ქალი

 მეც მაგრე ვფიქრობ, რომ ბევრს შეუნდობს

 და აპატიებს კაცს სიყვარული...

 მაგრამ რა ვიცით, რომ ამ ჩვენ ორში

 ერთი არ არის მოტყუებული?

 უფროსებისგან გამიგონია:

 კაცები ქალებს აბრიყვებენო

 და, სიყვარულს რომ გამოსტყუებენ,

 გალგრილად ხელსაც აიღებენო.

 მწყემსი

 ეგ მართალია!.. მოხდება ხოლმე,

 მაგრამ მე სხვა ვარ!.. ნუ გამრევ მათში!..

 მაშინ შემირცხვეს გვარისშვი... ჩემი...

 ჩემი ბიჭობა და წვერ-ულვაში!..

 (გამოიგლეჯს ულვაშის ღერს და აძლევს)

 აი, წაიღე! ეს სიყვარულის

 საწინდარია!.. შენ შეინახე!..

 თუ გიღალატო, “ფუ” უთხარ, დამგმე!

 შემარცხვინე და ცუდად დამსახე!

 მამაპაპური ეს ჩვეულება

 დღეს რჯულად არის გადაქცეული

 და, ვისაც ქუდი ახურავს თავზე,

 ვერ გასტეხს... თუ არ შეჩვენებული.

 

 ქალი

 არ ვიცი, რა ვქნა? ერთი ხანია

 რაღაცა ძალი გარს შემომედო...

 ჯერ ვინაობაც შენი არ ვიცი,

 მაგრამ გული კი სრულად მოგენდო.

 შენგან მოხიბლულს და დამონებულს

 რასაც კი ამბობ, უეჭვოდ მჯერა,

 ამას გიმოწმებს დღეს ჩემი სახე,

 ჩემი თვალები და გულისძგერა.

 

 ახლა შენ იცი და შენმა ღმერთმა...

 შენ მოგაბარებ ამ ჩემ გულისთქმას

 და ჯერ, სანამდის ჯვარს არ დავიწერთ,

 ისე გენდობი, როგორც ჩემ ღვიძლ ძმას!

 მაგრამ მაინც მსურს, რომ შემოგფიცო...

 (გამოიძრობს თმას, გამოსკვნის და აძლევს)

 აჰა, წაიღე ჩემგან საწინდრად!

 თუ დაგივიწყო, ჩააგდე ცეცხლში,

 რომ მეც დავიწვა და ვიქცე ნაცრად.

 მწყემსი (აღტაცებით)

 ოჰ, ნეტარებავ! სიტკბოების ზღვავ,

 გაუზომელო, სივრცით უძირო!

 თვით უკვდავების კამკამო წყარო,

 ჩემთვის ცისა და ქვეყნის კავშირო!..

 შენ შემოგევლოს გარს ჩემი თავი!

 უშენოდ ქვეყნად განა კი გავძლებ?

 ასი სიცოცხლეც რომ მქონდეს, ერთად

 შენ შემოგწირავ!.. შენ დაგანაცვლებ!

 (უპირებს მოხვევას)

 

 ქალი (ხელსა ჰკრავს)

 უი!.. რას შვრები?

 მწყემსი

 მინდა გაკოცო.

 

 ქალი

 ჯვარის წერამდის? ცოდვა რომ არი?

 აჰ! არა! არა!... წადი... გამშორდი!..

 ვერა!.. ჯერ, სანამ არა ხარ ქმარი...

 მწყემსი (დაღონებით)

 მოგშორდე? კარგი! შენი ნებაა...

 ქალი (აღშფოთებით)

 ჰო! წადი...

წადი... მომშორდი მალე!

 (მწყემსი მიდის)

 მიდიხარ? კარგი, მაშ იქ ამოდი...

 ქოშისგორაზე... შენ გენაცვალე!..

 მიდის!.. წავიდა... არა, ნუ წახვალ!..

 (მივარდება და მიეკვრის გულზე, მერე ისევ მოშორდება)

 ოჰ, ღმერთო ჩემო, რა მემართება?! (ხელს ჰკრავს)

 ახლა კი წადი!.. ნუღარ მოიცდი.

 ნუ! ნუ! ხომ ჰხედავ?! არ შეიძლება!..

 (თვალებზე ხელს იფარებს. მერე ისევ მობრუნდება)

 წასულა!.. აგერ მთაზე გადადის...

 აი, მობრუნდა და იყურება...

 ნეტავ რათ არის ერთს და იმავ დროს

 ტკბილიც და მწარეც ბედნიერება?..

 (ჩაჯდება, თავს ჩაღუნავს, ხელებს მიიფარებს და

 ტირილი აუვარდება)

 

 მოხუცი(წამოვარდება ზეზე შეშფოთებული)

 რა ამბავია?.. აქა ვარ, შვილო!..

 რა დაგემართა? რამ შეგაშინა?

 ძაღლმა ხომ არსად შემოგიტია!

 წყეულმა გველმა ხომ არ გიკბინა?

 

 ქალი

 არა, მამილო, არაფერია!..

 მოხუცი

 მაშ, შვილო, მაგრე რამ მოგაწყინა?

 ქალი

 მარტო რო დავრჩი, ჯავრმა წამიღო

 და უნებურად გული მატკინა.

 მწარე ნაღველიც, ცრემლში ჩართული,

 თვალთ მომეჩქეფა, გადმომეწურა!..

 თვითონ არ ვიცი, რა ძალა იყო,

 რამ ამატირა...

ცრემლად დამწურა!

 მოხუცი

 ჰმ!.. სულ ეგ იყო, სხვა არაფერი?

 მივხვდი!.. ეგ, შვილო, არაფერია:

 სისხლი თამაშობს მოჭარბებული

 და გულიც მისგან ანაძგერია.

 მოგწყინდა განა? რაღა თქმა უნდა,

 სულ მარტოობა ვის იამება?

 მე ჩემს მომვლელად ამიყვანიხარ

 და შენ კი გული სხვას გეუბნება.

 შენი ყვავილი ახლა იშლება,

 ჩემი - ფესვებიც კი დამზრალია

 და ერთ უღელში რომ გაბმული ვართ -

 ეს, მე რომ ბრმა ვარ, მისი ბრალია!

 მაგრამ, ეჰ, შვილო, მოიცა ცოტა:

 ჩემი ცხოვრების გზა გავლილია,

 აწ, სადაც არის, მომიკითხავენ,

 ჩემი დღეები გამოთვლილია!..

 ქალი

 აბა, რას ამბობ?!. კიდეც ეგ არის,

 რომ მე მატირებს და სულს მიხუთავს!

 შენ გეჭირვება ყურისმგდებელი

 და მაგისთანა კი არვინა გვყავს.

 მწყემსი რომ ჩვენ არ მოგვშველებოდა

 იმ დღეს, ძაღლების მოსაგერებლად,

 ხომ დაგვწიწკნიდენ სულ ლუკმა-ლუკმად

 და გავხდებოდით ყვავ-ყორნის მსხვერპლად?

 არა, მამილო, ქალი სუსტია,

 კაცის ოდნობას როგორ შეიძლებს!

 ნეტავი ერთი ვაჟი გყოლოდა!

 მოხუცი

 ეჰ, რათ მაგონებ დაკარგულ შვილებს?

 ვაი მათ მომგონს!.. განა არ მყავდა,

 მაგრამ არ შემრჩა! გამიწყდა ყველა!..

 სამი ერთს ომში ერთს დღეს მომიკლეს

 და ეს თვალებიც მან დამიბნელა;

 ცოდვა არ არის, მე კიდევ ვიყო

 და ისინი კი?! (სტირის. სიჩუმეა)

 ქალი

 ნეტავი ერთი

 ყმაწვილი ვინმე გეშვილებოდეს,

 რომ ჩემთან ერთად შენ ყურს გიგდებდეს,

 სულ შენთან იყოს! თავს გევლებოდეს!..

 მაშინ მეც...

 მოხუცი

 შენ რა? შენ რას იზამდი?..

 გამიზიარე შენი გულისთქმა!

 ქალი

 იმას, რომ...

მაშინ მეყვარებოდა

 შენი გულისთვის, როგორც ღვიძლი ძმა.

 მოხუცი

 ჰმ... მესმის! მესმის, თუ რა ღვიძლი ძმა!

 ქალი

 როგორ თუ რა ძმა?.. ეგ რა სიტყვაა?

 მოხუცი

 ვიცი, რაც არის! განა ვერ მივხვდი?

 შენ რომ ძმას ამბობ, ის ძმა სულ სხვაა! (იცინის)

 ქალი

 იჰ, რაებს ამბობ! (მორცხვობით) რა დროს ეგ არის?

 მზემ შუბის ტარზე გადმოიხარა.

 

 მოხუცი

 მართლა? მაშ ახლა კი დრო ყოფილა,

 აბა, ჰე, შვილო, წავიდეთ ჩქარა! (მიდიან)

 

 მოქმედება მეორე

 

 გამოსვლა პირველი

 (ტყიდან გამოდის პატარა-კახი და აღტაცებით იხედება აქეთ-იქით)

 პატარა-კახი

 ძლივს მარტო დავრჩი!.. ოჰ რა კარგია

 სამოთხის ნიჭი, თავისუფლობა!

 რად მინდა, რომ ვარ ბატონიშვილი?

 და რაღად მიღირს უფლისწულობა,

 თუ ჩემს ნებაზედ ბიჯსაც ვერ გავდგამ?

 უნდა მივდიო ქვეყნის მაცდურ ხმას!..

 მძიმე უღელი დავდგა ჩემს სიყრმეს

 და შევაკვეცო ფრთები გულისთქმას!

 (შორიდან სალამურის ხმა მოისმის)

 ჩუ!..

სალამური!.. მწყემსია სწორედ.

 აი, სად არის ბედნიერება:

 სცხოვრობს თავისთვის ბუნების შვილი

 და გულს უსრულებს, რაც ენატრება.

 

 (დაჯდება და ყურს უგდებს სალამურს)

 ვიშ! რა კარგია ეს სალამური!..

 როგორ იტაცებს გრძნობა-გონებას!..

 სიამით ჰხიბლავს უსაზღვრო სურვილს

 და აფერადებს მაცდურ ოცნებას!

 მიგვაფრენს სადღაც ლაჟვარდ უფსკრულში,

 ედემის კიდით შორეულ მხარეს

 და აქ აერთებს ნათლის კავშირით

 ჩვენს სიტკბოებას და ჩვენს სიმწარეს.

 (დაფიქრდება და ყურს უგდებს სალამურს)

 გამიგონია, ვითომც ლერწამი

 ობლის საფლავზე ამოსულიყოს

 და თავის ქნევით, დამუქრებული,

 მაღლა ზეცისკენ ის წასულიყოს,

 რომ მიეტანოს იქ ჩვენის ქვეყნის

 მწარე ამბავი და საჩივარი;

 მაგრამ იმავ დროს, ეშმაკის სული,

 დასტაკებოდეს გრიგალი ქარი,

 გადაეღუნოს, გადმოეღუნოს

 და მოეთხაროს სულ ძირიანა;

 მერე ენახოს მწყემსს წაქცეული,

 ხელში აეღოს პატარა დანა

 და გამოეჭრას მას სალამური,

 რომ მოწყენის დროს სული ჩაჰბეროს,

 და მთა და ბარის დასატკბობელად

 ააკვნესოსო და აატიროს...

 ეს უნდა იყოს ის მაცდური ხმა,

 პირველ მწყემსისგან მოგონებული!

 აქ ისმის ცის და ქვეყნის ამბავი,

 ერთად შეთხზული, შეზავებული!..

 

 ხმა ტყიდან

 

 ბატონიშვილო!.. უუუ!

 პატარ-კახი (შეკრთება)

 უჰ, ღვთის რისხვა!

 რომ არ მომნახო, არ შეიძლება?!

 დარბაისლური ზრდილობით მოხვალ,

 რმ მომიწამლო ტკბილი ოცნება!..

 უუუ! აქ ვარ!.. აქეთ წამოდი!..

 

 

 გამოსვლა მეორე

 

 იგივე და გივი

 გივი

 

 ბატონიშვილო, სად ბრძანდებოდი?

 ერთხანს გეძებე ამ უტეხ ტყეში

 და, რომ ვერ გნახე, შიშით ვკვდებოდი!..

 

 კახი

 რამ შეგაშინა? მგელი შემჭამდა?

 რისთვის ჩამომრჩი? ვისი ბრალია?

 

 გივი

 წინ შემხვდა ერთი მოხუცებული,

 იმასთან შევდექ, შემიყოლია.

 კახი

 მართლა?!. მეც შემხვდა... ვგონებ, გიჟია!

 ან დღეს უთუოდ სადმე დამთვრალა:

 ფული მივეცი მას სამოწყალო,

 იუკადრისა და დამამწყრალა!

 გივი

 რომ სცოდნებოდა, თუ ვინ ბრძანდებით,

 კადნიერებას ვერ გაბედავდა.

 მაგრამ ბრმა არის ის, უსინათლო,

 და ბატონიშვილს ვერა ჰხედავდა!..

 კახი

 გლახაკი, ბრმა და ამპარტავანი?!

 გივი

 გლახა არ არის, თუმც კი გახლავს ბრმა:

 სახელოვანი იყო ის ერთ დროს

 და დღესაც სხვაა მაგის გულისთქმა!..

 სხვას რამეს ითხოვს მაგისი გრძნობა,

 სხვაგან მიჰფრინავს მაგის გონება!

 მაგისი ღვაწლი და სამსახური

 სამოწყალოთი არ იწონება!..

 გიორგი არის...

გვარად ხმალაძე...

 ჰშვენოდა სიმხნე და მამაცობა...

 მტერთან საომრად მაგას დაჰყავდა

 დაბალი ხალხი და გლეხკაცობა...

 მთაში და ბარში სწორად ნაქებსა

 დღესაც იგონებს მაგას სუყველა;

 გასაოცარი ვაჟკაცობისთვის

 მეტი სახელი დაარქვეს “გელა”.

 

 კახი

 ეგ არის გელა?

 გივი

 დიახ, ეგ გახლავს.

 დაბრმავებულა ერთი ხანია...

 მიკვირს, აქამდის რომ ცოცხალია,

 რაც მაგას ჭირი აუტანია.

 ამდგარა, დადის სოფლიდან სოფლად,

 წინ დაუძღვება პატარა ქალი,

 და გლეხკაცობას ურჩევს, რომ იმათ

 გამოახილონ ამ ცუდ დროს თვალი

 და მიეშველონ ძმურად ბარელებს,

 მტრისგან დაჩაგრულს და დამონებულს!

 გულის გასახეთქ საყვედურებით

 მათაც აშფოთებს და უღელვებს გულს.

 

 კახი

 ხალხი რას ამბობს?

 გივი

 სიტყვას უჯერებს:

 ემზადებიან მტერთან საომრად

 და, მეთაური თუ გამოუჩნდათ,

 თან მიჰყვებიან ყველა ერთპირად.

 

 კახი

 მეთაურიო?.. მერე ბატონი

 თეიმურაზი რაღასა ბრძანებს?

 გივი

 ჯერ ლოცვაშია!.. ხალხს ღმერთს ავედრებს,

 და მტერთან ბრძოლას კი აგვიანებს.

 

 კახი

 მერე და არ სჯობს, რომ უპატრონოს

 და ყური უგდოს დაჩაგრულ მოყმებს?

 ცრემლით ვედრება და წირვა-ლოცვა

 მიანდოს მხოლოდ მან წმინდა მამებს?

 გივი

 ეგ მართალია! მაგრამ ბატონი

 გულის ფრიალმა დაასნეულა...

 დღეს ქვეყნის თვალი თქვენ შემოგყურებს

 და მხოლოდ თქვენზე იმედობს ყველა. 

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / პოეზია / წერეთელი აკაკი / პატარა-კახი