ესპანეთის სამეფო  

დროშა გერბი

 

ჰიმნი: Marcha Real

დევიზი: Plus Ultra

 

დედაქალაქი მადრიდი

40°26~N 3°42~W

უდიდესი ქალაქი მადრიდი

ოფიც. ენები ესპანური

მთავრობა კონსტიტუციური მონარქია

ქ -მეფე ხუან კარლოს I

ქ -პრ.-მინისტრი ხოსე ლუის როდრიგეს საპატერო

 

 

ფართობი

 - საერთო

 

 - წყალი (%) 

504,782 კმІ (51-ე)

 

  1.04%

მოსახლეობა

 - 2007 სავ.

 - სიმჭიდროვე 

45,116,894 (28-ე)

79 ად./კმІ (106-ე)

მშპ (პპპ)

 - საერთო

 

 - ერთ მოსახლეზე 2006მიახლ.

$1.261 მილიარდი (მე-11)

 

$27,950 (27-ე)

აგი (2005) 0.949 (მაღალი) (მე-13)

ვალუტა ევრო (EUR)

დროის სარტყელი CET (UTC +1სთ.)

ქ -ზაფხულის დრო ჩEთ (UTC +2სთ.)

ქვეყნის კოდი ESP

ccTLD .es

სატელეფონო კოდი +34

 

 

 

 

 სახელწოდება

ოფიციალური: ქართულად - ესპანეთის სამეფო; ესპანურად - Reino de Espaсa.

ეტიმოლოგია - სავარაუდოდ სახელს სემიტური წარმომავლობა აქვს და ნიშნავს დამალულს. სხვა ვერსიით იგი ფინიკიურისგან წარმოსდგება და ნიშნავს კურდღლების სანაპიროს.

ქვეყნის კოდი - ES.

 

 

 

 

 გეოგრაფია

 

ესპანეთის სამეფოქვეყანა დასავლეთ ევროპაში, პირენეის ნახევარკუნძულზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: საფრანგეთი, ანდორა, პორტუგალია.

 

ფართობი - 504.782 კვ.კმ.

ბუნება: გეოგრაფიული რაიონები


 ცენტრალური ესპანეთი (ელ ჩენტრო) მესეტის პლატოთი, ჩრდილოეთი (ელ Nორტე), აღმოსავლეთი (ელ Eსტე) ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო ზოლში, სამხრეთი (ელ შურ) ხმელთაშუა ზღვასა და ატლანტის ოკეანეს შორის მოქცეული არე. მთათა სისტემები - პირენეები, სიერა მორენა, იბერიისა და კანტაბრიის მთები; უმაღლესი მწვერვალები (მ) - პიკო დე ტეიდე 3.718 (კანარის კ-ებზე), მულასენი 3.478, პიკო დე ანეტო 3.404; მთავარი მდინარეები (კმ) - ებრო 910, ტახო (ტეჟუ) 790 (სულ 1.007), გვადიანა 778, დუერო 700 (სულ 895), გვადალკვივირი 657; უდიდესი ტბა - ემბალსე დე ალკანტარა (ხელოვნური); მთ. კუნძულები (კვ.კმ) - კანარის 7.447 (მათ შორის: ტენერიფე 2.034, ფუენტევენტურა 1.660, დიდი კანარი 1.560, ლანზაროტე 846, ლა-პალმა 708), ბალეარის 4.992 (მათ შორის: მაიორკა 3.640); კლიმატი - ოკეანური, ზომიერი.

 

ბუნებრივი რესურსები - ქვანახშირი, რკინის მადანი, ურანი, ვერცხლისწყალი, პირიტი, თაბაშირი, თუთია, ტყვია, ვოლფრამი, სპილენძი, ჰიდროენერგია, სასოფლო-სამეურნეო მიწები.

 

 სახელმწიფო

პოლიტიკური სისტემა - კონსტიტუციური მონარქია.

სახელმწიფოს მეთაური - მეფე ხუან კარლოს I (Juan Carlos I,1975).

მთავრობის მეთაური - პრემიერ-მინისტრი.

საკანონმდებლო ორგანო


 გენერალური კორტესები, შედგება სენატისა (256 წევრი) და კონგრესისაგან (350 წევრი).

 

ეროვნული დღესასწაული - 12 ოქტომბერი - ესპანელი ერის დღე (ქ.კოლუმბის მიერ ამერიკის აღმოჩენის თარიღი).

ადმინისტრაციული დაყოფა. ესპანეთის სამეფოს შემადგენლობაში შედის 17 ავტონომიური რეგიონი (ჩომუნიდად აუტონომა): ანდალუსია, არაგონი, ასტურია, ბალეარის კუნძულები, ბასკეთი, გალისია, ესტრემადურა, ვალენსია, კანარის კუნძულები, კანტაბრია, კასტილია-ლა მანჩა, კასტილია და ლეონი, კატალონია, ლა რიოხა, მადრიდი, მურსია, ნავარა, აგრეთვე ჩრდილოეთ აფრიკის სანაპიროზე მდებარე 2 ავტონომიური ქალაქი (ციუდად აუტონომა) - სეუტა და მელილია.

 

დემოგრაფია

მოსახლეობა - 40,2 მლნ (2003), მათ შორის 69% ესპანელები, 18% კატალონიელები, 8% გალისიელები, 2% ბასკები.

ენები


 ესპანური (74%); კატალანური (17%); გალისიური (7%); ბასკური (2%).

 

რელიგია - კათოლიციზმი.

ქალაქები (ათ.) - მადრიდი (3.169, აგლომ. - 5.130), ბარსელონა (1.528, აგლომ. - 3.889), ვალენსია (741, აგლომ. - 1.407), სევილია (679, აგლომ. - 1.141), სარაგოსა (636), მალაგა (518, აგლომ. - 753), მურსია (394), ლას-პალმასი (348), ბილბაო (343, აგლომ. - 880).

 

 ეკონომიკა

 

ესპანეთის მონარქის ოფიციალური რეზიდენციაესპანეთი ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა, ერთობლივი ეროვნული პროდუქტის მოცულობით (570 მლრდ $) მსოფლიოში მე-10 ადგილი უკავია.

 

ე.ე.პ. სტრუქტურა (%) - სოფლის მეურნეობა - 3, მრეწველობა - 33, მომსახურება - 63;

ე.ე.პ. (1 სულზე) - 14.490 $.

უდიდესიკომპანიები - მარჩეი, ფიერო, ურკიხო, გარიჩესო, რუის-მატეოსი.

ექსპორტი - ავტომობილები, ღვინო, ხილი, ბოსტნეული, ქიმიკატები, ფოლადი.

 

 

ბიუჯეტი - 105,000 მლნ $.

ვალუტა - ევრო (EUR); 2002 წლამდე ესპანური პესეტა.

 

 

 

 

 ისტორია

მე-20 საუკუნის დასაწყისში ქვეყანაში აქტიური პოლიტიკური ბრძოლა მიმდინარეობდა, რაც სამოქალაქო ომში გადაიზარდა (1936-1939). 1975 წლამდე ქვეყანას მართავდა დიქტატორი გენერალი ფრანსისკო ფრანკო, რის შემდეგაც აღდგენილ იქნა მონარქია. 1986 წელს ქვეყანა ევროკავშირის წევრი გახდა.

 

 სპანეთის მმართველები.

1875-1885 : ბურბონების სახლი (ალფონსო XII)

 

1885-1886 : ბურბონების სახლი (მარია დე-ლას-მერსედესი)

 

1886-1931 : ბურბონების სახლი (ალფონსო XIII)

 

1931-1939 : ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა

 

1939-1975 : ფრანკოს დიქტატურა

 

1975-20-- : ბურბონების სახლი (ხუან კარლოს I)

 

 

 მემკვიდრეობა

არქიტექტურა - კორდოვის ისტორიული ცენტრი, ალჰამბრა, ესკორიალის მონასტერი მადრიდში, ძველი ქალაქი სეგოვია და მისი აკვედუკი, ისტორიული ქალაქი ოლედო, ოვიედოს ასტურიული მონუმენტები, სანტა მარია დე გვადალუპეს სამეფო მონასტერი;

ლიტერატურა - ესპანური ეპოსი: სიმღერა ჩემს სიდზე (XII ს.).

 

გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / გეოგრაფია / უავტორო / ესპანეთი