ჯავახიშვილი მიხეილ

 

ორი შვილი 

 

 

 

– მაიტა ხელი, გავათავოთ, ოცდახუთმეტი!

 

– ორმოცი მეთქი.

 

– ოცდაათიც არა ღირს, გაათავე.

 

– არა ღირს და, შენ შენთვინა, მეც ჩემთვინა.

 

და თევდორემ ცხენი მოაბრუნა. დალალი მეხუთეჯერ მისწვდა აღვირს და მედუქნეს შეუტია:

 

– შენც რას ახირდი, ზაქრო! უწინ ამბობდი, მაგ ცხენში ორმოც თუმანსაც არ დავიშურებო, ეხლა კი რა ღმერთი გიწყრება! მიეცი და გაათავე!

 

– ჯანდაბას შენი თავი, ჩამოდი!

 

თევდორემ ჯერ შვილი ჩამოსვა, უკან რომ ეჯდა ცხენის გავაზე, მერმე თვითონაც ჩამოხტა და ხელი მისცა ზაქროს:

 

– შაგარგოს! შვილივით გამიზრდია, ალალია შენზედაც, ცხენის ყადრი იცი, თორემ სხვას არ მივცემდი.

 

კავშა ცხენი ბოძზე მიაბეს და სამივენი დუქანში შევიდნენ. თევდორეს შვილი კი, პატარა შიო, ცხენთან დარჩა.

 

– მაშ ეხლა ეს ცხენი ჩვენია? – ეკითხებოდა მისი ტოლი ზურაბი, მედუქნის შვილი.

 

– თქვენია. – სინანულით ოხრავს შიო.

 

– რა ცხენია! გავიზრდები, ჩემი იქნება.

 

შიოს ცრემლი მოსდის, ზურაბი კი გარს უვლის თაფლა კვიცს, რომელიც გრძელი კუდით ბუზებს იგერიებს, ნიშა თითქო ნანობს გაყიდვას და თეთრწინდიან ფეხებს ინაცვლის.

 

დუქანში კი ნასყიდობის ბარათს სწერდნენ და ჩარექიანებს სცლიდნენ. მზე შუბის წვერზე დავიდა, როცა სამივენი გამოვიდნენ.

 

თევდორე დიდზვარელმა ორმოცი თუმანი ჩაილაგა უბეში. დალალმა თუმნიანი დაჭმუჭნა და ბუზღუნით პირი ჰქნა სოფლისაკენ.

 

– აბა, მშვიდობით იყავით, შაგარგოს. ვინძლო გაუფრთხილდე. – ეუბნებოდა ცხენის ნაპატროვენი მედუქნეს. – შვილივით გამიზრდია, თქვენც მოუარეთ.

 

– გაგიმარჯოს. აგაშენოს. არხეინად იყავი, მეც შვილივით მოვუვლი.

 

თევდორე კვიცს კისერზე ეხვევა, თავზე ხელს უსვამს, რაღაცას ბურტყუნებს – თითქო ბოდიშს იხდის გაყიდვისათვის, ემშვიდობებაო, – და ნამტირალები შვილი ხელით მიჰყავს.

 

მედუქნე ზაქრო კი თვალებით ჰბურღავს მიმავალს, ცალის ხელით ულვაშებს იწიწკნის და აზრით რაღაცას თუ ვიღაცას ეჭიდება.

 

უცებ მოტრიალდა, თავი ჩაიქნია, თითქოს ის აზრი მოერია ან თვითონ დასძლიაო მას:

 

– დედაკაცო!

 

ბნელ კარებში მისი ცოლი ნატო გამოჩნდა – თვითონაც გარუჯულ კარებივით შავი, უნჯი, ხმელი და ქმარივით მაღალი, პირუკმეხი, ძვლებისა და ძარღვებისაგან ნაქსოვი.

 

– იქნება დავიგვიანო. – კედელს ეტყვის ზაქარია და იქიდან ხანჯალ-რევოლვერს ჩამოხსნის. – ცხენს უპატრონე. დუქანზედაც თვალი გეჭიროს.

 

დედაკაცი ხმას არ გასცემს, გაბრუნდება. ზაქრო კი გზას გადასჭრის, ღობეს ჩასტეხავს და ვენახს დათვივით შეერევა...

 

*

 

ზაქარია მედუქნემ თევდორეს მეტი მისცა. თვლაში შესცდა, სამი თუმანი გადააყოლა. იმ თუმნიანებს გზაზედ ხომ არ პოულობს! ამ ხნის კაცი რიჟრაჟიდან შუაღამემდის ფეხზე სდგას: ყბედობს, გვის, ვაჭრობს, ხარშავს, რეცხავს და ალაგებს. როცა ეტირება – იცინის, თუ ეცინება – ტირის, როგორც მუშტარს შეეხამება.

 

ზოგჯერ აბაზის მოსაგებად, მუშტარი რომ არ დააფრთხოს, ორ საათს მასხრობს, ან ბიჭივით ტრილებს.

 

აბაზს აბაზი ედება, მანეთს მანეთი მოსდევს, თუმანი თუმნისაკენ მიილტვის, სიცოცხლე კი მიდის, თითქმის წავიდა, დაიშრიტა. ოცდაათი წელიწადი დალია ამ დუქანში, ჯერ ბიჭად ჰყავდათ, მერმე დახლიდარად, შემდეგ მოზიარედ.

 

ერთ დღეს მისი ამხანაგი ქალაქის გზაზე იპოვნეს გაგუდული. მუღანლოელი თათრები საპატიმროში დაალპეს, ზაქარიას კი მოკლულის წილი, ქამარ-ხანჯალი და გაქონილი ჩოხა-ქურქიც არ ეყო ვალის ასანაზღაურებლად.

 

ზურაბს შველა უნდოდა, თუ მამამ საძირკველი არ შეუმზადა, თუ ათასი თუმანი მაინც არ შეუგროვა, მისი შვილი კაცებში ვერ გაერევა, ადრევე დაიჩაგრება და ჩამორჩება. ამიტომ...

 

ამიტომ თუ იმიტომ... ორმოცი თუმანი გზაზე არ ჰყრია. ამ ორმოც თუმანს, დღეს რომ წამოიღო თევდორემ, ზაქარიამ სამი თვე შესწირა, ამიტომ...

 

აჰა, პაპას ბოგირიც. ბინდიც მოდის. აი აქ, ბუჩქთან წამოწვება, მოუცდის, თევდორე ჯერ არ გაივლიდა. გზა გრძელია, ბილიკი კი მოკლეა, შეისვენებს კიდევაც. სამაგივროდ, სამ თუმანს დაიბრუნებს.

 

წევს და ისვენებს.

 

აგერ თევდორეც მოაბიჯებს. გატეხილი კაცია – თხელი, მოხრილი, დათოვლილი.

 

შვილიც მოსდევს. მიწას დასცქერის და ბუჩქებს წკეპლით ფოთოლს აყრევინებს. ეხლაღა შეამჩნია ზაქარამ: რუსული ქუდი ჰხურავს, ჭრელი ხალათი აცვია და მარჯვენა ლოყაზე გროშის ოდენა ხალი აზის.

 

– გამარჯვება, თევდორე!

 

ორივენი შესდგნენ – შვილიც და მამაც.

 

– ზაქრო, შენა ხარ? აქ რა გინდა, კაცო?

 

– გეტყვი. მოდი, დაჯექი.

 

– ბილიკით წამოხვიდოდი.

 

– ბილიკით წამოვედი, მოდი ნუ გეშინიან.

 

თევდორეს თითქოს ეშინიან. გზაზე სდგას და პირღია შესცქერის. ან როგორ არ შეეშინდეს! ავი კაცია ზაქრო. ცუდი ხმები დადის ირგვლივ. ძალიან ცუდი!

 

– მოდი მეთქი, ნუ გეშინიან. მართლაც და, მგელი ხომ არა ვარ!

 

– მგელი არა ხარ, მაგრამ... მაინც, რამ წამოგიყვანა ამ დროს აქეთა მხარეს?

 

– იმან, რომა... ფული გადაგაყოლე, სამი თუმანი მეტი მოგეცი.

 

– რას ამბობ, კაცო! ე ოხერი სამჯერ არ დავთვალეთ?!

 

– მაინც შევცდი. თუ ვტყუოდე, ის ფული მანდ არა გაქვს? დავთვალოთ.

 

– აქა მაქვს, მაშა!.. დავთვალოთ... ამაზე ადვილი რაღა იქნება... აჰა, შე კაი კაცო.

 

გზას გადაუხვია, ზაქროს გვერდით მიუჯდა და უბეში ხელი ჩაიყო.

 

– აჰა, დავთვალოთ... მაგისთვის როგორ გაწყენინებ, შე კაი კაცო... აი, დავთვალოთ... არამი იყოს ჩემზე, თუ სამ თუმანზე ხელი გავისვარო, – ყლაპავს სიტყვებს თევდორე და ჭრელი ხელსახოცი ამოაქვს უბიდან. – დასთვალე.

 

– ჯერ შენ დასთვალე, – მიმხრჩვალი ხმით უთხრა ზაქრომ და წამოდგა.

 

თევდორე თავჩაღუნული ზის. მწვანე ჭრელ ხელსახოცს შლის, დასტა ფულიდან თითო-თითოს იღებს, ხელსახოცზე სდებს და ხრინწიანი ხმით სთვლის:

 

– ეს... ეს ერთი... ეს ორი... სამი... ოთხი...

 

შვილი წინ უდგა და ფულს ჩასცქერის, მამა კი ქაღალდს ქაღალდზე სდებს და აგრძელებს:

 

– ესეც ხუთი...ექვსი...

 

– თავიდან დაიწყე... – ეუბნება ზაქრო და კიდევ ერთი ნაბიჯით იწევს უკან.

 

– აჰა, შე კაცო, დავიწყოთ... ეს ერთი... ორი... სამი... ესეც ერთი! ორი! სამი!

 

და განიერ ფოლადს თევდორეს გადაღუნულ კისერზე სამჯერ გააქვს კრიალი და ჩახუნი.

 

ბიჭი უმალ ფერდობზე ჩაგორდა და ბუჩქებში შესხლტა, მისმა მამამ კი ჯერ თავი ჩაიქნია, თითქო დასტური მისცაო, მერმე გვერდზე გადავარდა, აფართხალდა.

 

ერთი წუთის შემდეგ ზაქრო იმ კაცის ფეხებში ცხენივით შაება და მარხილივით დაითრია. ბუჩქებში შეაგდო და თვითონაც იმ ბიჭს გამოუდგა. მისდევს, როგორც მგელი კურდღელს, და გახურებულ აზრს მიაქანებს:

 

– დამღუპავს... თუ გამექცა, დამღუპავს!

 

**

 

ნატო და ზურაბი ახლად ნაყიდ ცხენს უვლიან: წყალს ასმევენ, აურვებენ, თავლაში შეჰყავთ და ბზე-ქერს უყრიან. მერე დედა ეუბნება შვილს:

 

– მეზობელთან გადავალ, შვილო, ყური უგდე გენაცვალე აქაურობას. დუქანს არ მოშორდე.

 

მხნე ბიჭია ზურაბი: იქაურობას რწყავს, გვის, ალაგებს და მუშტარსაც ისტუმრებს. ერთს თამბაქო მიჰყიდა, მეორეს არაყი დაუსხა, მესამეს მარილი აუწონა. მერმე დირეზე ჩამოჯდა და სოფლის ნახირს ააყოლა თვალი.

 

ვიღაც კაცი თითქოს მიწიდან ამოძვრა და თავთ წაადგა.

 

– გამარჯვება, პატარავ!

 

– ღმერთმა გაგიმარჯოს.

 

– ვისი ხარ, ბიჭო?

 

– ზაქროსი.

 

– სად არის ზაქრო?

 

– მგონი ვენახშია.

 

– დედა-შენი?

 

– მეზობელთან გადავიდა.

 

– შენი სახელი? – და გვერდით მიუჯდა.

 

– ზურაბი.

 

– ზურაბი. ზურაბი... კარგი სახელია, მომწონს.

 

– კიდევ რა მოგწონს? – ჩაიცინა პატარამ.

 

– შენი ჭკუა, თუ გაქვს.

 

– ჩემთვის მეყოფა, სხვისთვის კი რა გითხრა. – აჰხედა და დაუმატა:

 

– შენ აქაური არ უნდა იყო.

 

– რაზე მეტყობა?

 

– ყველაფერზე. არსად მინახვიხარ. სადაველი ხარ?

 

– მეც არ ვიცი. – და ხელი გადაუსვა ქოჩორა თავზე – არაფერს დამალევინებ?

 

– რატომ არა.

 

უცნობი ჭიქას ჭიქაზე სცლიდა. ერთ ჩარექას მეორე მოჰყვა. სვამდა, პურსა და ყველს ატანდა და ათას რამეს ეკითხებოდა: როგორ ცხოვრობენ? რას აკეთებენ? როგორი მოსავალი ან ვაჭრობა აქვთ?

 

ბავშვი ჯერ ერიდება, პასუხს თითქმის არ აძლევს. უცხოა, აქაური ამბავი რას ეკითხება? ზურაბი ზაქროს შვილია, მედუქნის ნუგეშია. ფრთხილობს. ვინ იცის, სადაურია ეს კაცი, ან ხუთიჭალაში რა უნდა, ან ამდენს რად კითხულობს? მაინც, სხვა რა გზა აქვს, მუშტარი უნდა გაართოს. სიტყვა პასუხს უნებურად მისდევს და უამბობს. მერმე ეკითხება:

 

– სირაჯი ხომ არა ხარ?

 

– ჰო. სირაჯი ვარ. – იღიმება მუშტარი. – ღვინის სასყიდლად მოვედი.

 

– რა დროს ღვინოა, ჯერ ყურძენიც არ შემოსულა.

 

– ძველი ღვინო მინდა. გაქვთ თუ არა?

 

– მგონი ერთი ქოცოღა დარჩა.

 

როგორც ეტყობა, მუშტარი დაღლილია – თვალებს ჰბლიტავს, ფულის დასტა ამოიღო, სამთუმნიანი გაუწოდა და უთხრა:

 

– აჰა, ზურაბ, რაც გერგება, აიღე. დანარჩენი შენთვის მიჩუქებია.

 

– ჩემთვის? – და ბიჭმა პირი დააღო.

 

– შენთვის, შენთვის. როგორც გინდა მოიხმარე. წიგნები და ტანისამოსი იყიდე – ტახტზე იჯდა. იქვე მიწვა და დათენთილი ხმით დააყოლა: – ძალიან დაღლილი ვარ. ცოტას მივიძინებ. მამა ან დედა თუ მოვიდეს, გამაღვიძე.

 

გადაბრუნდა, პირქვე მიწვა და სამი წუთის შემდეგ აფშვინდა.

 

ზურაბმა სამთუმნიანი გასინჯა, ჩაფიქრდა, მერმე მუშტრის ზურგს გადაჰხედა, ფული დაჰკეცა და ჯიბეში ჩაიდო.

 

– აი, დედილო, რა მაჩუქა ამ კაცმა. – უთხრა ათიოდე წუთის შემდეგ დაბრუნებულ დედას და მფშვინავზე მიუთითა, მერმე ყოველივე უამბო.

 

– რას ამბობს, ვინა ვარო? – ჩურჩულით ეკითხება დედა.

 

– სირაჯია. ღვინის სასყიდლად მოვედიო. როცა დედა და მამა მოვიდეს, გამაღვიძეო.

 

– დაანებე თავი. ჩემთან რა საქმე აქს ვიღაც სირაჯს? წადი, ცეცხლი დაანთე და წყალი დაადგი.

 

ზურაბი მოშვებულია ბარბაცობს. ეხლაღა დააცქერდა დედა შვილს.

 

– რა იყო, რა დაგემართა?.. აბა, მაჩვენე, ავად ხომ არა ხარ?

 

შუბლზე ხელი დაადო. თონესავით ცხელია. ლოყებიც ანთებული აქვს, თვალები მიბნედილი.

 

– ისევ ცხელება გაქვს, წადი, დაწექი. მეც ეხლავე შემოვალ. ზურაბი ბარბაცით გავიდა, ნატო კი ერთ ალაგზე გახევდა და ორივე თვალი უცნობის ზურგს მიაბჯინა, ვიღაც თუ რაღაც აწვალებდა, ან თვითონ სჯიჯგნიდა რაღაც ზრახვას, და ცოლიც ეხლა ისე იდგა, როგორც წეღან მისი .ქმარი, როცა თევდორეს ზურგს უბურღავდა, ოღონდ ულვაშის ნაცვლად დედაკაცი განიერ ნიკაპს ისრესავდა და მეორე ხელში სამთუმნიანს აშრიალებდა, რომელიც შვილს გამოართვა "ახალი ხალათისა და წიგნებისათვის".

 

 

**

 

დაიღუპა ზაქრო, ნამდვილად დაიღუპა: ბიჭი გაექცა, დაემალა. კურდღელივით მოჰქრის შიო, მწევარივით მოსდევს მედუქნე. აღარც გზა სჩანს, არც ბილიკი. ჯერ თხელი ტყე გაირბინეს, მერმე ბუჩქნარს შეერივნენ, შემდეგ ნახნავ ვენახებს მოედვნენ.

 

მედუქნემ ორჯერ დალია მანძილი, მაგრამ ბიჭი ორჯერვე გაუსხლტა: ერთხელ გვერდზე გაუხტა და ჩირგვნარში შეერია, მეორედ კი ისკუპა და ხევში ჩაგორდა.

 

ზაქრო რევოლვერს ვერ ხმარობს. ჯერ არ გაგიჟებულა: მისი ხმა ორ-სამ სოფელს მისწვდება. ისევ დაჰკლავს, ან დაახრჩობს.

 

მის ხელში ხანჯალი კრიალებს, უკნიდან ჩოხის კალთები მისდევენ. წინ კი ბავშვის ქუსლები პრიალებენ და ჭრელი ხალათი შრიალებს.

 

მირბის შიო და ზოგჯერ ერთის წუთით მოიხედავს, თუ ხანჯალი სადმე ახლოს გაიპრიალებს, ბალღი დაჭერილ მელასავით შესჩხავლებს და მეტის სისწრაფით გასხლტება. ზოგჯერ კი რაღაცას შესძახებს, მაგრამ ის ძახილი უფრო ხრიალს ჰგავს, ვიდრე კივილს, და იქვე სადმე იკარგება.

 

ბინდი მუქდება. სიბნელეში ორი ლანდიღა მოსჩანს. ორი ჩრდილი მოჰქრის ხატიჭალისკენ. აჰა, სოფლის ნაპირიც. აგერ ზაქროს ვენახიც. აი მისი დუქანიც. გარეთ ფანარი აინთო და ბალღის აჩრდილიც ღამის ფარვანასავით მიდის იმ შუქისაკენ.

 

ჩქარა, ზაქრო, ჩქარა, თორემ იღუპები! თუ ის ლანდი დუქანს გასცდა, თუ სოფელში შევარდა ან მეზობელთან შეუხვია, გირჩევნია ეგ ხანჯალი შენთვისვე მოიხმარო – ან ყელი გამოიჭრა ან თავი ჩამოიხრჩო.

 

აბა, ნაბიჯს მოუმატე, მჩატე კუნთები დაიჭიმე! გასწი, თორემ ბეწვზეღა ჰკიდია შენი თავიც და შენი ოჯახიც.

 

**

 

– დედი, მიშველე!

 

– რა იყო. შვილო? ვინა ხარ, რა დაგემართა?

 

– დედი, მიშველე... მკლავენ... მომდევენ – და აქშენილი უცხო ბავშვი მთრთოლვარე ხელებით ეჭიდება უცხო დედაკაცს, თან ქოშინით იხრჩობა და კალთებს აგლეჯავს – მოსაკლავად მომ... მომდევენ. დამმალე... მალე! მალე!

 

დედაკაცი თითქმის მირბის. ბავშვი კაბაზე ჰკიდია. დახლის უკან კარი გააღო, ბნელში შეაგდო და მიაყოლა:

 

– დაიმალე... მარჯვნივ გადი. ნუ გეშინიან. გომურია. – კარები გამოიხურა და ისევ დუქანში გამოვიდა.

 

შიო კედელს მიეყრდნო. დაღლილ ძაღლივით ქაქანებს და გულს იმაგრებს. თანაც სიბნელეს აშტერდება, არემარის გარჩევას სცდილობს.

 

გაახსენდა დარიგება. მარჯვნივ კარი შეაღო და წყვდიადში შეცურდა.

 

ბუხარში ნაღვერდალი ღვივის. იქვე ტახტი სდგას. ტახტის უკან დარაბებია. დარაბების იქით – გომური.

 

იქ, გომურში, სიბნელეში ცხენი ფრუტუნებს. იქვე კამეჩიც იცოხნება. შორს კუთხეში სანათური მოსჩანს და იმ სანათურში ერთი ვარსკვლავი კამკამებს.

 

**

 

– დედაკაცო, დავიღუპე! – ლაქლაქით ჩურჩულებს მედუქნე.

 

– რა იყო, რა დაგემართა? – დაბალივე ხმით ეკითხება ცოლი, თან პირზე ხელს ადებს და მძინარეზე აჩვენებს თვალით.

 

ზაქრო ქოშინით იხრჩობა. ფეხზე ძლივსღა სდგას. ხელში ხანჯალი უჭირავს და თვითონაც ამ ფოლადის ფერი ადევს.

 

– რა დაგემართა, კაცო? აქეთ წამო.

 

ხელში ხელი წაავლო და დუქნიდან გაიყვანა.

 

– ის ბიჭი... პატარა ბიჭი რა იქნა?

 

– ბიჭი? – და უმალვე მიუხვდა. – უი, დამიდგა თვალები! მაინც, რა დაგემართა, კაცო?

 

– ღვთის წყრომა და წმინდა გიორგის რისხვა. აი რა დამემართა!.. კაცი შემომაკვდა.

 

– კაცი? ვინ კაცი? როგორ? სად?

 

– დიდზვარელი თევდორეი... ცხენი რომ მომყიდა.

 

– ვაიმე, ჩემო თავო! მაშ დავიღუპეთ!

 

– დავიღუპეთ, თუ ის ბიჭი დამემალა აქეთ მორბოდა... აქ უნდა დამალულიყო სადმე... ის ამბავი მაგის მეტს არავის დაუნახავს.

 

დუმილი ჩამოვარდა – ისევ იმ მახვილივით მჭრელი და მრისხანე. ნატოს თავის გულის ბაგუნი და ქმრის ქშენაღა ესმის. ყურებშიაც რაღაც თუ ვიღაც ჩასწივის.

 

– თითქოს აქ სადღაც დამემალა. სახლს შემოვურბინე, მაგრამ ვერსად ვიპოვნე.

 

და ზაქროს ხმაში სასოწარკვეთილი უიმედობა ისმის.

 

– ვერსად ვიპოვნე... დავიღუპე... დავიღუპეთ!

 

ისევ დადუმდა. უცებ მოეშვა, მოსწყდა, მოიდრიკა. ხელები მათრახებივით ჰკიდია და მოდუნებული ხელიდან საცაა ხანჯალი ჩაუვარდება.

 

და უცებ ყურში ცოლის ჩურჩული ჩაეღვარა:

 

– წადი, გაათავე... იქ არის... გომურში.

 

– გომურში? მართლა?

 

– და ეხლაღა დაინახა, რომ თვითონაც გომურის კარებთან იდგნენ.

 

– ტსს... ფრთხილად! ეს ვიღაც კაცი არ გააღვიძო. – ძლივსღა გაიგო ცოლის ხმა.

 

აგრეა. მართალია: ეს ვიღაც არ უნდა გააღვიძოს, თორემ... ის ბიჭი ალბათ დაიყვირებს, ამ კაცს გააღვიძებს და...

 

– ვინ არის, ვინ ოხერია? – ეკითხება ნატოს.

 

– აბა რა ვიცი. წეღან მოსულიყო, მე შინ არ ვიყავი... ორი ჩარექა დაულევია და ზურაბისთვის სამი თუმანი უჩუქებია...

 

– სამი? სამი თუმანი?

 

– ჰო, სამი. სირაჯი ვარო.

– ჩემი სირაჯი ხომ არ არის, საქულაი?

 

– არა. საქულა ერთი პატარა კაცია, ეს კი ძალიან მაღალია.

 

– ნახე?

 

– პირქვე წევს. ოდნავ თვალი მოვკარი. რაკი პატარა ბიჭს სამი თუმანი აჩუქა, მაშ ეტყობა...

 

"მაშ ეტყობა დიდი ფული აქვს" – ერთსა და იმავე დროს გაიელვა ორივეს თავში. "რა თქმა უნდა, დადძალი ფული ექნება. სირაჯია... პირველად მოდის აქეთა მხარეს, თორემ ნათლისმამასთან ან ნაცნობთან მივიდოდა. ესეც რომ არ იყოს, ისეთ დროს შემოგვესწრო, რომ... ან ეგ დაგვღუპავს, ან... ან კიდევ ჩვენვე უნდა მოვიშოროთ გზიდან".

 

– დრო მიდის, ადამიანო... გაათავე, – გაახსენა ნატომ. მაგრამ ზაქროს თითქოს აღარა ესმის რა.

 

ღმერთო, აპატიე ზაქროს, ნატოსაც! შენცა ხედავ, რომ გულში ბოროტი არა უდევთ რა.

 

"სტუმარი ღვთისაა, მაგრამ"...

 

მაგრამ რა ჰქნან! ეს კაცი უდროოდ შეეჩეხათ შუა გზაზე. ისე მოეწყო თავისთავად, რომ ვიღაც უნდა გადავარდეს ხრამში – ან ეს კაცი, ან ზაქრო და მისი ოჯახი.

 

არჩევანიც აღარ არის: ამ კაცს სძინავს, ზაქრო კი ფხიზელია და ხანჯალიც ხელში უჭირავს. გარდა ამისა, სულ ერთი არ არის, ექვსი იქნება თუ შვიდი?

 

"თევდორე მეექვსეა... მგონი მეექვსეა. – გაუელვა მედუქნეს. – ეს მეშვიდე იქნება... ის ბიჭიც – მერვე, მერვე და უკანასკნელი".

 

– დრო მიდის, კაცო!

 

უეჭველად უკანასკნელი იქნება, უეჭველად! ღმერთი შეეწევა და ფიცს შეასრულებინებს. ცოდვილია ზაქრო, ცოდვილი! მაგრამ ამასაც მოინანიებს, მოირეცხავს: შუამთაში წავა, შანაბადას მოივლის, ალავერდსაც ეწვევა, მცხეთასაც – ყველას თითო საკლავს მიუტანს, სანთლებს დაუნთებს და შენდობას მიიღებს.

 

"დაგეწევა ჩემი ცოდო, დაგეწევა!" – უცებ გაახსენდა მეცხვარის ბღავილი, როცა ერთხელ... ერთი სიტყვით, როცა ის მეცხვარე უცბად შემოაკვდა".

 

– ზურაბი მომაშორე, დედაკაცო. წაიყვა სადმე.

 

– არაფერია... ავად არის... სძინავს, ვერას გაიგებს.

 

ბევრი მსგავსი აგონდება ზაქროს: ქვრივ-ობოლთა წყევლა-კრულვა, მუქარა და სიძულვილი, აღარ იცის, რომელი ერთი გაიხსენოს, ვისი რა მოიგონოს.

 

– ადამიანო, გესმის?.. რა გემართება?.. იქნება ამ კაცმა გაიღვიძოს, ან ვინმე შემოგვესწროს!

 

გაიხსენოს?! ან რა საჭიროა გახსენება! რაც ერთ წუთში მოაგონდა, თავისთავად მოაგონდა, ან ეშმაკმა გაახსენა, ისარგებლა მედუქნის მოდუნებით და ჩააწვეთა, თორემ...

 

თორემ რა დროს წარსულის გახსენებაა! აქვე, კარების უკან, ის ბიჭი იმალება. ეხლავ უნდა მოაშოროს, თორემ დაიღუპა ზაქრო, აგერ იქაც, დუქანში, ვიღაც კაცი შემოესწრო, კიდევ კარგი, რომ სძინავს, თორემ საქმეს გაართულებს:

 

– არ გესმის, კაცო!.. რა ვქნა, რა დაგემართა?

 

ესმის, როგორ არ ესმის, მაგრამ... რაღაც უცნაური დაემართა. ადგილიდან ვეღარ იძვრის. ალბათ დაიღალა, სირბილმა თუ დაღალა. კუნძზე ჩამოჯდა, დაიკვნესა:

 

– იქნებ შენ გაათავო... შენ თვითონვე გაათავო დუქანში... მერმე მე შევალ გომურში. 

 

1 2
გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / პროზა / ჯავახიშვილი მიხეილ / ორი შვილი