22. იდგა სიხარული

 ჩვენს ციხე-ქალაქში

 ჟამსა, როს სიგურდი

 კაზმავდა გრანისა,

 როს ბოროტ ბრუნჰილდთან

 მისსა დასანიშნად

 დღესა მას, დაწყევლილს,

 მიემგზავრებოდა!"

 

 23. წარმოთქვა ბრუნჰილდმა -

 ასულმან ბუდლისა:

 "დაე, დაეხოცოს,

 გაუწყდეს ქმარ-შვილი,

 ვინაც შენ ცრემლები

 მოგგვარა, გუდრუნო,

 და ჭავლი სიტყვისა

 ვინაც დაგიბრუნა!"

 

 24. წარმოთქვა გულრანდმა -

 გიუკის ასულმა:

 "იყუჩე, მზაკვარო,

 კაცთა საძულველო!

 დაღუპვა გმირების

 შენ გადევს ცოდვადა,

 დიაცო ბოროტო,

 ბედისგან დევნილო,

 შვიდთა მათ კონუნგთა

 დარდო, სატკივარო,

 ქმართა ბედნიერთა

 (შხამო) დამღუპველო!"

 

 25. მაშინ თქვა ბრუნჰილდმა -

 ასულმან ბუდლისა:

 "ატლიმ დაგვატეხა

 თავს უბედურება -

 ბუდლისგან შობილმა,

 ძმამან ბრუნჰილდისმან,

 

 26. ოდეს ჩვენ, ორთავემ,

 ჰუნთა სასახლეში

 ვიხილეთ სიგურდი,

 ოქროში ჩამჯდარი;

 მას ძვირად დაუჯდა

 იგი მაჭანკლობა,

 მე კი საუკუნოდ

 მექმნა დამღუპველად!"

 

 27. სვეტთან აღიმართა,

 ძალ-ღონეს იკრებდა,

 იწვოდა ბრუნჰილდი -

 ასული ბუდლისა,

 თვალებს აელვებდა,

 შხამსა ისუნთქავდა,

 როს მკვდრისა სიგურდის

 უმზერდა ჭრილობებს.

 გუდრუნი ტყეში გაიჭრა, იქიდან - უდაბნოში, დაბოლოს დანიას მიაღწია და იქ, თორასთან - ჰაკონის ასულთან - დაჰყო შვიდი ნახევარწლეული. ბრუნჰილდს სიგურდის სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლე აღარ უნდოდა. მან უბრძანა, დაეხოცათ მისი რვა მონა და ხუთი მონა ქალი. შემდეგ თვითონაც მახვილი დაიცა და სასიკვდილოდ განიგმირა, როგორც ამის შესახებ მოთხრობილია მოკლე სიმღერაში სიგურდზე.

 

 მესამე სიმღერა სიგურდზე, ფაფნირის მკვლელზე

 (Sigurdhkvidha Fafnisbana Tridja)

 

 1. ოდესღაც სიგურდი,

 გმირი მეომარი,

 ჭაბუკი ვოლსუნგი

 ესტუმრა გიუკის;

 მან ფიცი მიიღო

 ძმათა ორთავეთა -

 მხედართა მამაცთა

 აღთქმა-ერთგულების.

 

 2. მისცეს მას განძი და

 საცოლე ლამაზი -

 ქალწული გუდრუნი -

 გიუკის ასული;

 ლხინი და გართობა

 ჰქონდათ იქ ხანგრძლივი

 გიუკის ვაჟებს და

 მზეჭაბუკ სიგურდსა,

 

 3. სანამდე ბრუნჰილდთან

 მისსა დასანიშნად

 გაემგზავრებოდნენ;

 თან გაჰყვათ სიგრუდიც -

 ჭაბუკი ვოლსუნგი.

 გმირს რომ შეძლებოდა,

 თვითონ შეირთავდა,

 ქალწულს მას ცოლადა!

 

 * * *

 4. სიგურდ სამხრეთელმა

 ქალსა და თვის შორის

 მახვილი შიშველი

 დადო სარეცელზე;

 არცა უკოცნია

 ქალისთვის ვაჟკაცსა,

 არცა მოხვევია

 ქალს ჰუნთა კონუნგი,

 გიუკის ძისათვის

 იცავდა ქალწულსა.

 

 5. უმწიკვლო, უზადო

 ჰქონდა გმირს, სიცოცხლე -

 სიგურდს არ ეწვნია

 დაცინვა ბედისა;

 შიში, შეჭირვება,

 დია, არ უწყოდა,

 გარნა გზა შეუკრეს

 მრისხანე ნორნებმა!

 

 6. იჯდა საღამო ხანს

 სახლის წინ ქალწული,

 ფიქრებს არ მალავდა

 და წარსთქვა შეხმობით:

 "ვინძლო ვეხვეოდე

 გმირსა მას ჭაბუკსა,

 თუ ჩემი არ გახდეს,

 ჩემგან განიწიროს.

 

 7. ვთქვი ესე სიტყვანი

 და შემდეგ ვინანებ:

 ის გუდრუნს შეირთავს,

 მე გუნარს გავყვები,

 ნორნებმა დაგვითქვეს

 დარდი, განსაცდელი!"

 

 8. ხშირად, საღამო ხანს,

 თოვლსა და ყინვაში,

 შხამგესლით აღსავსე

 დადის ის მარტოკა,

 ოდეს სარეცელზე

 გუდრუნთან სიგური

 წვება და ეხვევა

 მეუღლეს საყვარელს

 და ტკბება ალერსით

 ჰუნების კონუნგი.

 

 9. "მე არცა ქმარი მყავს,

 არც მაქვს სიხარული,

 რისხვითა ჩემითა

 შევქმნი ჩემს სიხარულს!"

 

 10. შხამი ბოროტების

 გულში ჩაეჭვეთა:

 "მალე, საუკუნოდ,

 დაჰკარგავ, გუნარო,

 ჩემს თავსა, ჩემს ქონებას,

 ჩემს მდიდარ სამკვიდროს,

 მე ბედნიერება

 ვერ ვპოვო შენთანა!

 

 11. წავალ, დავბრუნდები,

 საითაც მოვსულვარ -

 ჩემს ნათესავებთან,

 ადრე რომ ვცხოვრობდი;

 დან იქვე დავრჩები,

 მათთან, სიკვდილამდე,

 თუ შურს არ იძიებ -

 არ მოჰკლავ სიგურდსა,

 სიგურდის უმეტეს

 თუ ვერ ამაღლდები!

 

 12. შვილი მამის კვალზე,

 დაე, გაემგზავროს!

 ცოცხალს ნუ გაუშვებ

 ლეკვსა მას მგლისასა!

 მალე შერიგება

 ხდება მოსისხართა,

 თუ შვილი ცოცხლებსი

 აღარა სწერია".

 

 13. წაეღო გუნარი

 ფიქრსა მას მწარესა,

 მთელი დღე მდუარედ

 იჯდა ნაღვლიანი:

 ვერ გადაეწყვითა,

 თვისდა საკადრისად

 როგორ ემოქმედნა,

 რა გზას დასდგოოდა -

 ვით ხამდა ჩარევა

 მისი ამ საქმეში, -

 რამეთუ უწყოდა -

 დაღუპვა ვოლსუნგის

 იყო საშინელი

 და თავზარდამცემი.

 

 14. და დიდხანს ფიქობდა

 დარდით დასეტყვილი:

 სად, ვისგან სმენილა -

 დედოფალს სამეფო

 ქმრისა მის კონუნგის

 მიეტოვებინოს.

 ჰოგნისთან იდუმალ

 იწყო მან თათბირი,

 ის უერთგულესი

 ჰყავდა მეგობარი.

 

 გ უ ნ ა რ მ ა   თ ქ ვ ა:

 15. "მიყვარს მე ბრუნჰილდი -

 ასული ბუდლისა -

 ქალთაგან ამქვეყნად

 უბადლო მშვენება;

 დია, აწ მირჩევნის

 დავთმო მე სიცოცხლე,

 ვიდრე დავკარგავდე

 ცოლს და მის ქონებას!

 

 16. მო, იგი კონუნგი

 მოვკლათ და საუნჯეს

 მისსა დავეუფლოთ!

 რაი სჯობს - ხელთ ვიგდოთ

 განძი რაინისა,

 აღვივსოთნ სიმდიდრით,

 ვმართავდეთ ქვეყნებსა,

 ვიყოთ ბედნიერნი!"

 

 17. და ჰოგნიმ პასუხი

 მიუგო ამაზე:

 "ჩვენგან არ ეგების

 სიმუხთლე ამგვარი,

 გავტეხოთ, მახვილით

 გავაპოთ აღთქმანი,

 რაიცა ვიტვირთეთ,

 მტკიცე საფიცარი!

 

 18. ჩვენზე ბედნიერი

 ქვეყნად სხვა ვინ არის,

 სანამ ჩვენ ოთხნი ვართ

 და ვმართავთ ლაშქარსა,

 სანამ ცოცხალისა

 ბალდრი ჰუნებისა

 და ნათესაობა

 მსგავსი სად, ვინ პოვოს,

 თუ ხუთნივ ხანგრძლივად

 ვიცხოვრებთ ამქვეყნად -

 ძეთა ღირსეულთა

 აღვუზრდით მოდგმასა!

 

 19. ვუწყი მე, ეგ გზები

 საიდან მოდიან:

 მძიმე ბრუნჰილდის

 ვნება-შურისგება".

 

 გ უ ნ ა რ მ ა   თ ქ ვ ა:

 

 20. "გოთორმს წავაქეზებთ,

 იკისროს მკვლელობა

 ძმამა უმრწემესმა,

 უწვრთნელ-უგუნურმა:

 მას არ წარმოუთქვამს

 იგი საფიცარი,

 რაიც ჩვენ ვიტვირთეთ

 აღთქმად ერთგულების".

 

 21. ადვილად დათანხმდა

 წინდაუხედავი:

 უგნურმა მახვილი

 გულს ჩასცა სიგურსა.

 

 22. აღინთო კონუნგი

 შურისა ძიებად,

 მახვილი ესროლა

 ყმასა უგუნურსა;

 რკინამ ორლესულმა

 გოთორმზე იელვა -

 გრამმა გატყორცნილმა

 ძლიერი ხელითა.

 

 23. მკვლელი მუხანათი

 ორად განიკვეთა:

 ცალკერძ დაენარცხა

 თავი მხრებიანად,

 ფეხნი გადაზნექით

 უკუ განიშხვართნენ.

 

 24. გუდრუნს ჩაეძინა

 ტკბილად, უდარდელად,

 თვისსა სარეცელზე,

 სიგურდის გვერდითა,

 გარნა გაიღვიძა

 სიმწრით და ძრწოლითა

 ფრეირის მეგობრის

 სისხლშიგან მცურავმა.

 

 25. და ისე შემოჰკრა

 მან მძლავრად ხელი ხელს,

 რომ სულით ძლიერმა

 ზეწამოიწია:

 "გუდრუნო, ნუ ტირი,

 მეუღლევ ძვირფასო,

 ჯერ ხომ კვლავ ცოცხალი

 გყვანან შენი ძმანი!

 

 26. მრჩება მე მემკვიდრე,

 ჯერ ისევ ყმაწვილი,

 გარნა მტრის სახლიდან

 იგი ვინ დაიხსნას?

 ძმესა გუდრუნისა

 ავი რამ ახალი,

 საშიში, მუხთალი

 საქმე განუზრახავთ.

 

 27. დაი მათი ასეთსა

 ქვეყნად სხვას ვერ გაზრდი,

 თუნდ, ერთის სანაცვლოდ

 შვიდი სხვა დაბადო!

 უბედურებისა

 ვუწყი დასაბამი:

 ესე ყოველივე

 ბრალად დევს ბრუნჰილდსა!

 

 28. ქალსა მას მამრთაგან

 მხოლოდ მე ვუყვარდი,

 გარნა გუნარისა

 ფიცსა ვერ ვეცრუე.

 დავიცავ აღთქმანი

 და ნათესაობა -

 არ ვიქმენ მეგობრად

 მე მისი ცოლისა".

 

 29. ცოლს კვნესა აღმოხდა,

 ქმარს სული განშორდა;

 ქალმან კვლავ სიმწრისგან

 შემოჰკრა ხელი ხელს -

 კუთხეში, თაროზე,

 თასნი აწკრიალდნენ,

 ეზოდან ყიყინით

 ხმა მისცეს ბატებმა.

 

 30. მაშინ გაიცინა

 ასულმან ბუდლისა,

 ერთხელ გულიანად

 ბრუნჰილდს გაეცინა,

 ოდეს მას შორიდან

 ჩაესმა საწოლში

 გიუკის ასულის

 მოთქმა დ ქვითინი.

 

 31. წარმოთქვა გუნარმა,

 ჭაბუკმა კონუნგმა:

 "შენ სიხარულისგან

 როდი გეცინება,

 ქალი, გულბოროტო,

 ავო, ღვარძლიანო!

 ავის შემოქმედო,

 ფერი რად გეცვალა.

 შენი აღსასრულიც,

 ვგრზნობ, მალე დადგება!

 

 32. კარგი იქნებოდა,

 საკუთარ თვალითა

 გენახა ჩვენ მიერ

 ატლი განგმირული,

 გენახა ძმის ტანზე

 წყლული სისხლიანი,

 მძიმე ჭრილობები

 მისთვის შეგეხვია!"

 

 33. წარმოთქვა ბრუნჰილდმა -

 ასულმა ბუდლისა:

 "შენ მხდალი არა ხარ,

 მარჯვედაც იბრძოდი,

 გარნა სიმამაცით

 ატლის ვერ ედრები,

 თქვენს შორის ორთაგან

 ის მეტხანს იცოცხლებს,

 ძალით და დიდებით

 იგი აღემატოს.

 

 34. თვით უწყი, გუნარო,

 რომ აჩქარებითა

 თქვენ დანაშაული

 დიდი ჩაიდინეთ!

 მე, თავისუფალი,

 ლაღი, უდარდელი,

 ვცხოვრობდი მდიდრულად

 სახლსა მას ძმისას.

 

 35. გულში არ გამევლო

 ფიქრად გათხოვება,

 სანამ გიუკუნგნი -

 თქვენ, სამი მხედარნი,

 სამი მძლე კონუნგი -

 ჩემთან მოხვიდოდით;

 ჯობდა, რომ არასდროს

 არ მოსულიყავით!

 

 36. აღვუთქვი ცოლობა

 კონუნგს მას, რომელიც,

 ოქროთი შემკული,

 ზურგს აჯდა გრანისა;

 იგი თქვენ არაფრით

 არ გგავდათ არც ერთსა -

 არც თვალთა ცეცხლითა,

 არც სახის იერით,

 თუმცა დიდ კონუნგთა

 თქვენც გქონდათ ილეთი.

 

 37. მაშინ მე იდუმალ

 მაცნობა ატილმა,

 რომ იგი არ გაჰყოფს

 ქონებას შუაზე,

 არ მომცემს არც ოქროს,

 არც მიწას ჩემს წილსა,

 თუ არ გავთხოვდები,

 თუ ქმარს არ გავყვები,

 არ მომცემს სამკვიდროს

 წილსა მის ნახევარს.

 ჯერ ისევ ყრმობის ჟამს

 აღმითქვა რაიცა.

 

 38. აღვინთე, აღვშფოთდი,

 სული ამეწეწა,

 ვერ გადამეწყვითა -

 ამესხა ჯავშანი

 ხოცვად მოლაშქრეთა,

 ჩემი ძმის მიზეზით! -

 მაშინ ამ ამბავსა

 ყველა შეიტყობდა,

 ბევრს დაატყდებოდა

 დარდი და ნაღველი.

 

 39. გადაწყდა, ბოლომდე

 დაგვეცვა პირობა,

 მსურდა მე ხელთ მეგდო

 განძი ოქროული -

 ძისა სიგმუნდისა

 ბეჭდბი წითელი;

 საუნჯეს უკეთსს

 არცა ვისურვებდი;

 ერთი მყვარებოდა

 და არა სხვადასხვა -

 ეს იყო ქალწულის

 ფიქრი უწმინდესი.

 

 40. ატლი ჩემს სიმართლეს,

 დია, ერწმუნება,

 როს ჩემი სიკვდილის

 ამბავს გაიგონებს, -

 რა მტკიცე ყოფილა

 სურვილი ცოლისა,

 ვინც ცოცხლად სხვის ქმარსა

 ჩაჰყვა სამარეში

 და იგი ჩემს გამო

 აღსდგა შურისგებად!"

 

 41. წამოდგა გუნარი

 და ღირსმა კონუნგმა

 მხრებზე შემოხვია

 ქალს მძლავრი მკლავები,

 შემოკრბნენ სხვანიცა,

 ქალსა შეგონება

 უწყეს - არ უშვებდნენ,

 უშლიდნენ წასვლასა.

 

 42. ხელი ჰკრა სულყველას,

 ყველა მოიშორა,

 ვინც წინაღუდგა

 გრძელსა მის მგზავრობას.

 

 43. მოუხმო ჰონგისა

 და უთხრა გუნარმა:

 "მინდა ეს დარბაზი

 ერთად დაიკავონ

 ჩემმა მეომრებმა,

 შენმა მეომრებმა!

 სიკვდილის გზაზედა

 ბრუნჰილდს ნუ გავუშვებთ,

 სანამ დაბრკოლება

 სხვა რამ არსადა ჩანს;

 გარნა თუ გამოჩნდეს,

 აღსრულდეს დათქმული!"

 

 44. პასუხად ოდენ ეს

 მიუგო ჰოგნიმა:

 "გრძელსა მის მგზავრობას

 ხელს ნურვინ შეუშლის,

 უკან ნუღარასდროს

 ნუღარ დაბრუნდება!

 ის, ვით ბოროტება,

 შვა ქვეყნად დედამა

 კაცთათვის მრავალთა

 უბედურებათა,

 ავთა მათ საქმეთა,

 ხიფათთა მომტანად!"

 

 45. დარდით დასეტყვილი

 გავიდან გუნარი.

 ხემა სამკაულთა

 უწყო განძს გაყოფა.

 თვალი გადაავლო

 განძსა მას ძვირფასსა.

 მონათა დახოცილთ,

 მკვდართა მოახლეთა,

 ელვარე აბჯარი

 აისხა მწუხარემ,

 სანამ მკერდს მახვილით

 შუა გაიპობდა.

 

 46. სარეცლის კიდეზე

 დაეცა ბრუნჰილდი

 და გულგანგმირულმა

 თქვა ეს სიტყვანი:

 

 47. "დე, მომიახლოვდეს,

 ვისაც სურს მიიღოს

 ჩემი ოქრო-ვერცხლი,

 განძი, სამკაული.

 ყვალას დავურიგებ

 წითელ სამაჯურებს,

 ნაქარგ პირბადებს,

 ტანსაცმელს ელვარეს".

 

 48. შეძრწუნდნენ ყველანი,

 იდგნენ გარინდებით,

 შემდეგ კი ერთობლივ

 მიუგეს ბრუნჰილდსა:

 "კმა გვეყოს მკვლელობა!

 შენთა მოახლეთა,

 მონათა მშიერთა

 გვწყურის აწ სიცოცხლე".

 

 49. ცოლმა ახალგაზრდამ,

 სელით შემოსილმა,

 ესე ყურად იღო

 და წართქვა სიტყვანი:

 "მე სულაც არა მსურს,

 რომ ვინმეს ჩემ გამო

 დააკლდეს სიცოცხლე -

 ჰელსა ბნელს ჩავიდეს.

 

 50. დაე, ნუ ამკობდეს

 თქვენს ძვლებს სამკაული -

 სიმდიდრე, სიუხვე,

 განძი მენიასი -

 ოდეს ჩვენ იმქვეყნად

 შევხდებით ერთმანეთს.

 

 51. დაჯექ და, გუნარო,

 სიტყვა მომისმინე:

 ჩაუქრა შენს ცოლსა

 სიცოცხლის იმედი;

 გარნა თქვენს ხომალდსაც

 მარცხი ემუქრება,

 დაე, მე დავაკლდე,

 განვშორდე ქვეყანას!

 

 52. აწ მალე გუდრუნსა

 შენ შეურიგდები,

 ის, გულდასეტყვილი,

 იცხოვრებს კონუნგთან -

 მკვდარი ქმრის მომგონე,

 მეუღლე ჭკვიანი.

 

 53. შობს იგი ასულსა,

 დღისა უნათლესსა -

 ქალწულს მას მშვენიერს,

 თეთრსა, ულამაზესს -

 სვანჰილსდა, სინათლით

 მზის შუქის სადარსა.

 

 54. გუდრუნსა მრავალთა,

 ვაჟკაცთა დამღუპველს

 გმირსა უმამაცესს

 შენ შერთავ ცოლადა;

 გარნა არ იქნება

 ქმართან ბედნიერი;

 მას ატლი შეირთავს,

 გმირი დიდებული,

 ბუდლისგან შობილი

 ძმა ჩემი ძლიერი.

 

 55. ბევრი რამ ავის

 ძალმიძს მოგონება,

 თუ რარიგ მიმტუნეთ,

 მუხთლად მომაღორეთ;

 მე უსიხარულოდ

 განვვლე გზა ცხოვრების.

 

 56. შენ ცოლად ოდრუნის

 შერთვას მოისურვებ,

 ატლი არ გაგიშვებს,

 არ დაგრთავს ნებასა;

 დაგტანჯავთ ნდომასა

 სევდა იდუმალი:

 ის შენ შეგიყვარებს,

 ვითარ მე შემეძლო,

 დია, მყვარებოდი,

 ბედს რომ არ ემუხთლა!

 

 57. ატლი დღენიადაგ

 დაგიწყებს დევნასა,

 გაგწირავს, ჩაგაგდებს

 ორმოს გველისასა.

 

 58. მალე სხვა ამბავი

 მოჰყვება ამ ამბავსა:

 ატლი სიცოცხლესა

 დატოვებს - მოკვდება,

 დაკარგავს ქონებას

 და ბედნიერებას,

 რამეთუ გუდრუნი.

 ჟამსა მრისხანების,

 საწოლში განგმირავს

 მას ბასრი დანითა.

 

 59. დია, აჯობებდა -

 დაი შენი - გუდრუნი

 საფლავს ჩაყოლოდა

 ქმარსა მას პირველსა.

 ესმინა ვისნიმე

 რჩევა სასიკეთო,

 ანდა გამბედავი

 ჩემებრ ყოფილიყო.

 

 60. ვურჩევ მომაკვდავი,

 თუმცა ჩემს არჩევას

 იგი არ მიიღებს,

 არ დასთმობს სიცოცხლეს:

 მალე ზღვის ტალღები

 მას გაიტაცებენ

 ქვეყანას უცხოსა -

 იონაკრისასა ;

 ძენი იონაკრის

 ბჭობენ, თათბირობენ.

 

 61. სვანჰილდს სულ სხვა მხარეს

 გაგზავნის გუდრუნი -

 ასულს, სიგურდისგან

 მის მიერ შობილსა.

 ქალწულს მას დაღუპავს

 თათბირი ბიკისა.

 ორმუნრეკს დაღუპვა

 მოაქვს გარდუვალი, -

 ასე ამოწყდება

 მოდგმა სიგურდისა -

 რომ მეტი ცრემლები

 დაღვაროს გუდრუნმა.

 

 62. აწ მხოლოდ ერთი მაქვს

 შენთან სათხოვარი -

 თხოვნა საბოლოო

 იქმნას ჩემმიერინ :

 უბრძანე, აანთონ

 მინდორში კოცონი,

 რომ მასზე ერთობლივ

 დავიწვათ ყველანი.

 ვინაც აქ სიგურთან

 ერთად დავიხოცნეთ.

 

 63. ფარებით, ნოხებით

 შეამკეთ კოცონი,

 დაფინეთ ქსოვილი,

 ზედ დადეთ მონები;

 დე, ჩემთან, ჩემ გვერდით

 დაიწვას სიგურდი.

 

 64. დაიწვან კონუნგთნ

 ჩემი მოახლენი,

 ყელსაბამ ძეწკვებით

 შემკული მდიდრულად,

 დაგვიდებთ თავებქვეშ

 თითო ქორს ორთავეს,

 რამეთუ წესითა

 აღსრულდეს ყოველი.

 

 65. დე, იდოს ჩვენს შორის

 პირბასრი მახვილი,

 ოქროთი ნაჭედი,

 ვით იდო ოდესღაც,

 როს მე და სიგურდი

 ერთსა სარეცელზე

 ვიწექით ერთადა,

 ცოლ-ქმრად წოდებული.

 

 66. დაე, ტერფს ნუ წარჰკვეთს

 მას, დარბაზს შემავალს,

 კარი - ალაყაფი,

 ოქროსფრად ელვარე;

 და თუ მეც თან გავყვე

 კვალდაკვარ კონუნგსა,

 გვექმნას საქორწილო

 მგზავრობა მდიდრული.

 

 67. ხუთთა მონა ქალთა,

 ღირსეულ მოდგმათა

 რვათა მათ მსახურთა,

 ჩვენ თან გავიყოლებთ.

 ჩემთა მოახლეთა,

 აღზრდილთ მამაჩემთან

 და მამის ქონებას,

 ბუდლისგან ნაბოძარს.

 

 68. მე ბევრი ვიუგნე,

 ბევრსაც კვლავ ვიტყოდი,

 ბედს რომ არ ემტყუნა -

 სიცოცხლე დამცლოდა!

 ყრუვდება ჩემი ხმა

 და წყლულნი მტკივიან,

 ვკვდები და სიმართლეს

 ვამბობ ყოველივეს!"

 

 

 ჰელს გაემგზავრება ბრუნჰილდისა

 (Helridh Brunhildar)

 

   ბრუნჰილდის სიკვდილის შემდეგ ორი კოცონი გააჩაღეს: ერთი სიგურდისათვის, - და ეს კოცონი დაიწვა პირველად, ხოლო ბრუნჰილდი მეორე კოცონზე დაწვეს. იგი ესვენა ეტლზე, რომელსაც ჩამოფარებული ჰქონდა ძვირფასი ქსოვილი. ამბობენ, რომ ბრუნჰილდი (იმ) ეტლით გაემგზავრა ჰელს და გაიარა ერთ ციხესიმაგრესთან, რომელშიაც ცხოვრობდა ვიღაც გოლიათი ქალი.

 გ ო ლ ი ა თ მ ა ქ ა ლ მ ა  თ ქ ვ ა:

 1. "შენ ჩემს სასახლესთან

 გავლა არ გაბედო,

 მას ქვის გალავანი

 არტყია გარშემო!

 ქსლისა მბეჭველობა

 შეგფერის უფრორე,

 ვიდრე სამარისკენ

 სხვის ქმარს აედევნო.

 

 2. მარქვი, ვალანდიდან

 აქ რამ მოგიყვანა,

 ვერაგო, ჩემს დარბაზს

 ვით შემოაღწიე?

 ვარო ოქროისა,

 ვინძლო ყურად იღო -

 ხელი კაცთა სისხლით

 გაქვს ცოდვილს დასვრილნი!"

 

 ბ რ უ ნ ჰ ი ლ დ მ ა   თ ქ ვ ა:

 3. "აწ მისთვის ნუ განმსჯი,

 ქვისა ბინადარო,

 თუ ფიცხელ ბრძოლებში,

 თან ვახლდი ლაშქართა!

 ჩვენ ორში უთუოდ

 მე მომიწონედნენ,

 რომ კაცთა შეეძლოთ

 ჩასწვდნენ ჩემს ჯილაგსა".

 

 გ ო ლ ი ა თ მ ა ქ ა ლ მ ა

   თ ქ ვ ა:

 4. "შობილხარ, ბრუნჰილდო,

 ასულო ბუდლისა,

 ქვეყნად ფათერაკთა

 ავთა მომავლენად,

 ძენი გიუკისა

 ოდენ შენ დაღუპე,

 შენ გაანადგურე

 მათნი სასახლენი".

 

 ბ რ უ ნ ჰ ი ლ დ მ ა   თ ქ ვ ა:

 5. "ეტლიდან პასუხსა

 მოგაგებ გონივრულს,

 თუ გწადს, უგუნურო,

 უწყოდე სიმართლე -

 ძენი გიუკისა

 ვით მაიძულებდნენ,

 მეტეხა აღთქმანი,

 მეთმო სიყვარული.

 

 6. კონუნგმა მამაცმა

 ჩვენი ტანსაცმელი -

 რვისა დის სამოსი -

 ხელთ იგდო მუხის ქვეშ;

 მაშინ მე თორმეტი

 ზამთრისა ვიყავი,

 ოდეს ერთგულება

 აღვუთვი თავადსა.

 

 7. მე იქ, ჰლიმდალირში,

 ჰილდად თოროსანად

 მიხმობდნენ ყველანი -

 კაცნი გონიერნი.

 

 8. გოთების მოდგმიდან

 მე ჰაილმგუნარი

 ჰელსა ბნელს გავგზვნე -

 დიახ, ხანდაზმული,

 ძმასა აუდასსა

 მწედ ვეყავ ბრძოლაში,

 რაითაც ოდინი

 დიდად განვარისხე.

 

 9. მან ჩემთვის ააგო

 რაგვი - გალავანი,

 თეთრ-წითელ ფერებით

 გარშემოვლებული;

 დაუთვა, რომ ჩემს ძილს

 მხოლოდ ის დაარღვევს,

 ვინც შიში არ იცის,

 ამ ქვეყნად რა არის.

 

 10. ბრძანა მან გალავნის

 ჩემისა გარშემო

 ენთოს და ინათოს

 ხის მტერმა, მრისხანემ;

 ალსა მას მძვინვარეს

 გავლა მან გაბედოს,

 ვინც ოქრო ხელთ იგდო,

 ფაფნირს რომ ებადა.

 

 11. გმირმა აბჯროსანმა

 გრანი მოაჭენა

 გამზრდელის ჩემისა

 სახლსა სამყოფელსა;

 იყო უმამაცეს

 ყოველთა მხედართაგან

 ვიკინგი დანიის -

 ლაშქართა მშვენება.

 

 12. ერთსა სარეცელზე

 ვწვებოდით ორთავე,

 ვით ღვიძლი და-ძმანი,

 ერთად ვიძინებდით;

 ასე გავატარეთ

 ერთად ჩვენ რვა ღამე,

 ერთმანეთს ხელითაც

 კი არ შევხებივართ!

 

 13. მყვედრიდა გუდრუნი,

 გიუკის ასული,

 სიგურდთან წოლასა -

 ვითომც მის მკლავებზე;

 ვითარ მე შევიტყვე, -

 სჯობდა არც შემეტო! -

 რა საბედისწერო

 მქონდა ქორწინება.

 

 14. დე, იბადებოდნენ

 ქალნი, მამაკაცნი

 ქვეყნად ვაებითა,

 დარდით, მწუხარებით,

 მე სიგურდისაგან

 აწ ვერვინ გამყაროს!

 ქალთა გოლიათთა

 მოდგმავ, დაიღუპე!"

 

 

 მეორე სიმღერა გუდრუნზე

 (Gudrunarkvidha Őnnur )

 

 ნიფლუნგთა დახოცვა 

 

   მაშინ გუნარი და ჰოგნი დაეუფლნენ მთელ ოქროს - ფაფნირის სამკვიდრო-საბადებელს. გიუკუნგებსა და ატლის შორის იმ დროს ჩამოვარდნილი იყო შუღლი და მტრობა. ატლი ბრუნჰილდის სიკვდილში გიუკუნგებს სდებდა ბრალს. შერიგდნენ და შეთანხმდნენ იმაზე, რომ გიუკუნგებს მისთვის უნდა მიეთხოვებინათ გუდრუნი. გიუკუნგებმა დავიწყების სასმელი დაალევინა გუნდრუნს, სანამ იგი მათ ატლის ცოლობაზე დათანხმდებოდა. ატლის ვაჟებს ერპი და ეიტილი ერქვათ, ხოლო სვანჰილდი იყო ასული სიგურდისა და გუდრუნისა.

 კონუნგმა ატლიმ თავისთან მიწვია გუნარი და ჰოგნი, ხოლო მაწვევრად მათთან წარგზავნა ვინგი, ანუ კნეფროდი. გუდრუნმა უწყოდა მზაკვრული განზრახვა ატლისა ა რუნებით მისწერა მათ, რომ არ წამოსულიყვნენ. ხოლო, მოსალოდნელი ფათერაკის ნიშნად, მან ჰოგნის გაუგზავნა ანდვარისული ბეჭედი, რომელსაც გარს მგლის ბალანი შემოაწნა.

 გუნარს სურდა ცოლად შეერთო და ატლისა ოდრუნი, მაგრამ არ მისცეს. მაშინ მან გლაუმვორი შეირთო. ხოლო ჰოგნის ცოლად გაჰყვა კოსტბერა და მათ ვაჟეს ერქვათ: სოლარი, სნევარი და გიუკი.

 ხოლო როდესაც გიუკუნგები ატლისთან მივიდნენ, გუდრუნმა უბრძანა თავის ვაჟიშვილებს - ეთხოვათ, რათა არ დაეხოცათ გიუკუნგები, მაგრამ მათ ეს არ ისურვეს. ჰოგნის გული ამოჰგლიჯეს, ხოლო გუნარი გველების ორმოში ჩააგდეს. იგი უკრავდა ქნარზე და აძინებდა გველებს, მაგრამ ერთმა ჭრელმა გესლიანმა გველმა შიგ ღვიძლში ჩაასო მას ნესტარი.

 კონუნგი თიოდრეკი იყო ატლისთან და იქ დაკარგა მან დიდი ნაწილი თავისი ამალისა. თიოდრეკი და გუდრუნი შესჩიოდნენ ერთმანეთს თავ-თავიანთ უბედურებას. გუდრუნმა უთხრა მას:

 

 

 სიმღერა გუდრუნზე

 

 1. "მე - ქალწულთ ქალწული -

 ბრწყინვალე დარბაზში,

 დამბადა დედამა;

 მიყვარდა მე ძმები,

 ვიდრემდე გიუკი

 ოქროთი მომრთავდა

 და სიგურდს მიმცემდა.

 

 2. გიუკის ვაჟებსი

 ისე ჩნდა სიგურდი,

 ვით ღერო ხახვისა

 ჩანს სხვა ბალახებში,

 ვით ჯიღა ირემი

 ჩანს ტყის ცხოველებთან,

 ვით ცეცხლი ოქროსი -

 ნაცრისფერ ვერცხლთანა.

 

 3. ძმები სიხარბემ და

 შურმა გამიგიჟა -

 ბადალი არ ჰყავდა

 ჩემს ქმარს მეომრებში,

 ვერცა იძინებდნენ,

 ვერც ბჭობდნენ საღადა,

 ვიდრემდე ღალატით

 მოკლავდნენ სიგურდსა.

 

 4. გრანი მარტოდმარტო

 მოიჭრა თინგიდან,

 სიგურდი ამჯერად

 ზურგს ეჯდა აღარა;

 სისხლში ამოსვრილნი

 ფრთხვინავდნენ ცხენები,

 მკვლელნი მუხანათნი

 მოჰყავდათ დაქნცულთ.

 

 5. მივედი გრანისთან,

 ვუწყე საუბარი,

 ტირილით ვკითხავდი

 სიგურდის ამბავსა;

 არ ჭამა ბალახი,

 თავი ძირს ჩაქინდრა -

 გრძნობდა, აღარ ჰყავდა

 პატრონი ცოცხალი.

 

 6. ერთხანს ვერა ვთქვი რა,

 ვიყუჩე, ვიტანჯე,

 შემდეგ კი სიგურდზე

 ვკითხე მე გუნარსა.

 

 7. გუნარმა დუმილით

 თავი ძირს დახარა,

 მკვლელობა მუხთალი

 მე მამცნო ჰოგინმა:

 "რაინის გადაღმა

 გდია განგმირული

 მკვლელი გოთორმისა,

 მგლების საჯიჯგნელად.

 

 8. გახედე სამხრეთით,

 იქა წევს სიგურდი,

 ყურში ხომ ჩაგესმის

 ყორნების ყრანტალი!

 არწივნი ყივილით

 იყოფენ ნადავლსა,

 მგლები დაჰღმუიან

 შენს ქმარს განწირულსა".

 

 9. "ჰოგნი, მე უბედურს

 გული არდ მატკინე,

 სევდა საშინელი,

 მარქვი, რად მომაგე?

 დე, შენს გულს ბოროტსა,

 სჯიჯგნიდნენ ყორნები

 უცხო ქვეყანათა,

 მხარეს უდაბურსა".

 

 10. პასუხად ოდენ ეს

 წარმოთქვა ჰოგინმა,

 დარდით დასეტყვილმა,

 მოღრუბლ-მოღუშულმა:

 "მეტი სადარდელი,

 გექნება, გუდრუნო,

 თუ ჩემს გულს ყორნების

 საჯიჯგნად გახდიან!"

 

 11. მოვრჩით საუბარსა,

 მყისვე ტყედ გავიჭერ

 მგლისა ნადავლისა

 პოვნად, მოსავლელად:

 მოთქმით არ ვტიროდი,

 თავში არ ვიცემდი,

 სხვათა დიაცთაებრ

 ხელებს არ ვიმტვრევდი,

 სიგურდის ცხედართან

 ვიჯექ გაოგნებით.

 

 15. მიჩნდა უხილავად

 მთვარის შუქნათელი,

 ღამით მკვდარ სიგურდთან

 მჯომსა, ნაღვლიანსა;

 მგლები მის უკეთესს

 ვერარას მიზამდნენ,

 ბედშავს თუ დამგლეჯდნენ,

 დამსხნიდნენ სატანჯველს!

 თუ არყის ხესავით

 მყისვე ნდავიწოდი!

 

 13. ხუთ დღეს ვეშვებოდი

 კლდოვან ქარაფებზე,

 ვიდრე არ ვიხილე

 დარბაზნი ჰალფისა;

 შვიდჯერ ნახევარი

 დავყავ წელიწადი

 დანიას, თორასთან -

 ჰაკონის ასულთან.

 

 14. ქსოვდა ოქრომკედით,

 ჩემდა გასართობად.

 სამხრეთის დარბაზებს,

 დანიის გედებსა.

 

 15. გემებში ჩავქარგეთ

 ბრძოლები ფიცხელი.

 საქმენი კონუნგისა,

 დია, საგმირონი;

 ფარნი მეწამული,

 ჰუნი მეომარნი,

 ჯავშანში ჩამჯდარი

 ჯარი სიგურდისა.

 

 16. ზვირთებს მიაპობდნენ

 სიგმუნდის ნავები

 ოქროვან შტევნებით,

 ნაქარგი დინგებით;

 ვქარგავთ, ამოვქარგეთ,

 ვით, რარიგ იბრძოდნენ

 სიგარ და სიგაირ,

 სამხრეთში, ფიონზე.

 

 17. შეიყტო გრიმილდმა -

 გოთების ასულმა -

 ჩემი სამყოფელი;

 დააგდო ხელსაქმე

 და მყის მოუწოდა

 ბჭობად, განსასჯელად,

 ძეთა მათ თვითრჯულთა -

 თუა ძმა თანხმა,

 დასა საზღაურად

 ქმრისა სიკვდილისა

 მისცეს სასყიდელი.

 

 18. მზად იყვნენ ორნივე -

 ჰოგნი და გუნარი,

 ოქროს სასყიდლითა

 ეზღოთ საზღაური.

 ჰკითხა მათ გრიმილდმა:

 ცხენებს ვინ შეკაზმავს,

 ეტლში ვინ შეაბამს,

 ვინ არის მსურველი

 ცხენდაცხენ რბოლისა,

 ქორისა ამფრენი,

 ურთხმელის მშვილდიდან

 მტყორცნელი ისრისა?

 

 19. ვალდარ დანიელი,

 იარიცლაიფი,

 ეიმოდრ მესამე

 და იარიცკარი

 დარბაზს შემოვიდნენ -

 ბადალნი კონუნგთა:

 ლანგბარდის მხედრები

 წითელ ლაბადებში,

 ოქროს ჯავშნოსანნი,

 წვეტიან ზუჩებით,

 ბარძაყთან - მახვილი,

 თმაი - წაბლისფერი.

 

 20. ლამობდნენ ყველანი

 საჩუქრის მორთმევას,

 საჩუქრის მორთმევას,

 ნუგეშის ცემასა,

 ვითომცდა, ჩემისა

 სევდის განქარვებად,

 გარნა ერთგულება

 მათი არა მწამდა.

 

 21. გრიმილდმა ავსილი

 რქაი მომაწოდა -

 მწკლარტე რამ სასმელი

 სიმწრის დავიწყების:

 ძალითა მიწისა,

 ცივწყალის შხეფებით

 და ტახის სისხლითა

 ნაზავი უებრო.

 

 22. რქა იყო ნაქარგი

 მეწამულ რუნებით -

 გარნა ვერ ამოვხსენ,

 ვერა გავუგე რა:

 თევზი მანანისა,

 ჰადინგის ქვეყნისა

 თავთავი უმკალი,

 ხახა ნადირისა.

 

 23. იყო ამ სასმელში

 ბევრი ფათერაკი,

 ფოთლები ყველა ხის,

 დამწვარი რკოს ფერფლი,

 კერიის ცვარ-ნამი,

 მსხვერპლთა შიგნეული

 და ღვიძლი ღორისა -

 მტრობის დამთრგუნველი.

 

 24. შევსვით ის სასმელი

 და გადვავიყწდა

 სიტყვანი ყოველი.

 დარბაზს წარმოთქმული;

 ჩოქით მომეახლა

 მე სამი თავადი,

 სანამდე გრიმილდი

 მეტყოდა სიტყვას:

 

 25. "გიბოძებ, გუდრუნო,

 ოქროს უამრავსა,

 მამისა სამკვიდროს,

 განძსა დანატოვარს,

 მეწამულ ბეჭედებსა,

 ჰოლდვერის დარბაზებს,

 ხალიჩას ძვირფასსა,

 მკვდრისა ქმრის სანაცვლოდ.

 

 26. მქსოველთა ამალას -

 ლამაზ ჰუნ გოგონებს,

 ქარგვის ოსტატებსა -

 შენდა გასართობად;

 ბუდლისა საუნჯის

 იქმნა შენ მფლობელი,

 ოქროთი მორთული,

 მისთხოვდე ატლისა".

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 27. "არ მსურს გათხოვება,

 არა, ვით ეგების -

 ძმასა ბრუნჰილდისა

 გავმყვე მე ცოლადა!

 არცა ვით შემფერის

 ბუდლის ნაშიერთან

 გამრავლო მოდგმა და

 ვპოვო სიხარული!~

 

 გ რ ი მ ი ლ დ მ ა   თ ქ ვ ა:

 28. "ნუ განურისხდები,

 ნუ უმტრობ გმირებსა,

 თუმცა დამნაშავენი

 ვართ შენთან ყველანი!

 ძენი თუ დაჰბადო,

 გჯეროდეს, ვითომც კვლავ

 ცოცხლობენ ამქვეყნად

 სიგურდ და სიგმუნდი".

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 29. "გრიმილდო, არ ძალმიძს

 ლხენა და ღრეობა,

 არ ძალმიძს - იმედი

 მივცე რამ ატლისა".

 

 გ რ ი მ ი ლ დ მ ა   თ ქ ვ ა:

 30. "საქმროდ აგირჩიე

 განთქმული კონუნგი,

 მხედარი უბადლო

 და უპირველესი:

 ინდომო - იცხოვრებ

 მასთან სიბერემდე,

 არადა - დარჩები

 უქმროდ, უსახელოდ!"

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 31. "ნუ მთხოვ და ნუ მირჩევ,

 ნურცა მაიძულებ -

 ავთა მოშუღლართა

 მოდგმას შევეთვისო!

 ატლი ბოროტებას

 შეამთხვევს გუნარსა,

 ჰოგნის გულს ამოგლეჯს

 მკერდიდან ავსული.

 მე ვით მოვისვენო,

 ვიდრემდის არ მოვკლავ

 მახვილთა თამაშის

 ამტეხს, შფოთიანსა".

 

 32. ატირდა გრიმილდი

 და წართქვა ქვითინით,

 შვილთა, ნათსავთა

 ზედან ფათერაკთა,

 ავთა მათ ხიფათთა,

 დია, მომლოდინემ:

 

 გ რ ი მ ი ლ დ მ ა   თ ქ ვ ა:

 33. "გიბოძემ მიწებს და

 მსახურთა ამალას,

 ვინბორგს და ვალბორგსა,

 თუ გწადის, ასულო,

 ფლობდე მათ სიკვდილმდე,

 იყო ბედნიერი".

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 34. "რჩევას დავიჯერებ,

 გავყვები კონუნგსა,

 გარნა ნათესავთა

 ჩემთა იძულებით:

 ქმართან სიხარულის

 არ ვარ მომლოდინე,

 სიკვდილი ძმებისა

 ვერ იხსნის ჩემს შვილებს".

 

 35. მხედრები ანაზდად

 მოახტნენ ცხენებსა,

 ეტლებში ვალელნი

 ჩასხდნენ ქალბატონნი:

 შვიდი დღე ვიმგზავრეთ

 მოყინულ მიწებზე,

 შვიდი დღე ნიჩბებით

 ზვირთებს მივაპობდით,

 შვიდი დღე კვლავ მშრალსა

 ვიდოდით ხმელეთსა.

 

 36. შემდეგ მეკარეთა

 მაღლსია ციხისა

 გახსნეს ალაყაფი

 და შინ შეგვიყვანეს.

 

 37. ატლიმ გამაღვიძა

 ანაზდად შემკრთალი -

 ნათესავთ დაღუპვა

 ვიგრძენ მე წინასწარ.

 

 ა ტ ლ ი მ თ ქ ვ ა

 38. "ნორნებს მოესურვათ

 ჩემი გაღვიძება,

 დია, თვალბედითი

 მამცნეს მათ ქარაგმა:

 მესიზმრა, გუდრუნო,

 გიუკის ასულო,

 ვითომ გულს მახვილი

 დამეც შხამიანი".

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 39. "რკინა დაგესიზმროს -

 ცეცხლის ნიშანია,

 რისხვა დიაცისა -

 მაცნე სიხარულის:

 წყლულთა განგიკურნავ,

 დაგხსნი ფათერაკთა,

 თუნდაც არ მიყვარდე,

 თუნდ მძაგდე გულითა".

 

 ა ტ ლ ი მ თ ქ ვ ა

 40. "მესიზმრა - ჩემს ბაღში

 დაეცნენ ნერგები

 ჩემგანვე დარგული,

 ნაზარგნი ზრუნვითა;

 სისხლით ნასხურები,

 ფესვებდაუჭრელნი,

 ჩემთვის, დასაღეჭად

 ეყარნენ მერხებზე.

 

 41. მესიზმრა - ავუშვი,

 აფრინდნენ ქორები,

 სიკვდილს შეეგებნენ

 მშიერი ფრთოსნები;

 ამოვჭერ გულები

 სისხლით დაბერილი,

 თაფლში შევაზავე,

 ვჭამე მადიანად.

 

 42. მესიზმრა - ავუშვი

 ლეკვები ძაღლისა -

 ორნი, ნაღვლიანად

 ყეფენ, წკმუტუნებენ;

 უეცრად, ორნივე

 ლეშად გარდაიქმნენ,

 ჭამად მეძახიან

 და მაიძულებენ".

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 43. "ბჭობად შეკრებილნი,

 ტახტებზე დამსხდარნი,

 მხედარნი თეთრ ხბორებს

 წაჰგლეჯენ თავებსა;

 ღამით დახოცავენ

 და განთიადის წინ

 ჭამად დასხდებიან,

 შთანთქავენ დილამდე".

 

 44. მე არცა ვწვებოდი,

 არცა ვიძინებდი -

 შურისძიებისა

 მწადდა აღრსულება. . ."

 

 

 

 

 მესამე სიმღერა გუდრუნზე

 (Gudrunarkvidha tridia )

 

 ჰერკია ერქვა ატლის მოახლე ქალს, რომელიც მას ოდესღაც ხასად ესვა. მან უთხრა ატლის, რომ თიოდრეკი და გუდრუნი ერთად მყოფნი იხილა. ატლი დიდად განრისხდა. მაშინ გუდრუნმა თქვა:

 1. "ატლი, მიპასუხე,

 მოდგმაო ბუდლისა,

 რად შეშფოთებულხარ,

 შუბლი რად შეგიკრავს?

 შენს ხალხს, შენს თავადეს

 სიხარულს მოჰგვრიდა

 ჩემდამი ნათელი შენი

 შემოხედვა!"

 

 ა ტ ლ ი მ თ ქ ვ ა

 2. "მაშფოთებს, გუდრუნო,

 გიუკის ასულო,

 იგი, რაც დარბაზში

 მამცნო დღეს ჰერკიამ:

 ერთსა სარეცელზე,

 ერთურთის ხვევნაში,

 განცხრომით წოლილხართ

 შენ და თიოდრეკი!"

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 3. "მზად ვარ შემოგფიცო

 ფიცი უმტკიცესი

 წმიდისა თეთრისა

 ქვისა საფიცარით:

 მამრისა, მდედრისა

 უღირსთა საქმეთა

 ძესთან თიოდმარის

 არ ვიყო ჩამდენი!

 

 4. არ მოვხვეოდე

 ღირსსა მას კონუნგსა,

 მხედართა გამგებელს -

 არსად და აროდეს.

 დია, თუმც ვხვდებოდით

 ერთურს სასაუბროდ,

 სიმწრითა აღვსილი

 გვქონდა საუბარი.

 

 5. დაკარგა შენს კარზე

 მან მთელი ამალა -

 ოცდაათ მხედრიდან

 არ დარჩა არავინ!

 მეც მოვწყდი თვისტომსა -

 ჩემთა ნათესავთა,

 ძმები დამეღუპნენ

 და გმირნი მხედარნი.

 

 6. გაგზავნე საქსისთან -

 სამხრეთელთ კონუნგთან,

 მას ძალუძს კურთხევა

 მდუღარე ქვაბისა!

 

 7. შვიდასი მხედარი

 შევიდა დარბაზში,

 ვიდრემდის გუდრუნი

 ქვაბთან მივიდოდა.

 

 გ უ დ რ უ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 8. "აღარ მყავს გუნარი,

 ვერც ვუხმობ ჰოგნისა,

 ძმათა ღირსეულთა

 აწ ვეღარ ვიხილავ;

 ჰოგნი მახვილითა

 იქმდა შურისგებას,

 ლაქა სირცხვილისა

 აწ თვით მოვირეცხო".

 

 9. ჩაჰყო მან ფსკერამდე

 ხელი მდუღარეში,

 ქვაბიდან ძვირფასი

 ქვები ამოიღო:

 "აჰა, დაინახეთ

 წმინდა სამართალი! -

 ქვაბი დუღს - მიშველა

 მე ჩემმა სიმართლემ!"

 

 10. ატლიმ გაიხარა,

 გული აუთრთოლდა,

 როს ხელნი გუდრუნის

 ნახა უვნებელნი:

 "დაე, აწ ჰერკია

 მივიდეს ქვაბთანა -

 ის, ვისაც გუდრუნის

 დაღუპვა ეწადა!

 

 11. საცქერლად საბრალო

 იქმნა მყის ჰერკია,

 მდუღარე წყალითა

 ხელებდაფუფქული.

 ყურსა, ბნელ ჭაობსა

 გაგზავნეს მსახური,

 ლაქა სამარცხვინო

 გუდრუნს ჩამოსცილდა.

 

 

 

 ოდრუნის ტირილი

 (Odrúnargrátr)

 

 კონუნგსა ვინმეს ჰაიდრეკად სახელდებდნენ. ასულსა მისსა ბორგნიუს სატრფოს ვილმუნდი ერქვა. მისჭირდა ქალს მშობიარობა და საშინელი ტკივილები სატანჯავდა, ვიდრემდის დაი ატლისა ოდრუნი მიუსწრებდა. ოდრუნი ადრე გიუკის ძის გუნარის სატრფო იყო. ამაზე არის აქ ნაამბობი.

 1. გვაუწყებს საგები

 დროთგა გარდასულთა,

 თუ როგორ მოვიდა

 მორგენლანდს ქალწული,

 ვისი დახმარებად

 ვერ შეძლო ვერავინ,

 ვერვინ უსალბუნა

 ჰაიდრეკის ასულსა.

 

 2. ესე რა ისმენდა

 ატლის დამ ოდრუნმა -

 ქალს მშობიარობის

 ტანჯავს ტკივილები -

 თავლიდან აუშვა

 აღვირის დამჯერე,

 ზურგზე უნაგირი

 შეადგა შავრასა.

 

 3. მიუშვა ქურანი

 ქვიშანი გზებზედა,

 სანამ სასახლეთა

 ბჭეებს მიაღწევდა:

 დაღლილ ცხენს ზურგიდან

 მოხსნა უნაგირი,

 შევიდა ნათელსა,

 გრძელსა მას დარბაზსა

 და წართქვა სიტყვანი

 მან ესევითარი:

 

 4. "ეს რა ამბავია

 აქ, ჰუნით მიწაზე?

 მითხარით, ახალი

 რა ხდება ჰუნლანდში?"

 

 მ ო ა ხ ლ ე ქ ა ლ მ ა   თ ქ ვ ა:

 "აქა წევს ბორგნიუ

 მტანჯველ ტკივილებით,

 ვინძლო უსალბუნო

 მეგობარს, ოდრუნო!"

 

 ო დ რ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 5. "რომელმა თავადმა

 დაასხა თავსლაფი,

 ვისგან აქვს ბორგნიუს

 ეგე ტკივილები?

 

 მ ო ა ხ ლ ე ქ ა ლ მ ა   თ ქ ვ ა:

 6. "ვილმუნდმა - მხედარმა,

 ვინც თვისსა საწოლში

 ხუთ ზამთარს იდუმალ

 იწვენდა ასულსა,

 ქალი კი ამ ამბავს

 მამას არ უმხელდა".

 

 7. დადუმდნენ ორნივე,

 სიტყვა თქვეს აღარა;

 ოდრუნი მუხლებთან

 მიუჯდა ასულსა,

 ამღერდა ხმამაღლა,

 ამღერდა ძლიერად -

 ბორგნიუს უმღერდა

 თილისმებს გრძნებითა.

 

 8. ტყუპნი დაებადნენ -

 ვაჟი და ასული,

 ორივ მშვენიერი,

 ჰოგნის დამღუპველსა.

 ენა ამოიდგა

 ქალმა მომაკვდავმა,

 ვინც მანამ დუმდა და

 სიტყვას არა ძრავდა:

 

 9. "მწედ გეყონ ღმერთქალნი -

 ფრიგი და ფრეია

 და ღმერთნი კეთილნი

 სხვანიც მრავალი,

 ვითა მე დამხსენი

 ხელთაგან სიკვდილსა!"

 

 ო დ რ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 10. "მე არა იმიტომ

 მოველ შენს საშველად,

 რომ დასტურ ღირს იყავ

 ჭირთაგან დახსნისა,

 სიტყვა არ გავტეხე,

 რაც დავდე აღთქმადა,

 როს ღირსნი თავადნი

 სამკვიდროს იყოფდნენ.

 მარად მწედ ვყოლოდი

 ყველა გაჭირვებულს".

 

 ბ ო რ გ ნ ი უ მ   თ ქ ვ ა:

 11. "შეშლილხარ, ოდრუნო,

 ჭკუა აგრევია:

 ეგრე რად მრისხანებ,

 რად განმსჯი ავადა?

 მე კი მიძნელდება -

 მოგწყდე, მიგატოვო.

 თითქოს თანშეზრდილი

 ვართ ძმათა შვილები!"

 

 ო დ რ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 12. "მახსოვს რა სიტყვებიც

 მითხარ იმ საღამოს,

 ოდეს წვეულებას

 ვუწყობდი გუნარსა;

 რომ ჩემებრ ვერავინ

 სხვა ქალწულთაგანი

 ვერ იქმდა საქმესა,

 რაც მე ჩავიდინე".

 

 13. დაჯდა ნაღვლიანი.

 დაღლილ-დასეტყვილი

 და თვისსა ვარამზე

 იწყო საუბარი.

 

 ო დ რ ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 14. "ღირსთა მათ დარბაზთა

 შინა აღვიზარდე

 ყოველთა ნათესავთა

 ლხენად, სიხარულად.

 მამისა სამკვიდროს

 ვფლობდი ბედნიერი,

 ოდენ ხუთ ზამთარსა -

 სიკვდიმდე მამისა.

 

 15. და ოდეს კვდებოდა,

 მამაცმა კონუნგმა

 სიტყვა სახსოვარი

 ესე დაგვიტოვა:

 მე, ოქრობურვილით

 მორთულ-მოკაზმული,

 ძესა გრიმილდისა

 ცოლად გავყოლოდი.

 

 16. რომ ქვეყნად ქალწული

 სხვა, ჩემი ბადალი,

 არვინ იქნებოდა,

 თუ რომ ვიცოცხლებდი.

 

 17. იჯდა შინ ბრუნჰილდი,

 ქსოვდა გარსაბურველს,

 გარს ერტყა ამალა

 და ფლობდა მიწებსა;

 იძრა დედამიწა,

 იგრგვინა ზეცამა,

 როს მკვლელი ფაფნირის

 დარბაზს მიეახლა.

 

 18. აღმართა მხედარმა

 მახვილი ვალური,

 დარბაზი ბრუნჰილდის

 დაემხო, დაიმსხვრა;

 მალე ყოველივე

 იწვნია ქალწულმა,

 რაიცა მიაგეს -

 ცთუნება მზაკვრული.

 

 19. სასტიკად მიუზღო

 ქალმა ცთუნებისთვის,

 ჩვენ ყელამ ვიხილეთ

 იგი საზღაური:

 ქვეყნებს მოედება

 ამბად - საოცრებად,

 თუ როგორ დააკვდა

 ბრუნჰილდი სიგურდსა.

 

 20. მე ისე მიყვარდა

 გუნარი, ვითარცა

 ჯერ იყო - კონუნგი

 ბრუნჰილდს ჰყვარებოდა;

 ვისაც მან უბრძანა

 აღება ჩაჩქანისა,

 ამცნო გარდასახვა

 გრძნეულ ვალკირიად.

 

 21. ძმასა შესთავაზეს

 ბეჭდები წითელი,

 განძი რამ ძვირფასი,

 ვითა სასყიდელი.

 მე - კომლი თხუთმეტი

 და ტვირთი გრანისა

 აღმითქვა ბოძებად,

 თუ რომ ვისურვებდი.

 

 22. გარნა თქვა ატლიმა,

 რომ იგი არასდროს,

 გიუკის ძეთაგან

 ურვათს არ აიღებს.

 ჩვენ კი ერთურთისა

 ტრფობა ვერ დავძლიეთ,

 კონუნგს (სასოებით)

 მივეკარ მკერდზედა.

 

 23. იწყეს მითქმა-მოთქმა

 ჩემთა ნათესავთა,

 თუ როგორ გვიხილეს

 ჩვენ, ორნი, ერთადა;

 ატლიმ თქვა ამაყმა,

 არა ეგებოდა

 მეკადრა მე საქმე

 არა საკადრისი.

 

 24. გარნა სიყვარულსა

 ხელი ჰკრას ვერავინ.

 რა ერთხელ დაიპყრო

 მან გული კაცისა.

 

 25. ატლიმ საიდუმლოდ,

 ჩემსა დასაზვერვად,

 ტყესა დაბურულსა

 მზირი გამოგზავნა -

 მოვიდნენ, თუმც მოსვლა

 მათი არა ხამდა,

 ოდეს საბურვლისა

 გაშლა დავაპირეთ.

 

 26. აღვუთქვით, საჩუქრად

 ბეჭდები წითელი, -

 არ ემცნოთ ატლისთვის,

 რაც ცნეს, რაც იხილეს,

 გარნა უკუიქცნენ

 შინისკენ მსტოვარნი,

 მყისვე ყოველივე

 უამბეს ატლისა.

 

 27. გუდრუნს არა უთხრეს,

 არ ამცნეს ნახული,

 რაიცა ორმაგად

 ხამდა მას სცოდნოდა,

 

 28. გვესტუმრნენ ოქროთი

 ნაჭედი ცხენებით

 ღირსნი მემკვიდრენი -

 ძენი გიუკისა;

 ჰოგნი მყის შეიპყრეს,

 გული ამოჰგლიჯეს,

 გველების ორმოში

 ჩააგდეს გუნარი.

 

 29. მაშინ გეირმუნდთან

 ვიყავ მე შემთხვევით,

 ლხინისთვის სასმელსა

 რასმე ვამზადებდი;

 ანაზდად გუნარმა

 ქნარი ააჟღერა -

 გულში თუ გაივლო,

 მან, ღირსმა კონუნგმა,

 რომ მისდა საშველად

 გავეშურებოდი.

 

 30. მესამე ჰლესეიდან

 გულისა შემძღვრალი

 მძლავრი ხმა ქნარისა

 სიმთა ნაღვლიანთა;

 სამგზავროდ მზადება

 ვბრძანებ მოახლეთა,

 მსურდა სიკვდილისგან

 დამეხსნა თავადი.

 

 31. სრუტეზე სასწრაფოდ

 ნავი გასრიალდა,

 მალე მივადექით

 ატლის დარბაზებსა.

 

 32. გარნა გამოცოცდა

 დედაი ატლისა, -

 დე, დალპეს, გაიხრწნას,

 დამიწდეს წყეული! -

 შხამიან ნესტრითა

 დაგესლა გუნარი,

 ვერღა-რა ვუშველე

 კონუნგს სახელოვანს.

 

 33. აწ ხშირად მაოცებს,

 ვით ვათრევ დღეესა,

 ილაჯგაწყვეტილი,

 ვით ვცოცხლობ დიაცი,

 თუ ღირსი კონუნგი,

 მახვილთა მიმნდობი,

 მებრძოლი უებრო

 მიჩნდა მე სიცოცხლედ!

 

 34. იჯეგ და სევდიანს

 ისმენდა ამბავსა

 ჩემსა და უბედურ

 ჩემთა ნათესავთა.

 ყველას საკუთარი

 აცოცხლებს სურვილი".

 გათავდა, დასრულდა

 ტირილი ოდრუნის.

 

 

სიმღერა ატლიზე

 

 (Atlakvidha )

 გუდრუნმა, გიუკის ასულმა, ძმებისათვის შური იძია, რის შესახებაც უკვე იყო ნათქვამი. მან ჯერ ატლის ვაჟიშვილები დახოცა, შემდეგ მოკლა თვით ატლი და გადაწვა სასახლენი და მთელი ამალა მისი. ამის შესახებაა ეს სიმღერა.

 1. გაგზავნა ოდესღაც

 გუნართან ატლიმა

 კაცი მაღვალაკი,

 სახელად კნეფროდი;

 ეახლა გუნარსა

 გიუკის მამულში,

 მრგვალსა მაგიდასთან

 საამო ლუდზედა.

 

 2. სვამდნენ მოლაშქრენი

 ღვინოს ვალჰალაში,

 ჰუნთა მრისხანების,

 დია, მოშიშარნი;

 შესძახა კნეფროდმა

 ხმითა მით ცივითა -

 სკამსა მას მაღალსა

 მჯდომმა სამხრეთელმა:

 

 3. ”ატილიმ გამომგზავნა

 თქვენთან დავალებით,

 ცხენდაცხენ გამოვვლე

 მირკვინდის უღრანი,

 ატლი გთხოვთ, ერთობლივ -

 გუნართან ერთადა,

 ესტუმროთ მის დარბაზს,

 გმირონო ჩაჩქნოსანნო!

 

 4. გპირდებათ საჩუქრად

 ელვარე ფარ-შუბებს,

 ოქროს მუზარადებს,

 ჯეჯიმეს ნაქარგსა,

 წითელსა პერანგებს

 და ჰუნთ მრავალთა

 შუბებზე - ალმასებსა,

 ცხენებს ქედფიცხელსა,

 

 5. გნიტაჰაიდისა

 ველს ფართოდ გაშლილსა,

 შუბებს ხმაწკრიალას,

 ნავთა ოქროვანთა,

 ძვირფას საგანძურებს

 და დანპის ქვეყნებსა,

 ჭალას მას განთქმულსა,

 წოდებულს მირკვინდად!

 

 6. ჰოგნის მიუბრუნდა

 და ჰკითხა გუნარმა:

 ”რას გვირჩევ, უმცროსო

 ძმაო გულმამაცო?

 ოქრო არ მეგულვის

 გნიტაჰაიდზედა,

 რომლისაც ძველთაგან

 არ ვიყოთ მფლობელნი!

 

 7. ვფლობთ შვიდსა დარბაზსა,

 შუბებით სავსესა,

 ტარნი მათ მახვილთა

 შვენით ოქროვანი,

 მყავს ცხენი ყოველთა

 ცხენთა უფიცხესი,

 ვფლობ ბასრსა მახვილსა,

 მახვილთ უბასრესსა;

 მუზარადს კიარის

 დარბაზისეულსა,

 მშვილდსა უმჯობესსა

 ჰუნთა მათ მშვილდებზე!”

 

 ჰ ო გ ი ნ მ ა   თ ქ ვ ა:

 8. ”ბეჭედს რად გვიგზავნის,

 ნეტავ რას გვანიშნებს

 ცოლი, მგლის ბალანში

 შეხვეულ ბეჭდითა?

 ბეჭედში მგლის ბეწვი

 ჩაუწნავს იდუმალ,

 ჩანს, მგლის ბილიკებით

 მოგვიწევს მგზავრობა!”

 

 9. წასვლას არ ურჩევნდნენ

 გუნარს ნათესავნი,

 ყოჩობდნენ მრჩეველნი,

 გმირნი გულოვანნი;

 მაშინ თქვა გუნარმა,

 ვითა შეჰფეროდა

 თავადთა სუფრაზე

 კონუნგს გულმამაცსა:

 

 10. ”ადექით, ფორნირო,

 დე, ოქროს თასები

 ხელიხელ სასწრაფოდ

 ირგვლივ ჩამოტარდეს!

 

 11. დე, მგლებმა სამკვიდრო

 წარსტაცონ ნიფლუნგებს,

 თუ დავრჩე, თუ მყისვე

 გზად არ გავემგზავრო!

 დე, თეთრმა დათვებმა

 ჩვენზე ითარეშონ,

 მწვავს მას წასვლაზე

 თუ ვუთხრა უარი!”

 

 12. ტირილით დასცილდნენ

 თვისტომნი კონუნგსა,

 ჰუნების სასახლეს

 ოდეს განეშორა;

 მაშინ თქვა ჰოგნიმა -

 მემკვიდრემ ჭაბუკმა:

 ”წარმართეთ გზა ისე,

 ვით გირჩევთ გონება!”

 

 13. ჩორთით გააჭენეს

 ფიცხელი ცხენები

 მთათა ფერდობებზე,

 მირკვინდის ჭალასა,

 ცხენთა თქარათქურით

 იძროდა ჰუნმარკი,

 მწვანე ველ-მინდვრებზე

 მიჰქროდნენ ცხენები.

 

 14. იხილეს ქვეყანა,

 ატლის საბრძანისი,

 ციხისა კედლებზე -

 მხედარნი ბიკისა;

 სკამნი ამშვენებდნენ

 სამხრეთელ დარბაზსა,

 დარბაზის კედლებზე -

 ფარნი და ჯავშანნი,

 შუბებზე - ალმები;

 ატლი ვალჰალაში

 ღვინოს მიირთმევდა,

 გარე დგნენ გუშაგნი

 და გუნარს ელოდნენ,

 მზად იყვნენ მხედრები

 მასთან შესახვედრად,

 თუ იგი კონუნგთან

 შებმას გაბედავდა.

 

 15. დამ ძმები პირველმა

 დარბაზის კარებტან

 დალანდა, შემკრთალმა,

 დარბაზს შემავალნი:

 ”ჰუნთა მუხანათთა

 გაგწირეს, გუნარო,

 გასწი, თავს უშველე,

 დაგძლევენ მუხთალნი!

 

 16. გერჩია ოქროთი

 შემკობილ ჩაჩქანსა

 აბჯარი აგესხა,

 ჯაჭვი საომარი,

 ცხენზე შეხვედროდი

 დღეთა მათ ნათელთა,

 ნორნების სატირლად

 გახდიდი მტრის გვამებს,

 ჰუნთა მათ ქალწულთა -

 განთქმულ მეომართა -

 ფარცხში შეაბამდი;

 გველისა ორმოში

 ატლის ჩააგდებდი,

 აწ თვითონ ცაცვივდეთ

 ბნელსა მას ორმოსა!”

1 2 3 4 5 6 7
გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / პოეზია / ხალხური / უფროსი ედა