დოლენჯაშვილი თეონა 

ბანგკოკი

 

 

გადაუღებელი წვიმების სეზონზე ჩამოვედი. საღამოს ხუთზე.

 

მიწა ძალიან რბილია. ტერფები მეფლობა და წვიმა მკოცნის ლოყებზე.

 

ზუსტად ის დღეა, ყველგან რომ წვიმს – ქუჩებშიც, ბამბუკით გადახურულ შენობებშიც, საავადმყოფოებშიც და კინოთეატრებშიც. წვიმა ატანს ქოლგებსა და ქუდებში. წვიმს ჩემ შიგნით – სადღაც, სიღრმეში.

 

სველია საწოლი წვიმის გუბესავით. წვეთები წკაპუნებენ ცხელი წვნიანით სავსე თეფშში. ყველაფერი მყიფეა და ნესტიანი, მტირალა და სლიპინა. „თქვენ ხომ არ იცნობთ ელენ ნ-ს?“ – ფოტოსურათით დავდივარ მდინარეებად დადენილ ბანგკოკში. სურათშიც წვიმს.

 

როგორც იქნა, გადაიღო.

 

ნელ-ნელა მშრალდება ზეცა და იწრიტება ცრემლად დადენილი ქალაქი. ასე უფრო ადვილია, მხოლოდ დროებით.

 

რადგან სამხრეთიდან მოფრინავს უამრავი კოღო – გამჭვირვალე ფრთებითა და წვეტიანი ცხვირებით. ძალიან მწარედ იკბინებიან. მთელი დღეები მხოლოდ ბრინჯს ვჭამ და კოღოებს ვიგერიებ. უცნაურად დავსივდი, არაპროპორციულად.

 

მიწა ისევ რბილია. მაგრამ  – ისედაც ვეღარ დავდივარ. უცნაურ, მოთეთრო-მონაცრისფრო ბურუსში ვწევარ და ოფლად ვიღვრები. ირიბად თვალებახლეჩილმა ექიმმა გამსინჯა და რამდენიმე გაურკვეველი სიტყვა წარმოთქვა.

 

მაგრამ  – უიმისოდაც ვხვდები, რომ მალარია შემეყარა – ჭაობის ავადმყოფობა.

 

ბანგკოკელები პანტაპუნტით იხოცებიან. ყოველ დილით ნავებითა და ტივებით გადააქვთ პატარა, ყვითელი გვამები. შეუძლებელია, ელენი აქ იყოს. კოღოებმა დაკბინონ მისი ნატიფი სხეული.

 

ვცდილობ, მონაცრისფრო ბურუსს თავი დავაღწიო, გარეთ გამოვფოფხდე და მოძლიერებული მზის სხივები დავიჭირო...

 

კიდევ ერთმა მწუხარე პროცესიამ ჩაიარა. რომელიღაც უდროოდ დაღუპულ არსებას მიაცილებენ გაურკვეველი მიმართულებით. პროცესიამ რომ ჩაიარა, მიწაზე სპილოს ძვლის სავარცხელი შევნიშნე. სწორედ ასეთით ელენი აიხვევდა ხოლმე მძიმე, ოქროსფერ თმას.

 

სავარცხელი დასივებული თითებით ჩავბღუჯე. ახლა უკვე ვიცი, ჭაობის ჭირი ვეღარ მომერევა. ელი ისევ ჩემთანაა.

 

?

 

 

 

 

 

 

 

კაირო

 

 

გვიანი ღამეა და ქვიშით სავსე, უნაყოფო ჰაერი.

 

სასტუმროში სიჩუმეა. მხოლოდ სხარტი ხვლიკები დასრიალებენ. ღამის პორტიეს ტურისტული ბუკლეტები შემოაქვს, მოტკბო ჩაი და თხელ თეფშზე შაქრისფხვნილიანი შაქარლამები.

 

„ვისაც არ უნახავს კაირო, მას არ უნახავს არაფერი“, – აწერია ბუკლეტის თავფურცელს.

 

მე მინდა გავიხსენო, როგორ მოვხვდი აქ – ყვითელი ქვიშისა და მწვანე სევდის ქალაქში. როგორ დაიწყო ჩემი მტანჯველი და მარადიული მოგზაურობა. მინდა გავიგო, რატომ დამხვდა ელენის სახლი მიტოვებული, დარაბები – დახურული, სიყვარული – დავიწყებული.

 

და სად შეიძლება ვეძებო...

 

დავეხეტები. ტურისტები ჯგუფ-ჯგუფად დასეირნობენ. პირამიდებიდან ქვებს ამტვრევენ და სუვენირებად მიაქვთ. სამახსოვროდო, – ასე ამბობენ. გიდი ჰყვება, თუ რა სიმაღლეს აღწევდა გასულ საუკუნეებში ხეოფსის პირამიდა. იქამდე, სანამ ველური ტურისტული ბიზნესი წალეკავდა ქვის საოცრებას.

 

აკლდამებსა და სარკოფაგებში იდუმალი, ფოსფორისფერი ბარებია გახსნილი. „დაუვიწყარი ღამე კლეოპატრასთან“, – იუწყება სარეკლამო ფირნიში ერთ-ერთი ასეთი აკლდამის შესასვლელში. სილიან კოქტეილს მთავაზობს ბარმენი. „თქვენ ხომ არ გინახავთ ასეთი ქალიშვილი?“ – ელენის ფოტოსურათს ვაჩვენებ. უგულისყუროდ დასცქერის. ახალ კოქტეილს აზავებს.

 

დრო მუქდება. ისევ ღამეა. კაიროს მთვარესავით ცხელი.

 

სასტუმროს ჰოლიდან აქლემების გრძელი ქარავანი გადის. დიდი ჩოჩქოლია. „უცნობი მარშრუტი! თავგადასავლები და მძაფრი შეგრძნებები!“ – აცხადებს სასტუმროს სარეკლამო ბიურო.

 

ექსპედიციას მივყვები.

 

ერთი თვის თავზე სასმელი წყლის მარაგი გველევა. ქვემოთ მხოლოდ ქვიშაა და ზემოთ – ადუღებული მზე.

 

კაიროდან გვატყობინებენ, რომ საჰარის ჯერ ისევ აუთვისებელ სექტორში მოვხვდით და ვერაფრით დაგვეხმარებიან. ბევრი უგონოდაა. ფრანგი მეგზური მეუბნება, რომ მსგავსი ექსპედიციები სპეციალურად ეწყობა, პლანეტის მოსახლეობის გაზრდილი რიცხვის შესამცირებლად.

 

ჩემს მეგზურს თვალები უელავს. ნამდვილ ექსტაზშია. „მიწისზედა და მიწისქვეშა სივრცეებს ვიკვლევ. ამ უდაბნოსაც რამეს მოვუხერხებ“, – მამხნევებს. ღამღამობით ვარსკვლავებს უჭვრეტს. თითით სილაში გამუდმებით რაღაცას ხაზავს და ანგარიშობს.

 

ჩემთვის სულერთია, საჰარის აღმოსავლეთში მოვკვდები თუ დასავლეთში. ამიტომ მასთან ერთად 180 გრადუსით ვტრიალდები და გზას სულ სხვა მიმართულებით განვაგრძობთ. ოთხი თუ ხუთი დღის შემდეგ ათვისებულ სექტორში ვხვდებით.

 

სულს ვიბრუნებ. მაგრამ ზოგჯერ ვფიქრობ, რომ უდაბნოს ფორთოხლისფერ სივრცეში ხეტიალი მერჩივნა – იქ ყოველდღე ელი მელანდებოდა.

 

 

 

 

ლოლა

 

 

ოთახებში დილიდანვე ქარი დაქროდა. ლოლა იატაკზე ფეხმორთხმით იჯდა. კარადიდან ძველი, დამტვრეული რადიოლა ჩამოეღო და იქვე დახვავებულ ფირფიტებს უსმენდა. ფირფიტებიც ძველი იყო. მუსიკა კიდევ უფრო ძველი... ძირითადად, კლასიკა, დროდადრო ჯაზი და ბლუზი.

 

ამინდს რომ შეეფერებოდა, ისეთი მუსიკა იყო. ყავასაც როგორღაც იმ ქარიანი ამინდის გემო დაჰკრავდა. ყავას გაზქურაზე ადუღებდა, ზოგჯერ ცხელ შოკოლადსაც.

ყველაფერს ხაზგასმულად, რიტუალის დაცვით ასრულებდა. მშვენიერი დღე იყო. ეჩვენებოდა, რომ უხილავი კინოკამერით იღებდნენ, ამიტომ ის – ირჯებოდა, როგორც ლამაზი, გრძელთითება ქალები ფრანგულ და იტალიურ ფილმებში. სარკეშიც იცქირებოდა – გრძელი ფეხები, ნათელი თვალები და მეოცნებესახე ჰქონდა.

 

იცოდა, ოციოდ წლის შემდეგ ეს დღე მოენატრებოდა, როცა ახალგაზრდა იყო, მოქნილი და თავისუფალი. ამიტომ საკუთარი თავით ტკბებოდა, ანუ, როგორც თვითონ ამბობდა, „განწყობილებას იქმნიდა“.

 

მერე ქუჩაში გამოვიდა. ისე, უმისამართოდ, ჯინსი, თხელი, მოკლე ჟაკეტი, დაკეცილი ქოლგა... ნელი ნაბიჯით მიდიოდა, მოღრუბლულ ზეცას უჭვრეტდა, თითქოს მოშრიალეხეებიც მას მიჰყვებოდნენ. მიაბიჯებდა და მიჰყვებოდნენ. სასიამოვნო შეგრძნება იყო. გამვლელები უცქერდნენ: ბიჭები – დაჟინებით, გოგონები – შურით. რა მისი ბრალი იყო, ლამაზი თუ იყო. ეს ხომ ისე თავისთავადია... ბუნებრივი...

 

ქალაქი მისი იყო. ძალიან ნაცნობი და მშობლიური. ხანმოკლე შესვენების შემდეგ მაღაზიები იღებოდა, კაფეებში სადილობდნენ, სიგარეტს აბოლებდნენ. ვიტრინები მის მოხდენილ ტანს ირეკლავდნენ. ჰაერში მოხალული ყავისა და ადრეული გაზაფხულის სურნელი ტრიალებდა. სიამოვნებდა და მიდიოდა? სად? ისე, სადმე. რას გაუგებ ცხრამეტი, ოცი წლის გოგონებს აპრილის ღრუბლიან ამინდში.

 

მერე ჟურნალ-გაზეთების ჯიხური დაინახა – ძველი, მონუმენტური გალერეის გვერდით. იფიქრა, რამდენიმე ჟურნალს ვიყიდი და შინისკენ გავუყვებიო.

 

ქუჩას ჭრიდა, მანქანამ რომ დაარტყა.

 

მას შემდეგ სამი წელი გავიდა. სამი უგრძესი წელიწადი. ჯერ საავადმყოფოში იწვა, მერე სახლში, საკუთარ ოთახში. ფარდები დაშვებული იყო. ოთახებში ქარი დაქროდა. ჩამოქნილი ფეხები საწოლის კიდეზე უძრავად ეწყო. აღარც ცხელ შოკოლადს ადუღებდა. სარკეშიც აღარ იცქირებოდა. იწვა და საკუთარ ფიქრებს უსმენდა.

 

ბოლოს ძალიან დაიღალა. ფიქრებიც შემოელია. ფურცელი და ფანქარი მოითხოვა და ის დახატა, რასაც ვერ ხედავდა: გაზაფხული, ხეები, ქუჩა... თუმცა ცოტა სხვაგვარად. აქ წვიმა ზოგჯერ ყვითელი იყო, ყვითელი გუბეებით, სახლებსაც ყვითლად ღებავდა. ჰაერში ქაღალდის წერილები დაფრინავდნენ. ამ წერილებს ერთმანეთს ხეები სწერდნენ. ფოთლები ცრემლებივით სდიოდათ. აქ ზღვა ძალიან ჩუმი იყო, მზითა და შიშველი სხეულებით დაშრეტილი. ქალები სევდიანობდნენ, ფერად მძივებს ისხამდნენ, უფრო ხშირად კი ცეკვავდნენ, ველური ტამტამებით აღგზნებულნი და უდაბნოს ქვიშით დამტვერილნი.

 

შეუსვენებლივ ხატავდა. ეს სამყარო ისეთი იყო, როგორიც უნდოდა. რაც მთავარია, ყველა ნახატში მონაწილეობდა, ყველგან თვითონ იყო. მისი დღეები ახლა ფერებსა და ხაზებში გრძელდებოდა.

 

ერთხელ, უცნობ ქუჩებში ხეტიალით რომ დაიღალა, შებინდებული ქალაქის ძველ კოშკურაზე – აცოცდა და ბეღურებს საკენკი დაუყარა. იქიდან უცქერდა, როგორ ჩადიოდა მზე. ამ ნახატში მზე უჩვეულოდ ლურჯი იყო. თითქმის ისეთივე ლურჯი, როგორიც ასფალტზე დაყრილი აბსენტის ბოთლები, სარეკლამო ბილბორდი და გაქუცული კატა. ალბათ, გარეთ ნამდვილი მზეც ასე ჩადისო, – გაიფიქრა, წამოდგა და ფანჯარასთან მივიდა. მისი სარკმლიდან დანახული მზე ყვითელი იყო და უკვე ეფარებოდა აწოწილი სახლების სახურავებს. მხოლოდ მერე შეამჩნია, რომ გაიარა, თითქმის ისევე, როგორც გაზაფხულის იმ ღრუბლიან დღემდე დადიოდა...

 

ლოლას პირველი გამოფენა სწორედ იმ ძველი დიდებული გალერეის საგამოფენო დარბაზში მოეწყო. დამთვარიელებელი ბევრი იყო. დარბაზში სუნთქვა ჭირდა. ზოგი ამბობდა, ნახატები დეპრესიულიაო, ზოგიცე ამ ნახატებში სიცოცხლე უყვართო. კრიტიკოსები ირწმუნებოდნენ, ლოლა დიდი და თვითმყოფადი მხატვარიაო. „აღმოჩენაა!“ – იმეორებდნენ გაუთავებლად.

 

კოლექციონერებმა მისი ტილოების ყიდვა მოინდომეს, მაგრამ ლოლამ იუარა – წარსული დღეები არ იყიდებაო.

 

ლოლა იღიმებოდა. ფერმკრთალი იყო, ბედნიერი და თან შეუცნობელი. მას მხოლოდ ის ესმოდა, რომ ნახატ სამყაროში ვეღარასოდეს დაბრუნდებოდა.

 

 

 

 

მოგონებებისგან გამოცხობილი ფუნთუშები

 

 

ერთმანეთს დაღუპული გემების ნავსადგურში შევხვდით. ზღვა მშვიდი იყო და სავსე. კენჭები – გლუვი. სხეულები – პრიალა. ელენს თეთრი კაბა ეცვა. ეცვა და თითქოს არც ეცვა. თვალს ვარიდებდი. მაშინ, როდესაც ძალიან მინდოდა მეცქირა. ძალიან მინდოდა, ასეთებივე დავრჩენილიყავით. არავის და არაფერს შეეცვალა ჩვენი უსიტყვო თანხმობა, ჩვენი ერთადერთი და დაუწერელი ბედნიერება.

 

– კი უკვე ვიცოდი, რომ ყველაფერი დამთავრებული იყო. იმ დილით, როგორც კი გავიღვიძე, მაშინვე ვიგრძენი... ვუთხარი კიდეცე მოვკვდები-მეთქი. მან გაიცინა. არადა, მართლაც ასე მოხდა. ყოველ შემთხვევაში, მისთვის.

 

მეორე დღეს თქვეს, მივდივართო.

 

ისე ნათლად მახსოვს შეკრული ბარგი, ერთმანეთზე აკოლიკებული ჩემოდნები, ჭილის ყუთები, შალითაგადაფარებული ავეჯი. გარეთ რომ ქარი ქროდა, ისიც მახსოვს. ბებიაჩემი სანთლებს ანთებდა და ქარი კიდევ უქრობდა. ყვავილების მტვერი ეფინებოდა მისავიწყებლად განწირულ ხატებს. დედა დარაბებს ხურავდა – ქარი სანთლებს აქრობსო. ქარი არაფერ შუაში იყო – სამუდამოდ მივდიოდით.

 

გემი შუადღის ორ საათზე გავიდა. დაკარგულმა ზღვამ ჩვენი ბოლო შეხვედრა გამახსენა: მიტოვებული ნავსადგურის ყურისწამღები სიჩუმე, მისი მკლავები და მლაშე კოცნა.

 

 

 

 

 

ნიუ-იორკი

 

 

მეთერთმეტე დღეა, არაფერი მიჭამია. ძლივს დავლასლასებ და მიტოვებული სახლის კიბის უჯრედში მაწანწალა ძაღლებთან ერთად ვცხოვრობ.

 

„ხომ არ გინახავთ ასეთი ქალიშვილი, სახელად ელენ ნ.?“ – შეშლილივით დავეძებ უზარმაზარ ქუჩებსა და მოედნებზე, ვეკითხები სწრაფი ნაბიჯით გვერდავლილ ხალხის ნაკადს.

 

ხმაურია. ურბანიზმია. შემოდგომის ბოლოა. ცივილიზაცია და კრიზისი.

 

სამსახური ვიშოვე, მაგრამ ალბათ დროებით.

 

ეგზოტიკური რესტორნის სამზარეულო ოთახში ვზივარ და ხოჭოებს ვახარისხებ: დიდი, საშუალო, პატარა. მერე ამ ხოჭოებს ჭრიან, ადუღებულ წყალში ყრიან და დარიჩინით აზავებენ. ამ კერძზე დიდი მოთხოვნილებაა და საკმაოდ ძვირი ღირს. მე ცოტას მიხდიან. ერთ ქვაბ ხოჭოში – ორმოცდაათ ცენტს.

 

დღის ბოლოს სენდვიჩებს ვყიდულობ და საეჭვო რეპუტაციის იაფფასიანი სასტუმროს ნომერში შევიყუჟები. ტელევიზორში გამუდმებით გლობალური ომის საფრთხეზე, არმაგედონსა და ტექნიკის უახლეს მიღწევებზე ლაპარაკობენ. მე არ მეშინია. ელენს ამქვეყნად თუ ვერ ვნახავ, იმ ქვეყნად ხომ მაინც შევხვდები.

 

ცივი საღამოა. ხოჭოების ბოლო ქვაბს ვახარისხებ.

 

რესტორნის სამზარეულოს სარკმლიდან კარგად ჩანს, როგორ ინთება დიდი ქალაქის ჩირაღდნები. შუქდება უზარმაზარი სარეკლამო ბილბორდები. ქუჩას ჭრის ათიათასობით წყვილი ფეხი. და... ელი! ეს ელენია... ის არის! შლეგიანივით წამოვვარდი და ქუჩაში გავიჭერი.

სად იყო? აი, იქით, მოპირდაპირე ქუჩის კუთხეში, რომელიღაც ლაბადიან ტიპს ამოეფარა. ვცდილობ, ხალხის ტალღა გავარღვიო. მხედველობის არედან არ დავკარგო... ისევ დავლანდე. ულტრამოდური ბუტიკისკენ მიაბიჯებს.

 

ბუტიკში შევრბივარ. აქ არ არის. ძვირფას ქსოვილებში ვიხლართები. კარს ვენარცხები.

 

ისევ ქუჩა... ხეები... შუქნიშნები... სირენების გაბმული კივილი... უცნობი სახეები... ცათამბჯენები... მომავლის ქალაქის ხმაური და მძვინვარება. ყველაფერია! ირგვლივ ყველაფერია... ელენის გარდა.

 

სამსახურიდან გამომაგდეს. ხოჭოები ქვაბიდან ამობობღებულიყვნენ და მთელ რესტორანს მოსდებოდნენ. ელიტარ სტუმრებს ძალიან შეშინებოდათ.

 

ისევ დავწანწალებ.

 

მეზობლად შავკანიანი ბომჟი შემომისახლდა. უღმერთოდ უკრავს ფლეიტაზე. მე „ასისტენტად“ მამუშავებს. ქუდი მიჭირავს და მიწაზე დაცვენილ ცენტებს ვკრეფ.

 

საღამოობით რამე იაფფასიან სასმელსაც გადავკრავთ ხოლმე. შემოდგომამ ძალა უკვე დაკარგა. ზამთრის პირია. ჰაერში სუსხია და საშობაო სამზადისი.

 

კიბის უჯრედში უკვე ძალიან ცივა. ძველ პლედში გახვეული ვითოშები და სული კბილით მიჭირავს.

 

ჩემი ახალი შეფი ყოველ დილით დამცინის: „მთელი ცხოვრება ერთ ქალს სდიო? წარმოუდგენელია. დიიდი სისულელე. აი, მუსიკა. მუსიკა... მთელი ცხოვრება მუსიკას შესწირო, მესმის“, – თავისთვის აგრძელებს, ამღვრეულ თვალებს ლულავს და ბებერი, დახეთქილი თითებით ფლეიტას ეფერება.

 

საოცარი მუსიკაა... არაამქვეყნიური... სიყვარუ¬ლი¬სთვის დაწერილი. ელენიც აქ არის. მიტოვებული სახლის ნანგრევებში, მხოლოდ მისთვის გამართულ კონცერტზე...

 

 

 

 

 

 სიდნეი

 

 

ცა და მიწა ერთმანეთს სწორედ აქ უერთდება. მზე პირდაპირ თვალებში გიყურებს და მისი კაშკაშა სხივიც მუდმივად სნაიპერის ლულასავით გაქვს დამიზნებული.

 

საღამოობით, მზის ჩასვლის შემდეგ, თვალებში გამოხედვას ვახერხებ და მორიალე ლანდებში ელენის სილუეტს დავეძებ. ბედნიერი ვარ, რომ ელენს მათ შორის, ადამიანთა კასტის უბადრუკ ნაკუწთა შორის, ვერ ვხედავ.

 

თითოეულ მათგანს სხეული შავი ლაქებით აქვს დაფარული, ხორცი – დაგლეჯილი, კიდურები – მოცლილი. ოზონის შრემ შეისრუტა მათი სულები და შეჭამა სხეულები. ისინი მაინც არსებობენ, განაგრძობენ აგრესიული მზის ლაბირინთში ჩაკარგულ ცხოვრებას. დაგმანულ შენობებში ვიწრო საჰაეროები დაუტანებიათ. უმეტესობა მიწისქვეშა ბუნკერებში ჩასახლებულა. კვირაში ორჯერ ჰუმანიტარული დახმარება ჩამოდის. ვერტმფრენებიდან საკვებსა და ქოლგების ახალ პარტიას ყრიან.

 

მზის კეთროვანთა კონტინენტის გამოკვებასა და იზოლაციაზე საიდუმლო საერთაშორისო ორგანიზაციები ზრუნავენ.

 

ახალჩამოსულთა ბუნკერში ჩამიყვანეს. აქ მყოფთ ჯერ კიდევ ვერ მორევიათ ოზონის სენი. მოპირდაპირე ოთახში გაკოტრებული მულტიმილიონერი შესახლებულა. როგორც ჩანს, უფულოდ ცხოვრებას მზის ჭრილქვეშ სიკვდილი ამჯობინა.

აქვეა ორი შეშლილი მეცნიერი და ადამიანთა დაღუპულ სულებზე გამუდმებით მლოცველი მოძღვარი. მეცნიერები მთელი დღეები მზის გულზე სხედან, გაუგებარი ლათინურით ბჭობენ და გამურული შუშებით ჩრდილოეთით იცქირებიან.

 

მოძღვარი სახლიდან სახლში, ბუნკერიდან ბუნკერში გადადის – გარდაცვლილთა სულებს უფალთან აგზავნის. როდესაც თავისუფალია, ასეთი რამ კი იშვიათად ხდება, მღელვარედ ქადაგებს. გადარჩება ის, ვინც სულს არ დათმობსო, – იმეორებს.

 

გაკოტრებულ მილიონერს მის სიტყვებზე ცინიკურად ეღიმება. მას კანზე უკვე დაეტყო ოზონის „კოცნა“ – მსხვილი, ყავისფერი ლაქები.

 

სამაგიეროდ, მეცნიერებს ვერას აკლებს ოზონის შავი სხივი. საღამოობით ყინულიანი წყლით მიმასპინძლდებიან და სამყაროს უკეთესობისკენ შეცვლის თეორიას მიმტკიცებენ.

 

 – რამდენიმე წელიწადში დედამიწა დიდი ჩრდილის წრეში მოექცევა და ყველაფერი საკუთარ ადგილს დაუბრუნდება, – მარწმუნებს ერთი.

 

 – რადგანაც, რაც უფრო მკვეთრია შუქი, მით უფრო ბნელია ჩრდილის წრე, – ფილოსოფიას იშველიებს მეორე.

 

– ჩრდილის წრეში მოქცევას აღარ ველოდები. სამედიცინო შემოწმებას გავდივარ და კონტინენტიდან წასვლის უფლებას ვიღებ. ერთ-ერთი იმათგანი აღმოვჩნდი, დაავადების საწყისი ნიშნები რომ ვერ უპოვეს.

 

 

 

 

 

 

სოდომი

 

 

კოშკოვანებთან ძალიან ცხელოდა. მიუხედავად იმისა, რომ საზაფხულო რეზიდენციის თორმეტივე კონდიციონერი აგრილებდა ჰაერს, სუნთქვა მაინც ჭირდა. არადა, ირგვლივ ყველაფერი ბრწყინავდა, ელავდა და ათას სხივად ტყდებოდა. უფროსი კოშკოვანი, ძვირფასი სამკაულებითა და გაუგებარი ვალდებულებებით დატვირთული, ბრძანებებს იძლეოდა – ოფიციანტები თითის წვერებზე ტრიალებდნენ. უმცროსი კოშკოვანი, უმიზნო და უინტერესო, საუკეთესო მოსავლის საგვარეულო ღვინოს წრუპავდა. ვრცელ, ჯერ კიდევ კანდინსკის მიერ მოხატულ გალერეაში საკლუბო მუსიკა უკრავდა. სტუმრები წამოშლილიყვნენ – ახალ სიამეებს დაეძებდნენ. აქ დიდი ხანია, აღარაფერი ადარდებდათ. თითქმის ყველა ლამაზი იყო, ახალგაზრდა და ხელიდან წასული...

 

ათასჯერ ნანახი და განცდილი ათას მეერთედ მეორდებოდა. გამონაკლისი გასული თვის წვეულება იყო, როდესაც სადაფოვანთა ნებიერა ქალიშვილი აბაზანაში იპოვეს ნარკოტიკებით გაჭყეპილი და სისხლში მცურავი. ვეღარაფერი გაერკვია და ვენები გადაეჭრა. ეს ჩვენს ქალაქში ჩვეულებრივი ამბავი იყო. მხოლოდ ერთხელ, თანამედროვე ხელოვნების ბიენალეზე, თქვეს – ხელოვნებას კიტჩი შეიწირავს, ახალგაზრდობას კი ნარკოტიკებიო. არადა, სადაფოვნები დიდგვაროვანები არიან. მათი შვილები სამეფო აკადემიაში სწავლობენ. მათ ვან გოგის მოჭრილი ყურიც კი უნახავთ – ჩემგან განსხვავებით, რომელიც მანსარდაში ქირით ვცხოვრობ და დილაობით „მარსელიოზას“ გავმღერი.

 

აივანზე მარა იდგა. ერთადერთი ცოცხალი არსება. მარას უყვარდა. აივანზე იდგა და ელოდა. სასტიკი რომანისა და უსასრულო განშორების შემდეგ შეხვედრა კოშკოვანთა ცხელ წვეულებაზე დათქვეს. წერილი საფოსტო მტრედით მოვიდა. მარას ეშინოდა. წერილში ეწერა, მოვალო, მაგრამ ხომ შეიძლებოდა, არ მოსულიყო და ტულუზ-ლოტრეკის რომელიმე ქალში გაეცვალა. მარტო არ ხარ-მეთქი, – მინდოდა მეთქვა, მაგრამ იქნებ იყო...

 

ყველაფერი ძალიან კარგად მახსოვს. ნეონის შუქით გაჩირაღდნებული უძველესი, მილიონიანი ქალაქი, ვარსკვლავიანი ღამე, სიცხე, მოცეკვავე წყვილები, ხმები და ფერები, აივანზე გარინდებული მარა... სწორედ მაშინ შუაღამის ყავა ჩამოასხეს, ვიღაცამ ყინული მოითხოვა, ვიღაც იისფრად შეღებილს ჩემთან ცეკვა სურდა, მე ეს ქალები კარგა ხანია, აღარ მაღელვებდნენ, ამიტომ უზადოდ თეთრი, ჰაეროვანი ტორტის ნაჭერი გადმოვიღე ლაჟვარდისფერ ლამბაქზე...

 

და ყველაფერი დატრიალდა.

 

დაბზრიალდა და დაგრგვინა! ოთახის კედლები მოგვიახლოვდნენ და ისევ დაგვშორდნენ. ცხელმა ყავამ იატაკი მოატალახა. ათი ათას ციმციმა ნაწილად დაიმსხვრა სვაროვსკის უზარმაზარი ჭაღი. სტუმრები გაჰკიოდნენ, ხელებით არარსებულ საყრდენს ეძებდნენ, კედლებს ენარცხებოდნენ და კარისკენ მიფორთხავდნენ. პირველ ბიძგს მეორე მოჰყვა. ასე შემზარავად ლამაზი არაფერი მინახავს. მიწის უცნაურ ტალღებს ნაწილ-ნაწილ მიჰქონდა კოშკოვანთა დიდებული ბინა და ქონება.

 

ყველაფერი ისევ – უცებ ჩაწყნარდა, როგორც დაიწყო. მერეღა შევამჩნიეთ, რომ სახლის მეორე ნახევარი მთლიანად დანგრეულიყო. არადა, თითქოსდა ყველანი გადავრჩით. თუ არ ჩავთვლით იატაკზე გაშოტილ დედა კოშკოვანს, ფაშფაშა ქალბატონ კორას. ისიც მალე მოსულიერდა და თვალი რომ გაახილა, აკივლდა – აღარაფერი აღარ იყო!

 

ოდნავ გონსმოსულ სტუმრებს თავიანთი ახლობლები და სახლები გაახსენდათ. ტელეფონებს ეცნენ. ტელეფონები გათიშული იყო – კავშირი კოშკოვანთა ძვირფასი მძივივით გაწყვეტილიყო.

 

მე არავინ და არაფერი მენაღვლებოდა. ქალაქის მეორე, შორეულ კუთხეში უცნობი მამა მყავდა მხოლოდ. მანაც ჯერ კიდევ მაშინ მიმატოვა, როცა სულ თოთო ვიყავი და რძის სუნი ამდიოდა. მუდმივი თავშესაფარი კი არასოდეს მქონია. სხვადასხვა ფერად-ფერად ბინაში დროებით, ქირით ვცხოვრობდი. მომწყინდებოდა და სხვაგან გადავდიოდი. მეშინოდა... შეჩვეულის მეშინოდა...

 

ეგ კი არა, ამ მიწისძვრამ რაღაცნაირად გამართო კიდეც. კოშკოვანთა წვეულება ჩაიშალა. ჩვენი ძველი უკიდეგანო ქალაქისგან კი ლამაზი, უსწორმასწორო ნანგრევებიღა დარჩენილიყო.

 

ჩემი სხვისი ფერადი ბინა ადგილზე დამხვდა. „მხოლოდ დროებითია მარადიული“, – ვთქვი და ტელევიზორი ჩავრთე. მერე მეზობელმა ახალგამომცხვარი კრუასანები ჩამომიტანა, მე კი მუსკატის სურნელოვანი ჩაი ავადუღე. ახალ ამბებში აცხადებდნენ, რომ მსხვერპლი არ ყოფილა, მიწისძვრამ ყველაზე მდიდარი უბნები შეიწირა, ყველაზე მშვენიერი სახლები და ნივთები მიითვისა და წარიტაცა.

 

მეორე დღეც მზიანი იყო. ისეთივე ცხელი და მწველი. სიცხეს საიდანღაც მოსული ქარიც დაერთო. ქუჩები მტვრიანი იყო. ხეები დაენომრათ. მოდრიანის ქუჩის 24-ე ხის ქვეშ კოშკოვანები დაბინავებულიყვნენ. ძალიან ცხელოდა და ხის ჩრდილს დაჰყვებოდნენ. ქალბატონი კორა სახლის ნანგრევებში იჯდა და მოთქვამდა. უმცროსმა კოშკოვანმა კი მიჩურჩულა, რომ „ბედნიერია, თავისუფალი და ბედნიერი“.

 

მიწისძვრისგან შოუს მოწყობა დაიწყეს. ნანგრევებს ერთმანეთზე აწყობდნენ, სხვადასხვა ფერად ღებავდნენ და ინსტალაციებს აკეთებდნენ. კაფკას კუთხეში მარა შემხვდა, შეშლილი სახით, მტვრიანი თითებითა და ტილოს ჩანთით. ნანგრევებში რაღაცას დაეძებდა – რომელიღაც ძვირფას სახსოვარს, ალბათ მისგან დანატოვარს. „დაიკიდე“, – მინდოდა მეთქვა, მაგრამ ძნელი იყო.

 

საღამოობით უცნაური რამ ხდებოდა. საიდანღაც მოსული ქარი ძლიერდებოდა და ადამიანები იკარგებოდნენ, უკვალოდ უჩინარდებოდნენ. უფრო მეტად ისინი, ვინც წარსული დიდებისა და ქონების დაკარგვას ვერ შეეგუა. ოთხი დღის შემდეგ რომ გავიარე, მოდრიანის 24-ში მხოლოდ უმცროსი კოშკოვანიღა დარჩენილიყო.

 

მათთან არაფერი მაკავშირებდა. ეს ქალაქიც აღარ მინდოდა. ჩემი სხვისი ბინაც კარგა ხანია მომბეზრდა. თვითმფრინავის ბილეთი ავიღე. მარშრუტი საჰარის ყვითელი ხაზით იწყებოდა...

 

ქალაქი სისხამ დილით დავტოვე. აეროპორტის მოსაცდელში დილის ყავა და თხლად დაჭრილი ლიმონი მომიტანეს. თვითმფრინავის რადიოში კი გამოაცხადეს, რომ ქალაქში მოსახლეობის რიცხვი ელვის სისწრაფით შემცირდა.

 

მას შემდეგ ბევრი დრო გავიდა. ყველამ ყველაფერი დაივიწყა. მხოლოდ ერთხელ, ლისაბონში, აუქციონზე, სადაც ყველაფერი იყიდებოდა, ჩემი ქალაქი ვახსენე. „ეს ხომ ლეგენდაა, ფუტურისტთა მონაჩმახი. ასეთი ქალაქი არასოდეს ყოფილა,“ – მითხრა დროებითმა ნაცნობმა. ვისაც ვკითხე, ყველასგან იგივე პასუხი მივიღე. ყველა რუკიდან, ყველა ცნობარიდან და გამოცემიდან ქალაქი უკვალოდ გამქრალიყო...

 

ალბათ ასეც უნდა მომხდარიყო. ერთადერთი საყრდენიც დაიკარგა. ჩემი უძველესი პრეისტორიული ქალაქი, სადაც დავიბადე და ამდენი წელი ვიცხოვრე, თურმე არასოდეს არსებულა.

 

გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / პროზა / დოლენჯაშვილი თეონა / ბანგკოკი