ღაღანიძე ეკა 

 

მე, ნეკა თითი

 

 

პირველი თავი

 

ჩვენი სახლი ყველაზე ლამაზია მთელ უბანში. ის ჩემი ბაბუის მშობლებს აუშენებიათ. აუუ, ჯერ კიდევ როდის! აღარც ახსოვთ. მე ვიცი, ყველა სახლს აქვს კარები, ფანჯრები, აივნები და სახურავები. ოღონდ სახურავები სხვადასხვანაირია. ზოგი სწორია, აი, ისეთი, როგორიც ჩვენი სახლის პირდაპირ მდგარი ბევრსართულიანი კორპუსის სახურავია. თითქოს არც არაფერია. თითქოს დანარჩენი სართულები ააძვრეს და არც ჭერი აქვსო. მხოლოდ შავი ანტენები დარჩენილა, ალიკა მეეზოვის მელოტ თავზე თმის ღერებივით მოქანავე. ჩვენი სახლის სახურავი ყველაზე ლამაზია, ბებიკოს გაშლილ ქოლგასავით დაქანებული. ამიტომაც მიკივის დედაჩემი, როცა სხვენის კიბეებთან მხედავს. ძალიან მინდა სახურავზე აძრომა. იქიდან ეზოს ბავშვებს ხელს დავუქნევ. ვიყვირებ, ვიხტუნებ, ნინის დავეჯღანები. მაგრამ არ მიშვებენ. მაინც ავიპარები ერთხელ, მაგრამ აზრი არა აქვს, სხვენის კარებს ბოქლომი ადევს. გასაღებს კი ბებო ისეთ ადგილას ინახავს, რომელსაც ჯერჯერობით ვერ მივაგენი.

მე ვწყინულობ.

  ჩვენს დიდ სახლში ხუთნი ვართ: ბაბუა, ბებიკო, მამიკო, დედიკო და ყველაზე პატარა – მე, ნეკა თითი. ბაბუა ყველაზე ღონიერია. ცერა ბაბუას შეუძლია ხელში აიყვანოს ვინც უნდა. ერთი თანამშრომელი ჰყავს. მე მინახავს იმ გრძელ ქალს, როგორ აპროწიალებს თავის სამუშაო ოთახში, თითქოს თოჯინა იყოს. ჩემი ლუბასავით ლამაზია ის ქალი. ბებო ყველაზე ყოჩაღია. საჩვენებელი თითია. „ოჯახის მონას” ეძახის მას დედიკო. კიდევ ამბობს, რომ ბებო ჯაჭვით არის დაბმული, რომ მისი ყოველდღიური რეისია: საძინებლიდან სამზარეულოსაკენ, ან სამზარეულოდან საძინებლისაკენ. ტყუილია. რამდენჯერ შევამოწმე. ჯაჭვით არა ის ... მამიკო მაღალია. ბაბუასაც ზევიდან დაჰყურებს. ადრე მე და მამიკო ტოლები ვიყავით. მხოლოდ ჩვენ ორნი. ეს მაშინ, როცა ხელში ავყავდი და ვცეკვავდით. ახლა გერმანიაშია. მერე რა! დედიკო ჩემსავით ლამაზია. ზარმაცია, ამბობს ბებო მასზე. მე არ ვამბობ. არათითივით, ვამატებ მე. ხმამაღლა არა. მომხვდება. ჯერ პატარა ვარ. საკუთარი აზრების არქონა ჯობია ენაჭარტალობას. მამიკო და დედიკო ერთად ხატავდნენ სკოლაშიც და აკადემიაშიც. ყველგან ერთად არიან, თუნდაც არ იყვნენ ერთად. დედიკო როცა სახელოსნოშია, ხოლო მამიკო გერმანიაში, მაინც ერთად არიან. ბებიკო ამბობს, რომ მაშინაც კი ერთად არიანო. მე ვიცი, რომ ეს ასეა. მე, ნეკა თითი, ყველაზე პატარა ვარ ჩვენს სახლში. დედიკოს ოთახში მძინავს. ჩემი ოთახი მაქვს, იქ მხოლოდ ვთამაშობ. დედიკოს საწოლთან ჩინური ქუდი ჰკიდია. როცა სახლში არ არის, კედლიდან ვხსნი, ვიხურავ. თავიდან მუხლებამდე მფარავს. ნამდვილი სოკო ვარ. მე – ნეკა თითი ხანდახან სოკოც ვარ. მე ყველაზე პატარა ვარ. ამიტომ თუ მცხელა და ფეხშიშველი დავრბივარ, ჭკუას მასწავლიან, ხან ცემით, ხან ყვირილით. დიდები იმიტომაც არსებობენ, რომ იღრიალონ. ჰგონიათ, მეშინია. მაინც იმას ვაკეთებ, რაც მინდა. ცხელ სუპში ცივ წყალს ვისხამ და ბაბუას ჯიბეებიდან ყვითელ ფულს ვიპარავ. მაინც ვერ ხვდებიან. ნაყინი მუყაოს ყუთით მოაქვს ძიას ეზოში. მე მიყვარს ნაყინი. ყვითელი ფულით ნაყინი მომდის. დღეში ერთი ცალი, რომელსაც ზაფხულობით ჩემთვის ყიდულობენ, არ მყოფნის. მე, ნეკა თითი, ყველაზე პატარა ვარ, ამიტომ ბევრი უნდა ვჭამო, რომ დროზე გავიზარდო. ზღაპრებში ხომ იზრდებიან ოქროსთმიანი უფლისწულები დროზე ადრე? თუმცა ისინი ნაყინს ვერ ჭამდნენ. მეცოდებიან.

  მე, ნაყინი და ლუბა. ჩვენ ვმეგობრობთ. ლუბას არ უყვარს ნაყინი. მარტო მე მიყვარს. შეიძლება უყვარს კიდეც, მაგრამ არ მეცილება. ნამდვილი მეგობარია. ნაყინი ჯობია მურაბას. სარდაფში ჩასვლას მიკრძალავენ. მურაბებს იპარავო.

  ეს ხომ უზნეობაა. სამზარეულოში რამდენიც გინდა, იმდენია. აქვე ჭამე – სიტყვით გამოდის ბებო. მე ხმას არ ვიღებ. ხომ არ ვიტყვი, რომ მურაბების ქილებს დედა ხსნის და იქვე ჭამს. სამზარეულოდან ჩამოტანილ რკინის კოვზს მიქნევს, თუ დამინახა, მეპატიჟება. წყალს მისხამს დაცარიელებულ მურაბის ქილაში და მასმევს. რატომ უნდა ვთქვა. მე ენატანია გოგო არა ვარ. როცა სარდაფში ვართ, კაბა მეთხუპნება. ბებიკოს არ ეზარება ჩემი ტანსაცმლის რეცხვა. მურაბიან წყალს ვსვამ. ოღონდ კარაქიან პურს ნუ დამაძალებენ. ნინისავით მძულს კარაქიანი პური. ამიტომაც არ ვჭამ. ვართმევ, როცა მაწვდიან. თუმცა არ ვჭამ. რომ ვთქვა, არ მინდა-მეთქი, ძალით ჩამიტენიან პირში. ლუკმა-ლუკმა დაშლილს გადამაყლაპებენ. სულელი კი არა ვარ! საღამომდე ვინახავ სათამაშო გაზქურაში. მერე სასეირნოდ გაშვებული ბუნკერში ვუგდებ კატებსა და ვირთხებს. თუ ჭამენ, არც კი ვიცი. დიდხანს ვერ ვჩერდები ნაგვის ყუთთან. არ უნდა შემამჩნიონ დიდებმა. ერთი ხელის მოქნევით მოვისვრი კარაქიან პურს და ჰაიდა, ვთავისუფლდები მეორე დღის საღამომდე.

  ისე კი, რაც მსურს, ყველაფერი მაქვს. ახალ-ახალი სურვილების მოფიქრება ცოტა მიჭირს, მაგრამ მაინც ვიგონებ. აბა, არ ამისრულონ! თუ შევატყვე, რომ ბებო ძალიან არ არის გაბრაზებული, იატაკზე გავგორდები და გამოვგორდები. ეს ჭრის. ღამე რომ იყოს, მაინც ქოქავს ბაბუ მანქანას და მივდივართ მაღაზიაში.

  რა მოუსვენარია, – ვერ ხვდება დედიკო რატომ დავრბივარ ოთახებში, – მოდი, გამოვაბათ სკამის ფეხს თოკით, აღარ შეგვაწუხებს.

  დედიკოს უნდა, რომ ყველანი დაბმულები ვიყოთ. უფრო საიმედოა ვითომ.

  თავხედი ხარ, – არ მოსწონს ბებიკოს დედიკოს სიტყვები.

  მე არ ვწყინულობ.

  ჩვენი სახლი ყველაზე ლამაზიცაა და მხიარულიც. სტუმრები რომ მოდიან, წასვლა არ უნდათ. ეეე, წერტილო, ლოგოლ გალამაზებულხალ, მეტიჩარა დეიდა ენას იჩლექს, ცხვირი გაგზრდია, იცინის. ესენი ხომ სულ იცინიან. დედიკოს ოთახში იკეტებიან და იქ იცინიან. მე რომ შევდივარ, მუსიკას მირთავენ. მიდი, ვითომ „პოდიუმზე” ხარ, ხელის კვრით მეუბნება, სულ ერთია ვინ და მეც დავდივარ ფანჯრიდან კარებისაკენ, კარებიდან ფანჯრისაკენ. მიყურებენ. იცინიან. მე არ ვიცინი. მე დავაბიჯებ „პოდიუმზე”. იცინიან. დავდივარ. იცინიან. ვტრიალდები. დავდივარ. იცინიან. აუუ, ამას, რა გაათხოვებს, ამ დაჯღვარკული ფეხებით, ამბობს დედიკო. იცინიან. დავდივარ. სიცილით იფხრიწებიან. კარგი რა, გეყოფათ, ამას მე არ ვამბობ. არც დედიკო. სულაც არ ვიღლები. შემიძლია კიდევ გავიარ-გამოვიარო „პოდიუმზე”. მაგრამ ახლა კანფეტებს მესვრიან. „პოდიუმის ყვავილებს”. უკვე დავრბივარ და ყვავილებს ვაგროვებ. პირში ვიტენი ქაღალდიანად. ბებომ რომ იცოდეს... მიხარია, როცა სტუმრები გვყავს. ისინი იცინიან. მე ბევრი კანფეტი მაქვს. თურქულებიც. ბებო რომ არ მაჭმევს, სწორედ ისეთები. მიხარია.მიხარია.მიხარია. მიხარია. მიხარია. მიხარია. მიხარია. მიხარია. ჭიქაში ჩარჩენილ დიდების ლომონათსაც ვწრუპავ. ხანდახან სიგარეტსაც მაწევინებენ. ძალიან ადვილია. ამინთებენ. პირში ვიდებ, სულს ვუბერავ. ბოლი გამოდის. თუ მოვითხოვ, პომადასაც მისმევენ. ამ დროს კანფეტებს არ ვჭამ. პომადა გამეცლება. ვზივარ.უსულ არ მაინტერესებს რაზე ლაპარაკობენ. ვზივარ. ფეხი ფეხზე გადადებული. წყნარად. ველოდები – მალე მინდა გავიზარდო მათსავით.

  სტუმრები თუ არ არიან შინ, დედიკო ჩემთვის იცლის. სათამაშოების ყუთთან ჩაცუცქდება და ჩემთან ერთად ათვალიერებს ჯამბაზებს, წითელბაფთიან ვარდისფერ კურდღელს, ფუმფულა ბეწვის იხვს ყვითელი თხილამურებით, ფერად-ფერად ეშმაკუნებს. ძალიან ბევრნი არიან. ზაფხულობით ვრეცხავთ. სარეცხის თოკზე ჩამოვაკონწიალებთ ხოლმე. ეზოს ბავშვები შურით სკდებიან. ეგრე უნდათ მაგათ. დედიკო ხანდახან თავის ნივთებს პოულობს ჩემს ყუთში.

  აღარ გაბედო, მემუქრება და მიაქვს ხის ტიტლიკანა შუბიანი ქალები თავის ოთახში. მაინც გამოვიტან, ვერ დამიმალავს. ლუბა არ უყვარს დედიკოს. ლუბასაც არ ეპიტნავება – ლამხას რომ ხედავს ჩემს ზურგს უკან, იმალება.

სირცხვილია, სხვა თოჯინა არა გაქვს? უკვირს ლამხას.

მე ლუბა მინდაა. ბარბი სულ არ მომწონს. გაუფარჩხავს ფეხებიიიი. ლუბას ლამაზი თვალი აქვს. მერე რა, რომ ფეხები არა აქვს. სულაც არ არის საჭირო ფეხები, თუ გრძელი კაბა გაცვია. ფეხების მაგივრად ნახვრეტები აქვს. იქ ნაჭრებს, ან რასაც მინდა, იმას ვუტენი. მე ლუბა მინდააა.

  ვწყინულობ.

ხო, კარგი, კარგი, ითამაშე. მტოვებს მარტო. ასე ჯობია.

ლუბას ფეხები არა აქვს. ვერ ჯდება. ამიტომ ვაწვენ. სანამ მარტო მტოვებენ, რასაც მინდა, იმას ვაკეთებ. დღეს დილიდანვე ვიცოდი რა უნდა გამეკეთებინა. ბაბუას მაგიდიდან ფურცელი ავიღე. ლურჯი ფლომასტერიც მაქვს. დღეს ჩემს მამიკოს წერილს მივწერ.

  ცოტა ხნით დამაცადე. წერილი მაქვს დასაწერი. დავწერ და მერე ისევ ვითამაშოთ. წყნარად იყავი. ხელს ნუ მიშლი, თორემ დაგაძინებ. ხომ ხედავ, წერილს ვწერ. ნუ იქცევი ცუდად. აი, ასე არ ჯობია? შენზეც მივწერ, აბა, რას ვიზამ!

გამარჯობა, ჩემო საყვარელო მამიკო!

შენ ახლა ძალიან შორს ხარ. დედიკო ამბობს, თვითმფრინავით რომ იფრინო, ოთხი საათი მაინც უნდაო მანამდე. ფეხით მაქამდე მოღწევა უფრო ძნელია. გაიზარდე, მამიკო? ნეტა როგორი ხარ. ძალიან მენატრები. შენ ყველაზე კარგი მამიკო ხარ მთელ მსოფლიოში. დედიკო ამბობს, რომ ჩამოხვალ ბევრ სათამაშოს ჩამომიტან, შოკოლადებსაც. არა, მამიკო, თოჯინები არ მინდა. ლუბას მაინც არ მივატოვებ. ჩემს ლუბას ფახუნა წამწამები აქვს და დიდი, გამჭვირვალე ლურჯი თვალი. ადრე ორი ჰქონდა. სადღაც დავკარგე. პრანჭია ბარბი და სინდი არ მომწონს. შოკოლადებსაც ნუ მიყიდი. მაინც არ მაჭმევენ. მოიწამლებიო, მატყუებენ. მალე ჩამოდი, თორემ დამავიწყდები როგორი ხარ. მარტო მე კი არა, ყველას ძალიან გვიყვარხარ. მე, მამიკო, ეზოში არ ჩავდივარ. იქ ნინი უფროსობს. სახლში მირჩევნია თამაში. ნინის სათამაშოებზე უკეთესია ჩემები, მაგრამ მაინც ის უფროსობს. ერთხელ იცი, რა ქნა? მოგიყვები: სადარბაზოში სახლობანას ვთამაშობდით. სხვა ბავშვებთან ერთად მეც გამიშვა ბაზარში. მწვანილი უნდა გვეყიდა. არ მიყვარს ფოთლების შეგროვება. ვწყინულობ, როცა მაძალებენ იმის კეთებას, რაც არ მინდა. სხვებზე ადრე მივბრუნდი ჩვენს სახლში. ნინის ჩემი ჭურჭელი დაემალა. ვიცოდი, რომ მოსწონდა. რომ ეთქვა, შეიძლება მეჩუქებინა. მაგრამ არა, მოპარვა არჩია თხოვნას. ჰოდა, მეც მაგრად მივბეგვე. მერე მისი ფოსტის ყუთში შეყრილი ჩემი ჭიქები, თეფშები, ჯამები, სამარილეები მოვხვეტე და ლუბასთან ერთად წავედი შინ. საღამოს ნინის დედამ ბებოსთან დამაბეზღა, კაბა დაახია თქვენმა შვილიშვილმაო. ბებიკომ არ მცემა, მაგრამ  მე მაინც გავსკდი ტირილით. ჩემი ჭურჭელი ბებიამ სათითაოდ გადათვალა და სამზარეულოს ბუფეტის თაროზე დააწყო. ხელის ხლება ამიკრძალეს. ანტიკვარია, გოგო ეს! -მიმეორებდა წამდაუწუმ. რად უნდა რომ ინახავს?! არც თამაშობენ და არც ჭამის დროს იყენებენ. აწყვია თაროზე. ანტიკვარია და იმიტომ. ვერაფერი გავუგე ამ დიდებს. აი, ასე ცუდად მექცევიან. მამიკო, ჩამოდი და მეც წამიყვანე. თუ გინდა, დედიკოც წავიყვანოთ. ოღონდ დროზე, თორემ გავიზრდები და მე თვითონ ჩამოვალ გერმანიაში და სულ ძალით წამოგიყვან სახლში. ხანდახან სტუმრებიც გვყავს, ბაბუსაც დავყავარ სამსახურში. იქ უამრავი დეიდები და ბიძიები არიან. მეფერებიან, მკოცნიან. რამდენი წლის ხარ? სულელური შეკითხვა. დამინახავენ თუ არა, ერთი და იმავეს მეკითხებიან. ვითომ ძალიან აინტერესებთ. ამდენის, ვამბობ მე და ჩვენს ოჯახს ვუჩვენებ. დიდები ძალიან შტერები არიან.

  მამიკო, გახსოვს ზოოპარკში რომ ვიყავით? რამდენი ვიცინეთ ცარიელ გალიებზე. მე მახსოვს. შენც უნდა გახსოვდეს. შენ ხომ ჩემზე უფრო დიდი ხარ. როცა დაბრუნდები, კიდევ წავალთ ზოოპარკში ერთად. უკვე მოიყვანეს მაიმუნები, სპილო და დათვიც. დათვს ცოტა ცუდი სუნი ასდის. მე არ მიყვარს დათვის გალიასთან დგომა. მაგრამ შენ რომ ჩამოხვალ, მაინც გავძლებ. ხომ უნდა გაჩვენო დათვი?! მერე სოსისებს შევჭამთ. იქვე ვიყიდით და შევჭამთ ტკაცუნა სოსისებს, როგორც მე და დედიკო, ხან მე და ბებიკო, ხანაც მე და ბაბუა ვჭამთ ხოლმე. დედიკო ამბობს, სტუდენტობის დროს ხშირად დავდიოდით სოსისების საჭმელად აქ მე და მამაშენიო. მართალია, მამიკო? მალე ჩამოდი. გეხვეწები. არ მოგენატრა სოსისები? რა გინდა მაგ გერმანიაში, ვერ გამიგია! ნინის მამამ მანქანა ჩამოიყვანა გერმანიიდან. შენ ხომ არ ჩამოიყვან მანქანას? ჩვენ ხომ გვყავს. სულაც არ გვჭირდება ჩამოყვანილი მანქანა. ოღონდ ჩამოდი. ჩამოდი და უთხარი ამათ, ნუ მაჭმევენ კარაქიან პურს. გეხვეწები. შენ ხომ ჩემი მამიკო ხარ. თანაც ყველაზე საუკეთესო მამიკო მთელ მსოფლიოში. გელოდები. ვეცდები, რომ ძალიან არ გავიზარდო, ვაითუ, ვეღარ მიცნო.

ბევრს გკოცნი. მიყვარხარ. შენი შვილი ევე.

ესეც ასე. დავიღალე, რამდენი მიწერია. ახლა შეგვიძლია ისევ ვითამაშოთ.

სანამ ჰაერში მოსროლილი საქორწინო მოწმობა და ორი შინდისფერი პასპორტი ხალიჩაზე ჩამოფრიალდებოდა, მანამდე ვერც რაიმეს თქმას, ვერც რაიმეს გაფიქრებას და ვერც სადმე გაქცევას მოასწრებდა.

„სულ შენია”, – ჩურჩულებდა თვრამეტი წლის გოგონას ზურგს უკან მდგარი მემნა.

კაკლის ხის ჩუქურთმებში ჩაკარგული ბუფეტი დოინჯშემორტყმული შეჰყურებდა ახალგამომცხვარ დიასახლისს. ანტიკვარული ჭურჭელი ინდაურივით იფხორებოდა უცხოს დანახვაზე. ცოტა არ იყოს, დაიბნა დედე, რადგან კარების ნაცვლად, გუმბათოვანი თაღები იხილა სახლში.

  ობლობის კვალობაზე, არა უშავდა. არც ჩაცმა-დახურვა დაეწუნებოდა და არც სიტყვა-პასუხი. ორი გაუთხოვარი მამიდა-მეთვალყურის გარჯას უკვალოდ არ ჩაუვლია. „დედე, წელში ნუ იხრები!” – სათითაოდ დაჰკიოდნენ სახლიდან ძლივს გაღწეულს, ხოლო სადილობისას წინ გადმოხრილი წვნიანის თეფში აცოფებდათ. ამიტომ სუპსა და ბორშჩს საერთოდ აღარ ჭამდა.

  მოსაწონი სასიძოც თავად ამოირჩიეს მამიდებმა. ახალგახსნილ უნივერმაღში ნაყიდი კრეპდეშინის ნაჭრით თვითონ შეუკერეს თეთრი კაბა და ხელში დასაჭერი თაიგულიც მათი გემოვნებით იქნა შერჩეული. სასწრაფოდ გაათხოვეს. შიშით. ჩვენსავით რომ არაო... და ხელის მოწერაზე სახლიდან გასტუმრებულ დედეს საიმედოდ გადაუკეტეს კარი, უკან არ მობრუნდესო. მხოლოდ ერთი საათის გასვლის შემდეგ (ცერემონიალის დასრულების ლოდინი შინაბერების მიჩუმათებულ სახლში) ამოისუნთქეს შვებით.

დაბნეულმა და შეშინებულმა დედემ ფრთხილად გადააბიჯა ახალი ცხოვრების ზღურბლს. მშვენივრად გამზითვებული საპატარძლო გახლდათ: კუბოკრული ქსოვილის სამი მოზრდილი ჩემოდანი და მისი მშობლების დანატოვარი, სამამულო (ასე ეწოდება) ომის შემდგომი პერიოდის შავი ბაზრის დახლს სასწაულად გადარჩენილი ვერცხლის საგვარეულო სინი, რომელიც სასადილო ოთახში ერთხელ და სამუდამოდ ადგილმიჩენილი ოვალურ მაგიდაზე, ლამის ფესვებგადგმული დღემდე იგერიებს მტვერს ერთგული მეგობრის, ნაჭრის ნაფლეთის მეშვეობით.

მერე ინანეს მამიდებმა. ცდილობდნენ, როგორმე შემოეტყუებინათ დედე ნამყო დროში. ივიშვიშეს, ხელები შალეს და ცხოვრებაზე გაბრაზებულებმა ხუთიოდე წელი გაძლეს. ერთმანეთზე დაყრდნობილები დაფრატუნობდნენ. სანამ ერთმა მათგანმა მეორის, პურის საყიდლად გასულის, გასაკვირად საკუთარი ბაღის მწვანილის ახლად ამობიბინებულ სიმწვანეში არ გაფარჩხა ფეხები. თითქოს ვიღაც გაქცეულს დაეგდო გაცვეთილი თხელი კაბა. ორი დღეც არ უგლოვია მეორეს. რკინის საწოლი ფარდაგგადაფარებულ ტახტთან მიაჩოჩა და დავარცხნილ-დაბანილი ტყუპი დის გვერით დაწვა. ერთ კვირაში ორი განუყოფელი სხეული ერთად გაუყენეს სასაფლაოს გზას.

დედეს არ უყვარდა სასაფლაო. წელიწადში ერთხელ, აღდგომის მეორე დღეს თუ გავიდოდა მამიდების სასაფლაოზე. წითელ კვერცხს გააგორებდა, რომელსაც იქვე, იასამნის ბუჩქს ამოფარებული გუდიანი ციგნის ბავშვი ეპოტინებოდა. „წაიღოს, მადლიამ, – ფიქრობდა დედე და თვალს არიდებდა რკინის გისოსებში გამოყოფილი გაჩხიკული თითების ფათურს.

ყოველი წელიწადის ერთი განსაზღვრული დღის ვიზიტი სასაფლაოზე, კვერცხის გაგორება, სანთლის ანთება, სარეველას გლეჯა, საფლავიდან ამოზრდილი მიწისფერი მარმარილოს სვეტის დასუფთავება. მამიდები ხარბად ისრუტავდნენ ერთი წლის დაგროვილ ჯავრს. მხოლოდ მათთან შეეძლო გახსნა დედეს. შემდეგ კვლავ შინ უბრუნდებოდა მომლოდინე საოჯახო საქმეებს. მოვალეობა მოხდილია მომავალ აღდგომამდე.

  მამიდების გარდაცვალებიდან ერთი კვირის თავზე, გაყიდეს ტყუპი დის მიერ ნალოლიავები სახლი სვანეთის უბანში. აღებული ფული კი ერთ თვეში სულმოუთქმელად დახარჯეს: ეს ახალი ბატისტის ფარდებიო, ის თორმეტსანთლიანი ჩეხური ჭაღიო, ეს სამზარეულოში გამოსაცვლელი მეტლახიო, ის თეთრი როიალი, ლამხა გვეზრდებაო. ერთი სიტყვით, ესაო, ისაო და ორმოცისათვის ლამის საკურთხის ფულიც აღარ შემოიტოვეს ...

დედეც არ იყო ღარიბ ოჯახში გაზრდილი, მაგრამ აქ ნანახმა გადააჭარბა მოლოდინს. სამლიტრიანი ქილით გამოუტანა მემნამ ოქროული, აისხიო.

„ჯერ შვიდი ვაჟი, მერე ვნახოთ”, მემნა მზერით ფლეთდა დედეს ვარდისფერ ღამის პერანგს. სარკის წინ მჯდარი დედე უთავბოლოდ განაგრძობდა თმის ვარცხნას. მაგიდის ლამპის შუქზე მობრჭყვიალე სამკაულები ყინულის დედოფალს ამსგავსებდნენ მას. თეთრზოლებიანი საღამური საწოლთან ჩამომჯდარიყო. ზამბარებიანი ლეიბის ჭრიალი – მემნას ლოდინი.

პირველი ღამე. მართლა პირველი.

პირველივე ღამეს დაორსულდა. კიდევ კარგი. მის მერე აღარც მიიკარა მამრი. „გაგიჟდი, ქალო!”, ღრიალებდა ნირწამხდარი მემნა. ცხრა თვეს ნატარებმა ნაყოფმა ნელ-ნელა დაავიწყა ერთი ღამის კოშმარი. მაგრამ რატომღაც შეიძულა საკუთარი სხეული. ღრმად ამოჭრილგულისპირიანი კაბები ბოღჩად შეკრა და სამათხოვროდ კარზე მომდგარ ქალს უსიტყვოდ გაატანა. არც კი უკითხავს, უნდოდა თუ არა.

„იქნებ სხვასთან გეცადა?”, ეჩურჩულებოდნენ დაქალები.

არაფერი დაეწუნებოდა მკვრივად ნაგებ მემნას ტანს. კაცმა ადროვა ერთი, ორი, სამი თვე. მერე მობეზრდა. მიუშვა თავის ნებაზე. სამაგიეროდ, თავად მას დიდად აღარ აღელვებდა ლამხას ახალამოჭრილი კბილი, კარტოფილზე უეცრად ამოზრდილი კვირტივით რბილი და წვრილი, ასე რომ ახარებდა დედეს. არც ბავშვური ღიდღიდის მოსმენის სურვილი უჩნდებოდა სამსახურიდან დაბრუნებულს. საქმიანი კაცი იყო და ქვეყნის საქმეები უფრო იზიდავდა, ვიდრე ოჯახური სისულელეები. ამიტომაც უმატა მივლინებებში სიარულს.

დედე, კმაყოფილი – ურჩობით მოპოვებული სიმშვიდის საუფლოთი, ნაბიჯ-ნაბიჯ უახლოვდებოდა ჯერ უხილავ, მაგრამ გუმანით გათვლილ მარტოობას.

ამიტომაც ებღაუჭებოდა ჯერ შვილს, მერე – შვილიშვილს.

შინ ფაფხურით დაქანცული დედე თუ თვალს შეავლებდა ტელეეკრანზე მოსეირნე ქალთა თავმოვლილ არმიებს, მხოლოდ მაშინ დააფიქრებდა საკუთარი ყოფა. ცხვირწინ აუფრიალდებოდა საუკუნეების დროშა. თეთრ ფონზე შავ წერტილად შერჩენილი ყატმოდებული ადათი. კვერცხის ნაჭუჭზე სიძველის მაუწყებელი. ბოლომდე არშერჩენის სურვილი მხოლოდ მაშინ წამოუვლიდა. მაგრამ ოჯახს ხომ არ მოარყევდა? ან რისი შეცვლა შეეძლოთ თითებს, რომელთაც მხოლოდ სადილების კეთება და თეთრეულის რეცხვა ასწავლეს. განგებ. მეამბოხე არასოდეს ყოფილა. მშვიდად ეგუებოდა უფლის, ან კაცის მიერ გამომეტებულ მადლს. ქმარზე ეს მცირე გამარჯვებაც (თვითონ ასე თვლიდა) საკმარისი იყო მისთვის.

ჯერ შვილი, მერე შვილიშვილი. სად ეცალა საკუთარ გრძნობებში გასარკვევად. საქმე ისედაც თავზე საყრელად ჰქონდა – ბოსტნეულის ჭრა, ხორცსაკეპის ტრიალი, ცომში ხელების ტიტყნა, ბრინჯის რჩევა, ხახვის ფურცლების აუტანელი სუნით აცრემლებული თვალების წმენდა –  ჩვეული დღიური განრიგით კვლავ ჭრა, გაზის ქურასთან წრიალი საუზმიდან ვახშმამდე. ლამხა ხომ მხოლოდ ყავის საფქვავს გამოჰკრავდა ხოლმე ხელს. ისიც ტელევიზორთან ჯდომისას. სხვა დროს არ ეცალა. დედე იყო ყველაზე მოცლილი მთელ ოჯახში.

საჭმელი, სარეცხი, ცხრაოთახიანი სახლის იატაკების ხეხვა. სექსუალური მოთხოვნილება კი არა, ვანილისა და ესენციების სუნი საწოლშიც არ ასვენებდა.

მემნაც არ იჯდა გულხელდაკრეფილი. საკმაოდ სოლიდური ფირმის დირექტორის კაბინეტში ხშირად იმართებოდა თათბირები. ჰალსტუხიანი დირექტორის თხუთმეტწუთიანი ლაყაფი ტელეფონზე. არც ისე იშვიათად სუფრა ქალებით. ხოლო მეორე დილით ყინულის საფენები შუბლზე და ბორჯომის შხაპი მობუყბუყე მუცელში.

ოჯახიდან არაერთხელ წასულს და კვლავ უკან მობრუნებულ მემნას ძალიან უყვარდა საჩუქრების კეთება სტუმართმოყვარე დიასახლისისათვის. შუაღამით შემობლაყუნებულს სათითაოდ უნდა დაეღვიძებინა დედე, ლამხა, ლევე, პატარა ევეც თავიდან ფეხებამდე უნდა დაელოშნა. თვალების ფშვნეტით დაქანცულ შინაურებს როხროხით უყვებოდა დღის საუკეთესო ამბებს. თითო-თითო ქალი ყოველთვის მოჰყავდა თან.

„მე და თქვენი მეუღლე ერთად ვმუშაობთ”, – დედეს ყურისთვის განკუთვნილი ერთი და იგივე ახსნა-განმარტება.

„კი, როგორ არა”, – პასუხობდა დედე უხმოდ. ღიმილით აწყობდა ლანგარზე რესტორნიდან წამოღებულ ნაირ-ნაირ ხორაგს. მშვიდად ანაწილებდა ცელოფანის პარკიდან ამოწყობილ ნასუფრალს. ოჯახურ იდილიაში უნებურად შემოპორწიალებულ ქალს, თუკი ჯერ კიდევ შესწევდა რაიმეს გარჩევის ან შენიშვნის უნარი, აუცილებლად შეაკრთობდა ატლასის ხალათში მოლივლივე ზღვის ქაფისაგან ნაძერწი დედეს ტანის სიმსუბუქე, ან მისი ნაკვთებსრული, მაგრამ სულერთია სახე.

დედე და მემნა თავ-თავიანთი ცხოვრებით ცხოვრობდნენ. სულ არ უშლიდნენ ერთმანეთს ხელს.

მაგრამ, მაგრამ, მაგრამ...

კიდევ კარგი, რომ არსებობს „მაგრამ”...

მაგრამ დღეს დედეს დაბადების დღეა და ორმოცდახუთი წლის თავზე სულაც არ არის გვიან შეცვლილი მზერით გადახედოს ოცდაშვიდი წლის ცოლქმრულ თანაცხოვრებას. ოცდაშვიდი წელია გვიანი შემოდგომის ორპირი ქარივით დაქრის ოთახებში და წესრიგს ამყარებს. მხოლოდ დღეს არ დაიწყებს სახლის დალაგებას. დილიდანვე წავა ბაზარში. საუკეთესო სადილს გაამზადებს. სანთლებით. დღეს უნდა იზეიმონ. მერე ღამით იქნებ ყველაფერი თავიდან დაიწყონ.

  მაინცდამაინც საკუთარი დაბადების დღეს ჩასძინებია! ათი საათი ხდება. სარკესთან მივიდა. საღამურის გულისპირი ჩაიხსნა. მკერდის ჭრილში მოქანავე ვერცხლის ჯვარი მუჭში მოიქცია და ნიკაპთან ასწია. დაკვირვებით შეათვალიერა ორი მზისფერი ვაშლი. არაფრით განსხვავდება ლამხას მკერდისაგან. მშვენიერია. დედეს უეცრად გული დასწყდა, ამდენი ხანი რომ არასოდეს დაინტერესებულა პერანგის ქვეშ შეჩურთული სილამაზით.

  ფეხის წვერებზე აწეული ტანის უჩვეულო რხევით კარადასთან შეჩერდა. მემნას ნაყიდი კაბა გამოიღო. ხუთი წელია უქმად პროწიალობს საკიდზე. მიიზომა. იატაკზე დაცურებულ ჟატეს საღამურს შიშველი ფეხებით გადაუარა და სულმოუთქმელად გადაეშვა მაგნოლიების ფოთლების შრიალში. კაბა, თავისთავად არაჩვეულებრივი, უფრო დამშვენდა გამობერილი მკერდითა და სრიალა გველის თეძოებით. მწვანე და თეთრი მემნას საყვარელი ფერებია. ეს მაინც იცის. დედე უკვე თავბრუსხვევამდე ტრიალებდა სარკის წინ და იცინოდა, იცინოდა ხმამაღლა და ისტერიულად, მემნას დაფეთებული სახის წარმოდგენაზე.

  საღამოს რვა საათისათვის ყველაფერი უკვე მზად იქნება. გახდილი კაბა საკიდზე დააბრუნა. დროებით. სვიტერი, ქვედატანი, ჩექმები ჩაიცვა. ცელოფანის პარკებით გამოტენილი ჩანთა მხარზე გადაიკიდა. თმა ხის სარჭით დაიმაგრა. შეიძლება საპარიკმახეროშიც შეიაროს. თუ მოასწრებს. მანიკიური, პედიკიური. ათი წელია არ გაკარებია იქაურობას. შინ შეღებილი თმა და სახლიდან გასვლამდე ხუთი წუთით ადრე წასმული ლაქიც აკმაყოფილებდა სრულიად.

მაგრამ დღეიდან ყველაფერი სხვანაირად იქნება. უფრო ლამაზად და იმედიანად შეძლებს მომავლის ქარგვას.

  ორმოცდახუთი წლის ქალის მიერ კიბეების სხარტად ჩარბენა. მეზობლისათვის განკუთვნილი გულღია სალამი და ბაზრის გზა. სხვა დროს ალბათ, გააცოფებდა ზევიდან ჩამოფერთხილი ხალიჩის მტვერი. ახლა კი ღიმილით მოიცილა მტვრის ქულა თმიდან და მობოდიშე მეზობელს ხელი დაუქნია. „ორმოცდახუთი წლის გავხდიიი!მე  ძლივს შეიკავა თავი, რომ არ აეძახა გაოცებული დიასახლისისათვის, რომელმაც აღარ იცოდა როგორ მოქცეულიყო: თვითონაც დაექნია ხელი ლამის ხტუნვა-ხტუნვით მოულოდნელად გამოვარდნილი მეზობლის ქალისათვის, თუ უხმოდ შეძურწულიყო ყუთ-ბინაში.

ეს არაფერია. რა მოხდა. მტვერი ყველგანაა. ხან თავზე, ხან ფეხებზე გედება. მოძრაობა კი მტვრის პირდაპირი მტერია და, მადლობა ღმერთს, უქნარობას ვერავინ დასწამებს დედეს.

ბაზარი საქმიანად ფუსფუსებდა. თითქმის ყველა გამყიდველი დედეს ეპატიჟებოდა დახლთან. „ქალბატონოო!”– გაიძახოდა, ვისაც არ ეზარებოდა. დედეც ცდილობდა, არავინ დარჩენოდა უყურადღებოდ. საკმაოდ დამძიმებულმა ცელოფანის პარკებმა პირი აღარ შეუკრეს ერთ ლარად ნაყიდ ათ ცალ ლიმონს. ესეც ჩაისათვის გამოდგება. ბაზრიდან სახლამდე დიდი გზა სულაც არ ჰქონდა გასავლელი. თუმცა ტაქსის ფული კი ჰქონდა, მაგრამ მაინც ფეხით გავლა არჩია. მოდიოდა დედე და მოუხაროდა რაღაც. რაღაც, რაც თავად არ იცოდა, რა იყო, იყო კი საერთოდ. ან იქნებოდა კი საერთოდ. მოდიოდა და მოუხაროდა რაღაც, რაღაც ახალი თუ ძველი, ახალაღმოჩენილი თუ დაძველებული, მაგრამ მიძინებული. სამყაროში, სადაც მხოლოდ შენ ხარ მთავარი ფიგურა, ყოველთვის არსებობს ვიღაც მეორე, რადგან მეორესთან ჭიდილში იკვეთება შენი უპირატესობა. თუ ის მეორე არ არსებობს, არ არსებობ თავად შენც. უცნაურია, მაგრამ გინდა თუ არ გინდა, ყველა საკუთარ ორეულს ჰკიდებს ბოსტანში საფრთხობელად. ამიტომაც უნდა გეყოს ჭკუა, რომ ყავის ნალექს არ ენდო და შენ თავად ეცადო საკუთარი მიკრო – თუ მაკროსამყაროს შეცვლას. კიდევ კარგი, რომ არსებობს „მაგრამ”, რომ ორმოცდახუთი წლის ასაკში მაინც ხვდები ამას.

სახლში ისეთივე სიჩუმე სუფევდა, როგორსაც ელოდა. საძინებელი ოთახის კარს მიაყურადა. ევე მშვიდად ქსუტუნებდა ძილში. „კიდევ კარგი, ბავშვი მაინც დაუძინებია”. სამზარეულოს ღია კარიდან აულაგებელი მაგიდა ჩანდა. ჩაის ცარიელი ჭიქა, საკარაქე კარაქით, საპურე პურით  მოუთმენლად ელოდა დედეს. ყველის ნაფხშვენები წყლიან თეფშში ტივტივებდა. ლამხას მიერ სამურაბეში ჩატოვებული შინდის კურკები ამოკრიფა და ნაგვის ყუთში ჩაყარა. მიუხედავად დაღლილობისა, დღეს რატომღაც მარდად ალაგებდა მაგიდას. არაფრით არ უნდოდა, რომ გაბრაზებულიყო. დანარჩენებისათვის ეს ჩვეულებრივი დღე იყო. მხოლოდ დედესთვის არა. დღეს უნდა დაერღვია ხელოვნურ ყვავილად ყოველდღიურობას შერჩენის მკაცრი კანონი.

გადაწმენდილ მაგიდაზე დაცალა პარკები. ქათამი, კიტრი, პომიდორი, მწვანილი, რაჭული ლორის ნახევარკილოიანი ნაჭერი, სულგუნი, კარაქი, პლასტმასის ათადგილიანი საკვერცხე, ხილი, – ძლივს დატეული სამზარეულოს მაგიდაზე მოუთმენლად შფოთავდა სადღესასწაულო სუფრის მოლოდინში.

მაცივრიდან კოკა-კოლას ბოთლი გამოიღო. მოიყუდა. ასე არასოდეს სვამდა. ლამხამ რომ დაინახოს, საკუთარ თვალებს არ დაუჯერებს. რამდენჯერ უჩხუბიათ ამის თაობაზე. სანამ ლამხა და მემნა დაბრუნდებიან, გემრიელ სადილს მოამზადებს. სხვანაირად შეხვდება ქმარს. იქნებ მიეფეროს კიდეც. ორმოცდახუთი წლის ქალი პირველად აიტაცა მემნას ნდომამ.

დედემ მოყუდებული ბოთლი სწრაფად მოაშორა ტუჩებს. მაცივრის კარზე მიკრულმა ყვითელმა ფურცელმა ნიშნისმოგებით გამოუყო ენა.

„მივლინებაში წავედი. გეძინა და არ გაგაღვიძე. შემეცოდე. ერთ თვეში დავბრუნდები. მემნამე იუწყებოდა წითელი ფლომასტერი.

  „გასაგებია”, – თქვა დედემ და მთელი დღის ნანახი იმედი მთლიანად ამოაყოლა ტუჩებიდან გამოშვებულ სუნთქვას.

  „გასაგებია”, – თქვა დედემ და მთელი დღის უთავბოლოდ პროწიალის შემდეგ პირველად ჩამოჯდა სკამზე.

  – ბებო, წამო, ტელევიზორში იცი, რა კარგი რამეები ხდება?

  – არ მცალია.

  – წამო. მარტო არ მინდა ყურება.

  – დამაცადე. ხომ ხედავ, რომ საქმე მაქვს!

  – შენ სულ გაქვს საქმე. რას აკეთებ?

  – გემრიელ რაღაცებს.

  – აბა?

  – ჭუჭყიანი ხელებით ნუ მიძვრები ქვაბში.

  – დილით დავიბანე.

  – ჰოო, დილით თუ დაიბანე, სამი დღე მაინც გეყოფა.

  – აი, შეხედე, სუფთაა.

  – ზედმეტად სუფთა. არ გამაბრაზო. წადი, ხელები დაიბანე, რომ გეუბნები.

  – რატომ?

  – იმიტომ, რომ დღეს ჩემი დაბადების დღეა.

  – შენი დაბადების დღე? მე მეგონა დაბადების დღეები მხოლოდ პატარებს აქვთ ხოლმე.

  – ალბათ, შენ მართალი ხარ.

  – ბებო, სტუმრები მოვლენ?

  – უსტუმრო დაბადების დღე არ გაგიგია?

  – გამიგია.

  – რად გვინდა სტუმრები. ხუთ წუთში ყველაფერი მზად იქნება. დავსხდეთ მე და შენ და ვიდაბადებისდღეოთ.

  – რა კარგი სუნი დგას.

  – წადი, ტელევიზორი გამორთე და სუფრის გაწყობაში მომეხმარე.

 

1 2 3 4
გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / პროზა / ღაღანიძე ეკა / მე, ნეკა თითი