კახი

 ეი!..

შეჩერდით!.. არ იცით, სად ხართ?

 მაგ თავხედობას აქ ვისთან ჰბედავთ?

 დაგვიწყებიათ, ან თქვენ ვინა ხართ,

 და ან მე ვინ ვარ? ვეღარა მხედავთ?

 ვფიცავ თავს და მზეს დედიჩემისას,

 თუ წინ წაგიდგამსთ აწ კიდევ ფეხი,

 მაშინ თქვენ ჩემი ძლიერი რისხვა

 თავზე დაგატყდესთ, როგორც რომ მეხი!..

 გივო! რას ნიშნავს ეს მოქმედება?

 გივი

 მტრები გახლავან ერთიმეორის!

 კახი

 ბებურიშვილი?! მტერია მწყემსის?!

 ვიღაც მეცხვარის, ვიღაც მეღორის?!

 გივი

 ეგ მწყემსი ლევან ქვაბულიძეა...

 რევაზ

 ჩემი ძმის მკვლელი, ჩემი მოსისხლე!

 კახი

 მართლა?!

 ლევან

 მე მოვკალ სწორედ მაგის ძმა,

 

 მაგრამ არა ვარ მაგის მოვალე.

 და სასახლიდან გამოგდებული...

 გივი (სიტყვას აწყვეტინებს)

 აღარ შეეძლო მეფეს ჰხლებოდა.

 რევაზ

 ამდენი ხანი თურმე მწყემსებში,

 სჩანს, უსირცხვილოდ იმალებოდა!..

 ლევან

 სცდები!.. არ ეთქმის უსირცხვილობა

 იმას, ვინც ჩვენში ამისთანა დროს

 ტყეში გაჭრილა ყაჩაღად მისთვის,

 რო ქვეყნის მტრებზე მან ინადიროს.

 ურცხვი ის არის, ვინც დღეობებში

 ლხინებს უნდება და აშიყობას!..

 გლახაკად დავრჩე, ის მირჩევნია,

 თუმც კი დიდკაცობ, შენსავით ყოფას.

 რევაზ

 თუ კაცი იყავ და წვერი გესხა,

 უმალ მე უნდა გამსწორებოდი.

 ლევან

 პირადი მტერი არა ვყოფილვარ

 და უბრალო სისხლს ვერიდებოდი.

 რევაზ

 როგორ? ნოდარი შენ არ მოჰკალი?

 და ის ჩემი ძმა განა არ იყო?

 ლევან

 ეს მხარეც ჩემი სამშობლო არის

 და ვალად მედვა სისხლი ამეღო.

 კახი

 რაები მესმის?

 ლევან

 დიახ, ბატონო!

 ის იყო ჩემი გულისტკივილი,

 რომ თავს დაგვესხენ მტერნი თუ არა,

 მათ მიეკედლა ბებურიშვილი...

 ქართველობაზე უშვერდა მათ თითს

 და, თავმომწონედ, ქიზიყის მხარეს

 ურცხვად აძლევდა ბოროტ მაგალითს!

 რევაზ

 სტყუი!.. ის მხოლოდ მტერს იტყუებდა,

 თვალებს უბამდა... და დროს ეძებდა...

 ლევან

 გულში რა ჰქონდა, ეგ ვინ რა იცის,

 და საქმით კი სულ სხვას გვიჩვენებდა.

 რევაზ

 აგრეც რომ იყოს, შენ არ შეგეძლო

მაინც ჩემი ძმის გასამართლება!

 ლევან

 ქვეყნის ორგული რომ არ დაზოგოს,

 ყოველ კაცსა აქვს სრული უფლება.

 გივი

 ეჰ, ყმაწვილებო, ყური დამიგდეთ!

 უადგილოა სიტყვები მწარე!..

 გეტყვით უბრალო ჭეშმარიტებას...

 მას დამიმოწმებს ყველა მეცხვარე:

 როცა მეცხვარის ძაღლებს მოუვათ

 ჩხუბი და მწარედ ერთმანეთს ჰკბენენ,

 მაშინ პატრონსაც აღარ ჰზოგავენ,

 თუ მიეშველა... მასაც უღრენენ...

 მაგრამ იმავ დროს, თუ გაჩნდა მგელი

 იმ არემარეს, სადმე მახლობლად,

 შესწყვეტენ ბრძოლას და ყველა ერთად

 იმ მტერს მისდევენ მოსაგერებლად

 თუ კი ოთხფეხსაც ჰქონია, ვხედავთ,

 ამდენი გრძნობა და მოსაზრება,

 მაშ ადამიანს... მაღალ ქმნილებას,

 განა შეჰშვენის და ეკადრება,

 რომ მთლად გადაჰყვეს მის პირადობას,

 შინაურებზე არისხებდეს გულს

 და ვერ ჰხედავდეს, მეტის სიფიცხით,

 მის დასაღუპვად მტერს, მასზე მოსულს?

 ნუთუ ვერ ჰხედავთ რა დღე გვადგია?

 რამ დაგავიწყათ თქვენ თქვენი ვალი?

 გინდათ დაჩლუნგოთ თქვენ ერთმანეთზე

 მტრის სასიკვდილოდ ნალესი ხმალი?!

 ეგ ღალატია და დრო კი სხვას გთხოვსთ...

 მიეცით ხელი ერთმანეთს ძმურად,

 და წმინდა სისხლი ერთად დასთხიეთ

 მამულისათვის მამაპაპურად!

 ლევან

 თუ არ მაგ მიზეზს, სხვას რას შეეძლო,

 რომ ქვაბულიძე გამოეცვალა. (ტანზე იხედება)

 რევაზ

 აღარას ვიტყვი! დრომდი მოვიცდი!..

 რა გაეწყობა: “აღმართს ხნავს ძალა!”

 კახი

 ბებურიშვილო! ვერვინ დაგძრახავს,

 რომ გულს გიკლავდეს დამკლისუფლობა

 და მიტომ უფრო გეკუთვნის დღეს შენ

 მოთმინებისთვის ჩვენი მადლობა!..

 შენ, ქვაბულიძევ! კარგად ვერ გიცნობ,

 მაგრამ ისე კი ბევრჯელ მსმენია,

 რაც შეგმთხვევია ქვეყნის გულისთვის

 და ან სიმდაბლით მოგითმენია...

 ხომ გაიგონეთ გივის სიტყვები?

 იმასთან ერთად მეც პასუხს ველი!

 და წინდაწინვე ვიცი, ამ რჩევას

 რომ ვერ უარჰყოფს ვერა ქართველი!

 დიახ, თქვენ გმართებსთ, რომ ერთად, ძმურად

 მტრის შესარცხვენად მისცეთ ხელი ხელს

 და ვაჟკაცობა თქვენი მიუძღვნათ

 ამ ჩვენს ქვეყანას, როგორც ტკბილ მშობელს.

 მინდა, რომ თქვენთან ერთად მეც ვიყო,

 საასპარეზოდ მოგცეთ მხარი მხარს

 და ჩვენს მაგალითს ყველა მიჰბაძავს,

 ვისაც სამშობლო კი სწამს და უყვარს!

 მტერი დაგვცინის!.. ჩვენ ხმას არ ვიღებთ!

 რა დროს შიშია და რა დროს ძილი?

 წავიდეთ! საქმეს შევუდგეთ ერთად!

 ან გამარჯვება და ან სიკვდილი!..

 (მიდის და ისინიც თან მიჰყვებიან)

 გივი (მარტო)

 გმადლობ, უფალო, ახლა კი ვხედავ,

 არ წამხდენია მე ჭირნახული!

 პატარა-კახის გმირულმა სიტყვამ

 რაღაც იმედით ამივსო გული!..

 თუმცა უდროოდ დაგვისნეულდა

 ძველი არწივი, თეიმურაზი,

 და მის შემყურე მამულისშვილებს

 გულს სასალბუნო დააჩნდათ ხაზი,

 მაგრამ მის ნაცვლად მაღლით ბუდიდან

 გადმოფრენილა დღეს შევარდენი!..

 ახლა კი დროა სვიმონივით ვთქვა:

 “აწ განმიტევე მე, მონა შენი!”

 ფარდა

 

 მოქმედება მესამე

 სცენა პირველი

 (მაღლობზე შორით ქოშისგორა მოჩანს, ზედ ეკლესიით.

 თემობაა. დაბლა ვაკეზე, გზის პირად, მუშები სიმინდს

 სთოხნიან და მღერიან)

 

 გამოსვლა პირველი

 მუშები

 ყანაო, მუშის სამოთხე,

 გლეხის დიდებავ, ყანაო!

 ცისკის სხივებმა შეგმოსეს

 და ნამმა გადაგბანაო,

 დაგქროლა დილის ნიავმა,

 ალერსით გითხრა ნანაო,

 ჟუჟუნა წვიმამ ზედ დაგკრა,

 ზურმუხტად აგამწვანაო!

 მეთაური

 აბა, ბიჭებო, თქვენი ჭირიმე!

 ნუ შეჩერდებით ჯერ!.. ნუ დაღალდით!

 ეს ერთიც კიდევ ჩამოვუაროთ!

 სულ ჯარასავით დაუტრიალდით!..

 მუშები

 ნუ გეშინია! წაგვიძეხ! გასწი!..

 არ ჩამოგრჩებით ჩვენც, მეთაურო!..

 1-ლი გლეხი

 ხომ ხედავ, ისეც ალმური აგვდის?..

 რათ გინდა, უფრო რომ გაგვახურო?

 მეთაური

 ჰო! მაგრე! მაგრე! თქვენ დაგენაცვლეთ!

 დაჰკარით, სანამ მიწაც სველია!..

 მოხუცი

 ეს ყველა კარგი, მაგრამ უქმს რომ ვტეხთ,

 ეს განა კარგი საქციელია?

 ახალგაზრდა

 ვითომ რა იცის?

 მოხუცი

 როგორ რა იცის?

 მაშ აღარ არის მადლი და ცოდვა?

 მღვდელმა რა გვითხრა?..

 ახალგაზრდა

 მღვდელს რას უყურებ?!

 ასე იციან სულ იმათ როტვა.

 მე-2 გლეხი

 იმან თუ არ სთქვა, ჩვენ კი არ ვიცით,

 რომ უქმის ტეხა, მართლა, ძნელია?!

 მე-3 გლეხი

 ნეტავ რას ამბობ? რა დროს ეგ არის?

 გეტყობა, საქმე შემოგელია!

 ვერ ჰხედავ, ბარში რა ამბავია?

 თესლად მარცვალიც არსად ვარდება!

 ჩვენ რომ აქ ახლა უქმეს მივდიოთ,

 ბარი შიმშილით ამოვარდება!..

 მე-4 გლეხი

 ახლა სხვა დროა! ღმერთიც არ გვიწყენს:

 შრომა მისივე ნაბრძანებია!

 ახალგაზრდა

 კარგია ერთი! რაებსა ჰბოდავ?

 ვგონებ, სიზმარი დაგზმანებია!..

 მეთაური

 გაუსვით ჩქარა!.. ტყვილა ნუ სცდებით!

 ცოდვა ჩემ თავზე მე მიმიღია!

 ახალგაზრდა

 აბა, დავიწყოთ ისევ მუშური

 და ბანი გვითხარ შენ, პირაღია!..

 მუშები

 ყანაო, გულ-ხელგაშლილო,

 ქვეყნის მოკეთევ, ყანაო!

 მოყვრულად შემოგსევივართ,

 მტრულად გიმეტებთ განაო?

 გავმარგლავთ ბალახ-ბულახსა,

 გაგთოხნით ყოველგანაო... (ბუკს აყვირებენ)

 ახალგაზრდა

 რა ამბავია?

 მე-2 გლეხი

 რა უნდა იყოს?

 ხატობაა და ბუკს აყვირებენ.

 ახალგაზრდა

 ვითომ რათაო?

 მე-3 გლეხი

 აყვირონ, თვარა

 მაგითი ყეენს გააკვირებენ...

 მოხუცი

 გელა იქნება! უთუოდ უნდა

 შეჰყაროს ხალხი და უთხრას რამე...

 მეთაური

 აბა, ბიჭებო... გაუსვით ჩქარა!..

 მომყევით წყობით (ახალგაზრდას), შენც მხარი მამე!

 მუშები

 ზედ უფლის თვალი დაგყურებს,

 შენი ბარაქა ბრძანაო!

 აგშორდეს გვალვა და სეტყვა,

 მოსავლის გამოცანაო!..

 ყანაო, ოქრო-ზურმუხტო,

 ყანაო, ჩემო ყანაო!

 მაღალმა ღმერთმა აკურთხოს

 სხვაც ბევრი შენისთანაო. (შეჩერდებიან) 

 

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / პოეზია / წერეთელი აკაკი / პატარა-კახი