ყველანი ღვთის შვილები ვართ

 

დღეს მრავალი სექტის წარმომადგენელი დადის ჩვენს მიწა-წყალზე და ავრცელებს ჭეშმარიტებიდან გადამყვან ლიტერატურას. უნებისყოფო, რელიგიაში გაუცნობიერებელი ადამიანები ადვილად წამოეგებიან ხოლმე მათ ანკესზე,

მორწმუნენი კი არ უსმენენ, ან იქით უქადაგებენ საღვთო სჯულს და ძალიან ხშირად წარმატებასაც აღწევენ, - მათი მცდელობით დედა-ეკლესიას დაუბრუნდა ბევრი ბაპტისტი და იეღოველი, ორმოცდაათიანელი თუ კრიშნას მიმდევარი. 2002

წლის შემდგომაზე კი ქართულ მართლმადედებელ ეკლესიას შეემატა ეროვნებით ინდოელი აღმსარებელი, რომელმაც მისი უწმინდესობის და უნეტარესობის ლოცვა-კურთხევით, საშობაო მარხვა დავით-გარეჯის მონასტერში გაატარა. ღვთის

შეწევნით, გარეჯის უდაბნოში მას დახვდა ახალგაზრდა მორჩილი, რომელიც ახალმოქცეულს ინგლისურად ელაპარაკებოდა და ქართულსაც სათანადოდ ასწავლიდა.

გაქრისტიანებული ინდოელის შესახებ მოვუსმინოთ მამა კონსტანტინეს, რომელმაც ნათლობის საიდუმლო შეასრულა:

- ჩემი მორიგეობის დღე იყო, საკურთხეველიდან შევნიშნე, ვიღაც შავგრემანი, მაღალი ახალაზრდა უხერხულად იყურებოდა აქეთ-იქით, მერე მოვიდა ჩემთან და დამტვრეული რუსულით მითხრა: ფული არა მაქვს, არაფერი არა მაქვს და თუ შეიძლება მომნათლოთო. ავუხსენი, რომ ფული არაფერ შუაშია, როცა ადამიანს ნათლისღება უნდა.

- თვითონ რომელი რელიგიის წარმომადგენელი იყო?

- ტრადიციულად ინდუსების ოჯახშია დაბადებული, მაგრამ თვითონ არ თვლიდა თავს ინდუსად, - ჭეშმარიტებას ეძებდა და მიაგნო კიდეც... სულ რაღაც ნახევარსაათიანი საუბრის შემდეგ დავრწმუნდი, რომ უფლება არ მქონდა არ მომენათლა, - ვუყიდე ჯვარი და მიმრქმელად ჩვენი ეკლესიის მრევლი - ეკატერინე ჩიმაკაძე დავუყენე, რომელიც კარგად ფლობს ინგლისურს და თარჯიმნობდა კიდეც, რადგან ჩვენი მონათლული ინგლისურადმეტყველებს. ამ ახალგაზრდას მომქედებასა

თუ სიტყვაში საოცარი თავმდაბლობა და მოკრძალება გამოსჭვიოდა... ნათლობის შემდეგ თითქმის აღარ გვცილდებოდა, სულ ტაძარში იყო, - ვაზიარე კიდეც, ორჯერ ვაზიარე, მერე უწმიდესმაც დალოცა.

- აღსარება თქვენ ჩაიბარეთ?

- კი, დიდი გაჭირვებით, - რუსულს ძალიან ამახინჯებს. ინგლისური კი იცის ბრწყინვალედ, მაგრამ სამწუხაროდ, თარჯიმნის დახმარებით აღსარებას ვერ ჩავიბარებთ.

 

- რამ გადააწყვეტინა ამ ახალ აღმსარებელს მონასტერში წასულიყო?

- გიორგობის წინა დღეს მოვიდა და მითხრა, რომ ერში დიდი საცთურიაო და მინდა ნათლისღების მადლი წმიდად შევინახო, მაკურთხე სადმე მონასტერში წავიდეო. მეორე დღეს პატრიარქი მობრძანდა ქვაშვეთში და მისგან ავიღე კურთხევა სტეფანეს

მონასტერში წასვლის შესახებ. გვაკურთხა უწმიდესმა და ალბათ სიმბოლურია, რომ სწორედ მირქმის დღესასწაულზე მე თვითონ წავიყვანე მამა ვახტანგის მანქანით დავით-გარეჯის მონასტერში. იქ მამა ლუკამ დიდი სიყვარულით მიიღო, გვერდით

მოისვა და უთხრა: სტეფანე, უმჯობესია შენ ისწავლო ქართული, ვიდრე მე ვისწავლო ინგლისურიო.

მოგეხსენებათ, გარეჯის მონასტერი უდაბნოშია, იქ მკაცრი კლიმატური პირობებია და წამოსვლისას ვკითხე: ხომ არ წამოხვალ-მეთქი თბილისში? მან კი დიდი თავმდაბლობით მითხრა: თუ შეიძლება დავრჩებიო.

მე ჩვეულებრივი მღვდელი ვარ, არავითარი განსაკუთრებული ხედვა არ მაქვს, მაგრამ რატომღაც ვფიქრობ, რომ ისტორია მეორდება და სტეფანეს ჩამოსვლას საქართველოში, აბო თბილელის და ავსტათი მცხეთელის ჩამოსვლას ვადარებ...

მართალია, ის წამებული არ არის და ღმერთმა იცის მისი მომავალი (ღმერთმა დალოცოს და აკურთხოს), მაგრამ ღრმად მწამს, რომ სტეფანეს სახით მართლმადიდებლობას კიდევ ერთი ღირსეული ქრისტიანი შეემატა.

ნიშანდობლივია ისიც, რომ სტეფანე სწორედ მაშინ მოინათლა, როცა ჩვენი თანამემამულენი, სამწუხაროდ, სხვადსხვა სექტებში ერთიანდებიან.

 

სტეფანეს შესახებ გავესაუბრეთ მის ნათლიასაც - ეკატერინე ჩიმაკაძეს. აი, რა გვიამბო მან:

- 25 ოქტომბერს თბილისობის დღესასწაულიდან ქაშუეთის ტაძარში შევიარე - მოძღვრისთვის აღსარება უნდა ჩამებარებინა.

ძალზე გამიკვირდა, ჩემი მოძღვარი ვიღაც მაღალ, შავგრემან ინდოელს ინგლისურად რომ ელაპარაკებოდა. ამ ახალგაზრდამ რუსული ძალიან ცუდად იცოდა და მამა კონსტანტინემ მთხოვა, თარჯიმნობა გამეწია. უცხოელი მტკიცედ იდგა გადაწყვეტილებაზე - დღესვე უნდა გავქრისტიანდეო. მამა კონსტანტინემ ნათლიობა შემომთავაზა, - ეს ძალიან გამიხარდა, რადგან საცაა დედა გავხდები და კიდევ ერთი სულიერი შვილი შემეძინა, ღვთის მადლად მივიჩნიე. ახალმონათლულს სტეფანე დავარქვით.

 

ნათლობის შემდეგ სტაფენემ თავისი თავგადასავალი გვიამბო:

- „დავიბადე 1975 წლის 5 მაისს, ინდოეთში. მყავს მშობლები და ორი უმცროსი და, ორივე გათხოვილი. პირველად საქართველოში 1999 წელს ჩამოვედი სამუშაოდ. შემდეგ ბაქოში განვაგრძე საქმიანობა. უცნაურისა, რომ სწორედ ბაქოში

გავიცანი მართლმადიდებელი ქრისტიანი ქალიშვილი - მარგარეტი, რომელიც ადრე მუსულმანი ყოფილა. მისგან შევითვისე ბევრი ქრისტიანული წეს-ჩვეულება - მოკრძალება, სათნოება, ღვთის იმედი... ის მასწავლიდა, რა არის ქრისტიანული

სიყვარული და თავგანწირვა, - მასწავლიდა მიმტევებლობას, სასოებას. მან პირადი მაგალითით დამანახა ჭეშმარიტი ქრისტიანობა - როცა ძალიან მიჭირდა, ის გვერდით დამიდგა, მამხნევებდა მორალურად და მატერიალურადაც კი დამეხმარა.

ის მასწავლიდა, რომ სიმართლე არასოდეს იკარგება და ღმერთი თავის შვილებს ყოველთვის მფარველობს.საოცარია, რომ ბაქოში, ყოველგვარი დანაშაულის გარეშე რამდენჯერმე მოვხვდი ციხეში. უკანასკნელი პატიმრობისას რაღაც უცნაურობები მემართებოდა. სიტყვებით იმის აღწერა შეუძლებელია. ყველაფერთან ერთად ვხედავდი, რომ ხელებზე ჯვრის ფორმის ჭრილობები მიჩნდებოდა... ამან ძალიან შემაშფოთა და მარტო ერთი აზრითა მიტრიალებდა თავში: რატომ, ღმერთო!

რა დავაშავე?!

ერთ დღესაც, შემთხვევით (ახლა კი ვხვდები, რომ შემთხვევით არაფერი მომხდარა) გამახსენდა იესოს ხატი, რომელიც მარგარეტთან მქონდა ნანახი - ნათლად წარმომიდგა მაცხოვრის სახე და გონება გამინათდა, (თბილსში რომ აღმოვჩნდი,

პირველ რიგში ისეთი ხატი შევიძინე), მერე კი ასეთი აზრი ამოტივტივდა გონებაში: „თუ გადარჩენა გინდა, უნდა მოინათლო და სტეფანე დაირქვა!“ - თუმცა, მაშინ ჯერ კიდევ არ ვიცოდი, სტეფანე თუ ადამიანის სახელი იყო, საერთოდ არ ვიცოდი,

რას ნიშნავდა ეს სიტყვა.

ამ უცნაური დღიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ აზერბაიჯანელმა პოლიციელებმა ჩამსვეს მანქანაში და საქართველოს საზღვრის მახლობლად დამტოვეს, მხოლოდ პასპორტი დამიბრუნეს და მიმითითეს, როგორ უნდა წამოვსულიყავი აქეთ. სამი

საათი ფეხით ვიხეტიალე, ხოლო უკვე საქართველოს ტერიტორიაზე ქართველმა პოლიციელებმა რაღაც სატვირთო მანქანა გააჩერეს და იმით გამომგზავნეს თბილისში. აქ კი ერთი ღვთისნიერი ტაქსის მძღოლის მეშვეობით ვიპოვე ჩემი ძველი

მეგობრები და ღამის გასათევიც გამომიჩნდა. ღმერთმა დალოცოს ისინი იმ სიკეთისათვის, რაც ჩემს მიმართ გამოავლინეს.მეორე დღეს, ცხოვრებაში პირველად აღმოვჩნდი მართლმადიდებლურ ეკლესიაში - ეს ქაშუეთი იყო. მაშინ თავს ძალიან

უმწეოდ ვგრძნობდი, არ ვიცოდი პირჯვრის გადაწერა, არანაირი ლოცვა, მეტანია, მაგრამ გაქრისტიანების სურვილი სულ უფრო მიძლიერდებოდა; თანაც შინაგანი ხმა მამხნევებდა: „ნუ გეშინია, ყველაფერს ისწავლი“-ო! იქვე მდგომ სკამზე

ჩამოვჯექი და ჩუმად ავტირდი.

მეორე დილით ისევ მივედი ქაშუეთში და მამა კონსტანტინეს ვთხოვე მოვენათლე. მან ჩემივე თხოვნით სტეფანე დამარქვა და მაშინ გავიგე, რომ სტეფანე პირველწამებული დიაკონი ყოფილა.

კარგად მაქვს გაცნობიერებული, რომ ქრისტიანად მონათვლა მხოლოდ დასაწყისია და კიდევ მრავალი სულიერი შრომაა საჭირო, რათა ჭეშმარიტი ქრისტიანი გავხდე... ყველა ძალიან მიყვარს, ახლადგაცნობილი ქართველები საკუთარი ოჯახის

წევრებივით მეგულებიან. თუ ვინმეს მიმართ რაიმე არასწორს გავიფიქრებ, მაშინვე შინაგანი ხმა მეუბნება, რომ ეს არასწორია. რას ფიქრობენ ჩემზე სხვები, არ ვიცი, მე კი უსაზღვროდ ბედნიერი ვარ, რომ გავქრისტიანდი.

ჩემი უპირველესი სათხოვარი უფლის მიმართ არის ის, რომ ყველა ადამიანს მიანიჭოს მშვიდობა, ჯანმრთელობა და რაც მთავარია - სიყვარული, რადგან ღმერთი სიყვარული ყოფილა და ადამიანი კი არაფერია ამ გრძნობის გარეშე. ჩვენ - ყველანი

ხომ ღვთის შვილები ვართ და ამიტომ ერთმანეთ სიყვარულით უნდა მივხედოთ. პირადად მე გადავწყვიტე, რომ სულ ღვთის კანონებით ვიარო. ვიცი, ამ გზაზე ბევრი დაბრკოლება შემხვდება, მაგრამ მტკიცედ მწამს, რომ ღმერთი ყოველთვის

დამეხმარება“.

...რაკი ინდოეთის განმანათლებლის, თომა მოციქულის თავის ქალა სიონშია დაბრძანებული, სტეფანე წავიყვანე ამ სიწმიდესთან. ერთხელაც უწმიდესის ლოცვაზე წავიყვანე და როცა პატრიარქმა ნაკურთხი ზეთი სცხო, სტეფანეს სახე

აშკარად გაუნათდა, - აი, რა მითხრა ამის შესახებ: როცა მისმა უწმიდესობამ დამლოცა, აშკარად ვიგრძენი, რომ სული და გული გამეხსნა ღვთაებრივი მადლით და გავძლიერდი რწმენაში. დარწმუნებული ვარ, რომ უდიდესი ძალაა ქრისტიან

ადამიანში, - ძალიან მინდა, ღრმად შევიცნო ჩემი რელიგია!

 

ნანა ბაგრატიონ-დავითაშვილი

ჟურნალი „ქაროზი“, ზ 8, 2002 წ.

 

 

 

როგორ გახდა ლორდი მართლმადიდებელი

 

ლორდ დევიდ ბალფური ოჯახში მესამე ვაჟი იყო და არისტოკრატულ ინგლისურ ოჯახში არსებული ტრადიციის თანახმად, სულიერი ასპარეზი უნდა აერჩია. მას ბავშვბიდანვე ამზადებდნენ კათოლიკურ ეკლესიაში მსახურებისათვის. დაამთავრა

იეზუიტთა კოლეჯი, შემდეგ მიიღო უმაღლესი საღვთისმეტყველო განათლება, რის შემდეგაც პარიზში ბერ-მონაზვნად აღიკვეცა. ახალგაზრდა ლორდის აღკვეცისას ქალები ტიროდნენ, ვინაიდან ის მეტისმეტად ლამაზი იყო.ბერად აღკვეცის შემდეგ ოჯახმა მას კუთვნილი მემკვიდრეობა გადასცა და იგი რომისკენ გაემართა, რათა ეს ყოველივე პაპისთვის მიერთმია. პაპმა ალერსიანად მიიღო და მცირე ასაკის მიუხედავად, მონასტრის წინამძღვრად დანიშნა დანიაში. მას უნდა შეესწავლა მართლმადიდებლობა და ამგვარად ეწარმოებინა ბრძოლა მის წინააღმდეგ. მონასტერში სწავლობდნენ რუსულ და საეკლესიო სლავურ ენებს, აგროვებდნენ მართლმადიდებელი მამების წიგნებს, წერდნენ პოლემიკურ სტატიებს.

ლორდმა დევიდმა შეისწავლა ეს ენები (ბერძნულსა და ლათინურს მანამდეც სრულყოფილად ფლობდა) და გადაწყვიტა ათონზე წასულიყო, რათა უშუალოდ გაცნობოდა მართლმადიდებლურ ბერ-მონაზვნობას.

იგი ერთ ბერძნულ მონასტერში გაჩერდა, შემდეგ სხვაგან გადავიდა, მაგრამ იქაც განსაკუთრებული ვერაფერი აღმოაჩინა.

ბოლოს გადაწყვიტა წმიდა პანტელეიმონის სახელობის რუსულ მონასტერში წასულიყო. მას განუმარტეს, რომ იქ მოხვედრა მხოლოდ სახედრით იყო შესაძლებელი, გზად კი ორსაათნახევარი უნდა ევლო. იგი, მართლაც, გაემართა მონასტრისაკენ.

ჭიშკარზე დააკაკუნა. გაიღო სარკმელი, საიდანაც ვიღაც ბერის სახე გამოჩნდა შესანიშნავი წვერით. ლორდმა აუხსნა ხუცესს, რომ მონასტრის ბიბლიოთეკის გაცნობა სურდა, რათა ძველ ხელნაწერებსა და წიგნებზე ემუშავა. ხუცესმა უპასუხა, რომ წინამძღვრისგან ლოცვა-კურთხევას გამოითხოვდა, შემდეგ დაბრუნდა, კარიბჭე გააღო და ბალფური ვიწრო დერეფნებითა და კიბეებით ბიბლიოთეკისკენ წაიყვანა. ერთ-ერთ კარს რომ მიუახლოვდნენ, ხუცესმამიმართა: „როდესაც დაასრულებთ

მუშაობას, აქ შემოდით, ჩემს კელიაში, გავისაუბროთ“. ბალფური გაოცდა: რას ეუბნებოდა ეს გაუნათლებელი, უბრალო შესახედაობის ბერ-მონაზონი. ბიბლიოთეკიდან გამოსულს არ სურდა მითითებულ კართან შეყოვნება, მაგრამ მაინც შევიდა: ან ცნობისმოყვარეობამ აიძულა, ან ზეგარდამო შთაგონებით.

ბერი სიყვარულით შეხვდა მას, წინ დაისვა და ლორდ დევიდ ბალფურს მისი ცხოვრების შესახებ დაუწყო საუბარი - მისი დაბადებიდან დაწყებული, ათონზე ჩამოსვლით დამთავრებული. ამასთან, ისეთი ამბებიც უამბო, რაც მხოლოდ თავად

ბალფურს შეეძლო სცოდნოდა, თანაც ისეთ წვრილმანებს იხსენებდა, რაც დევიდს უკვე დავიწყებოდა. ბალფური შეძრწუნდა.

ბოლოს ბერმა იმ კითხვებს უპასუხა, რომლებიც დიდი ხნის მანძილზე აწვალებდნენ ლორდს. მან მისი ეჭვები საბოლოოდ გააქარვა. ამ მონასტერში დარჩენა ბალფურს უკვე აღარ შეეძლო, მაგრამ მეორე დღეს იგი ისევ დაბრუნდა და ისინი ისევ

დიდხანს საუბრობდნენ.

ყოველივე იმით დასრულდა, რომ ბალფურმა მართლმადიდებლობა აღიარა და ხუცესის სულიერი შვილი გახდა. მან ლორდს მართლმადიდებლურ სასულიერო აკადემიაში სწავლის ლოცვა-კურთხევა მისცა და ისიც ათენში გაემგზავრა.

ხუცესის სახელი დღეს მთელ მართლმადიდებლურ სამყაროშია ცნობილი - წმიდა სქემონაზონი სილუან ათონელი.

 

გაზეთი „საპატრიარქოს უწყებანი“ ზ 1 (208), 2003 წ.

 

აფანასიოს აბდ ალ-რაჰმანი

როგორ გავხდი მართლმადიდებელი

 

დავიბადე მუსლიმანურ ოჯახში. ჩამომავალი ვარ ისლამის „წინასწარმეტყველისა“ და მეოთხე ხალიფას - მუჰამედის

ბიძაშვილისა და სიძის - ალი აბუ თალიბისა.

ადრეული ასაკიდან მორწმუნე მუსლიმანი ვიყავი. ყველა რელიგიურ წესს ვასრულებდი დაწყებული ლოცვიდან დამთავრებული მარხვით. ბაბუაჩემის დარად მეჩეთში იმამობას ვაპირებდი. დავიწყე ფიხკისა (ისლამური სამართალი) და

ყურანის შესწავლა, მაგრამ გარკვეული დროის შემდეგ ვიგრძენი, რომ ამ წიგნების კითხვამ ჩემში მოწყენილობა გამოიწვია.

დავინახე, რომ ისლამში მრავალი განსხვავება არსებობს. მაგ., ერაყში - ჩემს სამშობლოში - ბევრი შიიტი ცხოვრობს. მე კი სუნიტი ვარ. ამიტომ მეცნაურა, რომ ადამიანები, რომელთაც სხვაგვარად სწამთ ისევე მუსლიმანებად თვლიან თავს, როგორც მე. გადავწყვიტე ისლამის სხვადსხვა მიმდინარეობები შემესწავლა. დიდძალ ლიტერატურას გავეცანი და იმ დასკვნამდე მივედი, რომ სხვა მიმდინარეობებთან შედარებით ჭეშმარიტებასთან ყველაზე ახლოს მუტალიტიზმი იდგა. მუტალიტიზმი სხვა მიმდინარეობებს იმით ჯობნის, რომ არგუმენტაციასა და ფილოსოფიას შეიცავს. ამდენად, ყველაზე გონივრულია.

თანდათან სხვა რელიგიების შესწავლის სურვილიც გამიჩნდა. ვცდილობდი, ახალგაზრდა ქრისტიანებისათვის ყურანი მექადაგა. კამათის სასურველად წარმართვის ისეთ ხერხებს ვიყენებდი, ბევრი მათგანის რწმენა შევარყიე. შეშფოთებულმა ოჯახის წევრებმა თავიანთი ეკლესიის მოძღვარს მიმართებს თხოვნით შემხვედროდა და გამსაუბრებოდა.

ჩემთვის მოძღვართან არგუმენტირებული საუბარი ძალზე რთული აღმოჩნდა, რადგან ყველა ეჭვსა და კითხვაზე პასუხს მაძლევდა. იგი იმავე წელს გარდაიცვალა, თუმცა ქრისტიანობაზე აზრი კი საკმაოდ შემიცვალა. და მაინც, ჯერ კიდევ არ

მირწმუნია.

ამის შემდეგ ისლამს სხვა თვალით დავუწყე ცქერა. ქრისტიანობასთან შედარებით ისლამში შეუსაბამობებს ვხედავდი. ერთ ღამეს სიზმრად ვხედავ წვეროსან ადამიანს, რომელიც მეუბნება:

- შვილო, რატომ ესხმი თავს ჩემს ცხვრებს?

მე ვპასუხობ: „თქვენ ვინა ხართ, ბატონო?“

- იესო ქრისტე, - მეუბნება იგი.

მაშინ ვეუბნები: „მე თქვენს ცხოვრებს თავს არ ვესხმი, ბატონო, მე ვცდილობ, თქვენი გზააბნეული ცხვრები სწორ გზაზე დავაყენო“.

ის კი მეუბნება: „ეს შენა ხარ გზააბნეული ცხვარი, მე კი გზა ვარ ჭეშმარიტი“.

გამომეღვიძა. თავში უამრავი კითხვა მიტრიალებდა: ნუთუ მართლა იესო ვნახე? მან მითხრა, რომ გზააბნეული ვარ. როგორ გავიგო? ნუთუ ეს იმას ნიშნავს, რომ ქრისტიანები მართლები არიან, მე კი არასწორ გზას ვადგავარ?! მაგრამ ეს ხომ

მხოლოდ სიზმარია. და მაინც, მუჰამედი ერთ-ერთ ჰადისში ამბობს: „თუ სიზმრად წინასწარმეტყველს იხილავთ, ეს ჩვენება ნამდვილია, რადგან სატანას წინასწარმეტყველის სახის მიღება არ ძალუძს. დაემორჩილეთ და აღასრულეთ მის მიერ თქმული“.

დიდხანს ვორჭოფობდი. შემდეგ ორივე რელიგიას თავი ვანებე და ურწმუნო გავხდი.

ამ პერიოდში ავტოკატასტროფაში გარდამეცვალა მამა (მაღალჩინოსანი ოფიცერი). მაშინ ეს უბედურ შემთხვევად ჩავთვალეთ.

ვაგრძელებდი ჩვეული წესით ცხოვრებას, და რადგან მამისაგან საკმაოდ დიდი მემკვიდრეობა მერგო, მრავალი უმსგავსობის ჩადენის საშუალება მქონდა: ფულს ვფლანგავდი სექსზე, ალკოჰოლზე, ნარკოტიკებზე და ყველაფერზე, რაც სიამოვნებას

მომანიჭებდა.

 

და აი, კიდევ ერთხელ მომესმა ხმა (უკვე ვიცოდი, ეს იესოს ხმა იყო): „დაუყოვნებლივ დატოვე შენი ქვეყანა!“

ხმა იმდენად მტკიცე და დამაჯერებელი იყო, რომ გაღვიძებისთანავე ბარგის ჩალაგებას შევუდექი და რამოდენიმე საათში უკვე ერაყის საზღვრებს გარეთ ვიყავი დედაჩემის მამისეული სახლისაკენ მიმავალი, რომელიც სხვა არაბულ ქვეყანაში

მდებარეობდა.

თვითმფრინავში (1990 წელის იდგა და ერაყი ჯერ არ იყო ბლოკადაში) ჩემი საქციელის სისწორეში ეჭვი შემეპარა და ასეთი სისულელისათვის თავს ყვედრება დავუწყე.

„სამაგიეროდ, - ვუთხარი ბოლოს საკუთარ თავს, - შვებულებაში უფრო ადრე გავედი. შემიძლია, თუნდაც ამისთვის, ვმადლობლდე იესოს. და გამეღიმა ჩემს ბილწ ზრახვებზე, საკუთარი სიამოვნებისათვის რომ უნდა ამესრულებინა.არაბეთის ქვეყანაში დავეშვით. ბაბუაჩემის სახლისაკენ გავწიე. იქიდან დედას დავურეკე ერაყში და ვუთხარი:

- დედა, არ ინერვიულო, რამოდენიმე ხნით აქ დავრჩები, მერე კი სახლში დავბრუნდები.მან კი მიპასუხა: „დაბრუნებაზე არც იფიქრო, პოლიცია გეძებს“.

ვიცოდი, კანონი არასოდეს დამირღვევია, არც რაიმე პოლიტიკურ ორგანიზაციაში ვყოფილვარ, ამიტომ გაოგნებულმა წამოვიძახე:

- რაა?! რა თქვი?!

დედამ მიპასუხა: „ისინი რაღაც სამხედრო დოკუმენტებს ეძებდნენ, რომლებსაც, როგორც ფიქრობენ, მამაშენი მალავდა და რომელთათვისაც (როგორც ამბობენ) მოიკლა. მადლობა ღმერთს, რომ წახვედი. მათ ეგონათ,  რომ დოკუმენტები შენთან იყო.

შენი ძმები (სხვა დედისგან) დასაკითხად წაიყვანეს.“

თავზარი დამეცა. თავბრუ დამეხვა. ვერც კი წარმოვიდგენდი, რომ ამგვარი რამ შეიძლებოდა მომხდარიყო! ერაყში რომ ვყოფილიყავი, აღიარების გამოსაძალავად წამებას დამიწყებდნენ და შეიძლებოდა მოვეკალით კიდეც. როგორ მოულოდნელ

საფრთხე ავცდი! არასოდეს მიფიქრია, რომ სიცოცხლის გადასარჩენად გაქცევა დამჭირდებოდა. აზრადაც არ მომსვლია, რომ ამგვარი საფრთხის წინაშე აღმოვჩნდებოდი.

ვის შეეძლო სცოდნოდა, რომ ასეთი რამ მელოდა?! მხოლოდ ღმერთს! ე.ი. იესო ღმერთია?! გაოგნებული ვიყავი, თავბრუ მეხვეოდა. ცუდად გავხდი... რამოდენიმე საათის შემდეგ როგორც იქნა გამოვედი კომატური მდგომარეობიდან და დავიწყე

ვედრება ღვთისადმი, გულწრფელად ვთხოვდი, ჭეშმარიტებისაკენ წარვემართე.

 

ამის შემდეგ ვოცნებობდი, კიდევ მომესმინა იესოს ხმა და ერთხელაც მან სიზმრეულ ჩვენებაში მითხრა: „მე შენ მიყვარხარ.

შენ რატომ არ გიყვარვარ ისევე, როგორც მე? მოდი ჩემთან, ვინაიდან მე შენზე გარკვეული ჩანაფიქრი მაქვს“.

თვალცრემლიანს გამომეღვიძა. ის მე მეძებდა, მე კი მისგან გაქცევას ვცდილობდი. მან მოისურვა თავისთან ვყოლოდი, მე კი არ ვიყავი მასთან. მან მე წამებისაგან მიხსნა და მაშინ მე აღვუთქვი: „მე მოვალ შენთან, იესო, თუნდაც ეს სიცოცხლის

ფასად დამიჯდეს“.

იმ წუთიდან იესო შემოვიდა ჩემს ცხოვრებაში და ჩემი უფალი და მხსნელი გახდა. ჭეშმარიტად განვიბანე მისი წმიდა სისხლით და სხვა ადამიანად ვიქეცი. სიხარულსა და სიმშივდეს განვიცდიდი, და უფლის წყალობით მეც იმათ რიგებში

აღმოვჩნდი, რომლებიც „ხელმეორედ იშვნენ“.

ჩემთვის ერთადაერთ მიწიერ საზრუნავად ისღა რჩებოდა, რომ არსებობისათვის საკუთარი სახსრები არ გამაჩნდა. მთელი ჩემი ქონება შინ დავტოვე და, ჩემდა საუბედუროდ, ერაყის მთავრობამ ყველაფერი ჩამომართვა.

მაგრამ უფალმა მიჩვენა, რომ მატერიალურ სიმდიდრეზე არ უნდა ვსასოებდე. ყოველ შემთხვევაში, რამოდენიმე თვის შემდეგ ერაყმა ქუვეითი დაიპყრო და ერაყული დინარი, რომლის ოფიციალური კურსი 3 დოლარი იყო შავ ბაზარზე, მკვერთად დაეცა 30 ცენტამდე. მამისაგან მემკვიდრეობით მიღებული ქონების დიდი ნაწილი ერაყის ბანკებში მქონდა დაბანდებული ეროვნულ ვალუტაში. სპარსეთის ყურის კრიზისის დროს რომ ერაყში ვყოფილიყავი, ჩემი $300 000 დოლარიდან მხოლოდ $300 შემრჩებოდა! მადლობა იესუს, რომელმაც მიჩვენა, რომ მხოლოდ მასზე უნდა ვიყო დამოკიდებული, მათ შორის, ცხოვრებისეულ საკითხებშიც. ამან შვება მომგვარა.

დედაჩემის სამშობლოში დიდხანს დავრჩი. ექსტრემისტულმა ისლამურმა დაჯგუფებამ შეიტყო ჩემი ისლამიდან განდგომის შესახებ, „სარწმუნოებრივი სასამართლო“ მომიწყვეს და მიბრძანეს, მომენანიებინა და კვლავ ისლამს დავბრუნებოდი.

წინააღმდეგ შემთხვევაში როგორც მურტადს (ანუ გამდგომილს) მომკლავდნენ. გადაწყვეტილების მისაღებად ორი დღე მომცეს.

დასახმარებლად პოლიციას მივმართე, მაგრამ პოლიციაში ისლამის საწინააღმდეგო საქმიანობისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დარღვევისათვის დამაპატიმრეს. ჩამსვეს ციხეში და დამიწყეს დაკითხვა. მეკითხებოდნენ ჩემს მოქცევაზე და მისიონერებზე.

 

ბედად ჯერ მონათლული არ ვიყავი, რადგან გამუდმებით მეკითხებოდნენ: „ოდესმე მონათლული თუ ყოფილხართ?!“ „ვინ მოგნათლათ?!“ „რომელ ეკლესიაში დადიოდით?!“ „სახარება ვინ გიქადაგათ?!“

ბოლოს ერთ-ერთი უცხოელი დამეხმარა, რომელმაც მოახერხა მათი დაყოლიება, რომ გავეთავისუფლებინეთ. მიბრძანეს, რამდენიმე საათში დამეტოვებინა ქვეყანა. უფალი შემეწია ვიზის მიღებაში და მოცემულ ვადაში სამშობლოდან უსაფრთხო

ქვეყანაში გადავედი.ახლა უსაფრთხო ქვეყანაში თავშესაფარს ვეძებ. ასე რომ გთხოვთ, ილოცოთ ჩემთვის, ასევე დედაჩემისთვის, ის ხომ ჯერ  ისევ მუსლიმანია და არ ვიცი, ვნახავ თუ არა კვლავ. სამწუხაროდ, მე მისი ერთადერთი ვაჟი ვარ.

ღმერთმა დაგლოცოთ და ჭეშმარიტების გზაზე დაგაყენოთ.

17.09.2001

„ისე და იქ უნდა ემსახურო უფალს, როგორც და სადაც თავად ღმერთი მოითხოვს“

ახალციხის, ტაო-კლარჯეთისა და ლაზეთის მთავარეპისკოპოსმა მეუფე თეოდორემ (ჭუაძე) საუბარი შემდეგი სიტყვებით დაიწყო: „ყოველი ადამიანი თავისი გზით და თავისებურად მიდის უფალთან. ამიტომაა ჩვენი ცხოვრება საინტერესო. ყველანი

სხვადასხვანაირები ვართ და თითოეულ ჩვენგანს ეძლევა ის, რაც მას სჭირდება. სწორედ ამაშია უდიდესი მადლი, უდიდესი სიბრძნე უფლისა“

 

დავიბადე ქალაქ სიღნაღში. ბოდბის მონასტერში კომუნისტების დროს საავადმყოფო ყოფილა გახსნილი და მეც სწორედ იქ დავბადებულვარ. მშობლები აბასთუმნის ობსერვატორიაში მუშაობდნენ. შვიდი წელი იქ დავყავით. მერე მამამ ობსერვატორიას თავი დაანება და მამაპაპისეულ სახლს დაუბრუნდა თელავში. მეც იქ ვე მიმიყვანეს სკოლაში. ათი კლასი ისე დავამთავრე, ტაძარში თითქმის არც შევსულვარ. ისეთი დრო იყო, ეკლესიაში სიარულს არავინ გვირჩევდა.

* * *

შემდგომ ამისა თბილისში ჩამოვედი და პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ჩავაბარე. იქაც ისე ვისწავლე რამდენიმე წელი, რომ, ჩემდა სამარცხვინოდ, არც ერთ ტაძარში ფეხი არ შემიდგამს. პირველად სიონში შევედი, ისიც - მერაბ კოსტავას დასაფლავებაზე.

ეს ჩვენი სტუდენტობის დრო იყო, 1988-1989 წლები, როდესაც ეროვნული მოძრაობა უფტო მეტად გამოიკვეთა, ეროვნული სული უფრო მეტად ამაღლდა. ყოველივე ამან იმაზე დაგვაფიქრა, რომ დედაეკლესია განსაკუთრებული იყო ჩვენი

ქვეყნისთვის, ჩვენი ერისთვის.

 

მოგვიანებით ცოტათი გაგვიტყდა გული (ეს უკვე 9 აპირილის შემდგომ პერიოდში მოხდა) - იდეალები, რომელთათვისაც ვიბრძოდით, თანდათან ქრებოდა და ჩვეულებრივი ცხოვრება იწყებოდა. მე კი რაღაცას ვეძებდი, მინდოდა, ჩემი ქვეყნისთვის რაიმე შემემატებინა. მშენებელი ვიყავი, მაგრამ ვფიქრობდი, რომ ჩემი პროფესიით ისეთს ვერაფერს გავაკეთებდი - ჩემნაირი მშენებელი ხომ უამრავი იყო საქართველოში.

და სწორედ ამ დროს წავიკითხეთ განცხადება: საფარის მონასტერში სარესტავრაციო სამუშაოები იგეგმებოდა და წასვლის მსურველთა ჯგუფს კრებდნენ. მე და ჩემმა ამხანაგებმა ვიფიქრეთ: რაკი ეროვნულ მოძრაობაში მაინცდამაინც ვერ ვიპოვეთ

საკუთარი თავი და ადგილი, მოდი, წავიდეთ, იქნებ მცირედი მაინც გავაკეთოთ ეკლესიისთვისო.

ჩავედით საფარაში. მონასტერი მოქმედი აღმოჩნდა, ჩვენ კი არც ქცევის წესები ვიცოდით და არც არაფერი, პირჯვარსაც ვარ ვიწერდით სწორად. ასე ვთქვათ, სულიერად და რელიგიურად სრულიად გაუნათლებლები ვიყავით. ბავშვობაში კი მომნათლეს (საქართველოში ასე თუ ისე ყველა მონათლულია), მაგრამ ნათლობის არსი, მნიშვნელობა გააზრებული არ მქონდა.

მაშინ საფარის მონასტრის წინამძღვარი მამა სერგი (ჩეკურიშვილი) გახლდათ. მისი ქადაგებით, მოღვაწეობით ვისწავლეთ ყველაფერი. ერთი თვე ვიმუშავეთ აქ და ამ ერთ თვეში ლოცვაც დავიწყეთ, აღსარებაც ვთქვით, ვეზიარეთ კიდეც... ასე

ჩაეყარა საფუძველი ჩვენს ეკლესიურ ცხოვრებას.

მონასტერმა, მონასტრულმა ცხოვრებამ ჩემზე უდიდესი შთაბეჭდილება მოახდინა. დავინახე, რომ ადამიანები, რომლებიც იქ მსახურობდნენ, ჭეშმარიტად უფლისათვის, ქვეყნისათვის წირავდნენ თავს და სხვა არაფერი ამოძრავებდათ (რასაც,

სამწუხაროდ, ვერ ვიტყოდი ეროვნული მოძრაობის ბევრ მონაწილეზე). ამან ჩემზე ძალიან იმოქმედა. მონასტერს დიდი მიმზიდველობა ჰქონია... ბერობა გადავწყვიტე. მახსოვს, მამა სერგი ქადაგებდა. ჩვენ გარშემო ვუსხედით. საუბრისას სულ

იმას იმეორებდა წუხილით, საქართველოს ძალიან ცოტა ბერ-მონაზონი ჰყავსო. ამ სიტყვებს რომ ვისმენდი, გავიქიფრე, აი, რა შემიძლია გავაკეთო ჩემი ქვეყნისთვის-მეთქი. ამის მერე უკვე ვცდილობდი, ამ განზრახვისთვის ხორცი შემესხა,

მოვმზადებულიყავი, მებრძოლა. ბერობა იყო ჩემი მიზანი და სხვა აღარაფერი მინდოდა, თუმცა, რაღა თქმა უნდა, ამ მიზნის მიღწევა იოლი არ ყოფილა...

 

* * *

ბერობა რომ გადავწყვიტე, სწორედ ის პერიოდი იყო, როცა ათონის მთიდან საქართველოში ივერიის ღვთისმშობლის ხატი ჩამოაბრძანეს (იგი ამჟამად სიონში ბრძანდება). ვიცოდი, რომ დედა ღვთისმშობელი ბერებისა და მონაზვნების

განსაკუთრებულ მფარველად ითვლებოდა. ჰოდა, მეც გადავწყვიტე, მივახლებოდი, თაყვანი მეცა და მეთხოვა, გავეძლიერებინე და მონაზვნობის მადლი მოენიჭებინა. როგორც კი საშუალება მომეცა, მივედი და უპირველესად ეს შევთხოვე.

არ გასულა დიდი დრო და ისეთი განსაცდელი შემემთხვა, ეკლესიას კინაღამ სულ დავანებე თავი... შემეშინდა და აღსარებაში ვთქვი. მოძღვარმა ამიხსნა: როცა უფლისგან რაიმეს ვითხოვთ, იგი გვცდის, განსაცდელს მოგვივლენს, რათა გამოჩნდეს, რამდენად მტკიცენი ვართო. მივხვდი, რომ განსაცდელი ჩემს გადაწყვეტილებას უკავშირდებოდა და ერთხანს მეშინოდა კიდევაც, ბერობა მეთხოვა. სიონში რომ მივდიოდი, ჩუმად შევიპარებოდი ხოლმე ტაძარში და კუთხეში დავდგებოდი - ღვთისმშობლის ხატს ვემალებოდი; ვიცოდი, მასთან რომ მივსულიყავი, აუცილებლად ბერობას ვთხოვდი (ამის სურვილი არ

გამნელებია), არადა, განსაცდელისაც მეშინოდა!

ნელ-ნელა გამიარა შიშმა და ხატთან მიახლება გავბედე. მერე მეორედ მივედი, მესამედ... ბოლოს ღვთისმშობლის წყალობით მართლა მომეცა მადლი, ბერი გავმხდარიყავი. ახლა, როცა იმ ჩემს ბავშვურ საქციელს ვიხსენებ, მეღიმება ხოლმე.

 

* * *

ბერად საფარაში აღვიკვეცე, 1991 წელს (როგორც მახსოვს). მოულოდნელად დამიძახა მამა სერგიმ და მითხრა, ერთი კვირის შემდეგ უნდა აღგკვეცოო. ცხადია, ამ დღეს მოუთმენლად ველოდი, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მონასტერში დავიწყე ცხოვრება,

მორჩილი გავხდი, აღარ ვჩქარობდი. ჩემთვის მთავარი ის იყო, რომ უფალს შევწირე თავი და დანარჩენზე - როდის რა მოხდებოდა - აღარ ვნერვიულობდი, თუმცა კი სურვილი დიდი მქონდა.

ზოგს ჰგონია, რომ ბერად აღკვეცაში არის რაღაც სევდიანი, მწუხარე. მინდა ვთქვა, რომ მსგავსი სიხარული ცხოვრებაში არ განმიცდია! ყველა საიდუმლო, რომელიც ეკლესიაში სრულდება, უდიდესი სიხარულის მომგვრელია - დიაკვნად კურთხევაც,

მღვლად ხელდასხმაც, ეპისკოპოსად დადგენაც, - მაგრამ როცა ბერად აღკვეცის წესს ვკითხულობ, სულ სხვა გრძნობა მეუფლება.

 

 

* * *

ოჯახს, რა თქმა უნდა, ძალიან გაუჭირდა შეგუება. საერთოდ, ამ გზაზე მშობლების წინააღმდეგობას სხვადასხვაგვარად უშვებს უფალი: თუკი მშობელი ხედავს, რომ შვილმა მტკიცე გადაწყვეტილება მიიღო და საბოლოოდ განსაზღვრა თავისი

მომავალი, ნაკლებ წინააღმდეგობას უწევს, მაგრამ თუ ადამიანი ჭოჭმანობს, წინააღმდეგობა გაცილებით დიდია. ასე რომ, ყველაფერი მაინც ჩვენი შინაგანი მდგომარეობიდან გამომდინარებს.

მაშინ ბერობა განსაკუთრებული მოვლენა გახლდათ. ზოგს ავადმყოფები ვეგონეთ, ზოგს - ისეთები, ზოგს - ასეთები, მაგრამ, ღვთის მადლით, ოჯახისგან დიდი წინააღმდეგობა არ შემხვედრია. ისეთ პერიოდში გავიზარდეთ, რომ საკმაოდ

დამოუკიდებლები ვიყავით. მახსოვს, რაც სკოლა დავამთავრე, მას მერე თითქმის სულ დამოუკიდებლად ვცხოვრობდი - თბილისში ჩამოვედი, აქ ვსწავლობდი, ჯარი მოვიარე... მაშინაც, როცა ცხოვების გზას ვირჩევდით, მეტი თავისუფლება

გვქონდა.

დღეს, ჩემს სულიერ შვილებს რომ ვუყურებ, ნაკლებად დამოუკიდებელნი მეჩვენებიან. ხშირად მშობლები არ ასწავლიან შვილებს პასუხისმგებლობის აღებას, გადაწყვეტილების მიღებას. არადა, ვფიქრობ, ძალიან მნიშვნელოვანია, ადამიანი

ყველგან ხელჩაკიდებული კი არ ვატაროთ, ის ვასწავლოთ, თვითონ როგორ იცხოვროს სწორად.

 

* * *

ყველაფერი ძალიან სწრაფად მოხდა - 91 წელს გავხდი ბერიც, დიაკვანიც, მღვდელ-მონაზონიც და საფარის მონასტრის წინამძღვრის მოვალეობის დროებით შემსრულებელიც.

ეპისკოპოსად რომ მაკურთხეს, ბოდბის ეპარქიაში გამამწესეს. ბოდბე ჩემთვის საოცრად საყვრელი ეპარქიაა, მშობლიური ეპარქიაა, რადგან იქ დავიბადე. მშობლიურია ჩემთვის ახალციხეც, სადაც ორი წლის შემდეგ გადამიყვანეს - იქ მოხდა ჩემი სულიერი დაბადება, სულიერად იქ ავიდგი ფეხი.

ამჟამად ახალციხის, ტაო-კლარჯეთისა და ლაზეთის ეპარქიის მმართველი ვარ. შესაძლოა, მთლიანად ვერ ვმართავ ამ ტერიტორიებს, მაგრამ მარტო მათი სახელების ჩამოთვლაც კი საოცარ სიხარულს მგვრის.

 

* * *

მართალი უთქვამს მეუფე საბას, როცა ჯგუფელები ვიკრიბებით, ხშირ-ხშირად ვხუმრობთ ხოლმე, პროფესიით მარტო მე და მეუფე ვმუშაობთო. მართლაც საოცარი პროფესია გვაქვს - მშენებელი. იყო დრო, როდესაც ეკლესიაში ყველაზე მეტად

იგრძნობოდა აღმშენებლობა. დღესაც ვცდილობთ. ადამიანს განათლება იმიტომ ეძლევა, რომ გამოიყენოს... ღმერთმა ქნას, შეიცვალოს ვითარება საქართველოში, შენება იყოს.

 

* * *

ძალიან ხშირად დავდიოდით ხოლმე ზაგორსკის მონასტერში, ბერიც, მონაზონიც, ბევრი მინახვს, მაგრამ განსაკუთრებულიად მამა სერგის (ამჟამად - მეუფე სერგის) ვიხსენებ, ჩემს მოძღვარს, რომლის მეშვეობითაც მოვედი ეკლესიაში. ის იყო

მაგალითი ჩემთვის. შემდგომ კი, როცა უწმინდესი გავიცანი, უამრავი რამ ვისწავლე მისგან.

 

* * *

ბერად აღკვეცის შემდეგ, სამწუხაროდ, ძალიან მალე მომიხდა მონასტრის დატოვება. ეს ძალიან რთული აღმოჩნდა ჩემთვის, რადგან იქ სულ სხვა რამისთვის მივედი. მაგრამ ჩვენ არ გვაქვს უფლება, შევეწინააღმდეგოთ უფლის ნებას, ჩვენი

თავგანწირვა, თავშეწირვა ხომ სწორედ ამაში მდგომარეობს. როდესაც ადამიანს უფლის სამსახურში ჩადგომა სურს, ისე და იქ უნდა ემსახუროს მას, როგორც და სადაც თავად ღმერთი მოითხოვს. ყოველივე მორჩილებით უნდა მივიღოთ და მთელი პასუხისმგებლობით აღვასრულოთ. ეს არის უმთავრესი და ამიტომ სწორედ ამას ვუსურვებ ყველას, ვინც უფლის მსახურების გზაზე აპირებს შედგომას.

 

ესაუბრა ნატო ტოროშელიძე

ჟურნალი „კარიბჭე“, ზ 6, 2004 წ.

 

ჩემი გზა ქრისტესკენ

 

რუბრიკის სტუმარი არქიმანდრიტი საბა (ერისკაცობაში გიორგი ვალერიანის ძე კუჭავა) გახლავთ. ინტერვიუზე ძლივს დავიყოლიეთ, ღალავდა - არც კი ვიცი, რა გითხრათო. მაგრამ ბოლოს სულგრძელად დაგვთანხმდა - რას ვიზამ, მორჩილებით აღვასრულებ, რასაც მთხოვთო. სათაურიც თავად შეარჩია: „ჩემი გზა ქრისტესკენ“.

 ყოველი ადამიანის გულში, რაც უნდა ურწმუნო იყოს იგი და არაღვთივსათნოდ მცხოვრები, ღვთიური სიკეთის მარცვალი მაინც მოიპოვება, რადგან იგი ღვთის ხატად და მსგავსადაა შექმნილი. არის პერიოდები ადამინის ცხოვრებაში, როდესაც იგი ღმერთს, მასთან მყოფობას ეძიებს, გარესამყაროსა და საკუთარ თავს აკვირდება. ამ დროს მას უფალი უხმობს, თავისკენ მოუწოდებს. მთავარია, ადამიანმა უზენაესის ხმას ყური მიუგდოს, მიჰყვეს მას, გამოფხიზლდეს სულიერი ძილისაგან, აღდგეს

დაცემული და დაადგეს გზას ჭეშმარიტსა და ცხოვრებისმომცემელს, რომელიც არის უფალი ჩვენი იესო ქრისტე. „მე ვარ გზა, ჭეშმარიტება და სიცოცხლე“, - ბრძანებს უფალი.

 

ჩემს ცხოვრებაშიც დადგა ჟამი ღვთის ძიებისა. მაგრამ როდესაც ადამიანი სულიერ გზას დაადგება, ჩვილი ბავშვივითაა - ბევრი რამ არ იცის. ამიტომ იგი უფალს მიმართავს დახმარებისთვის. ჩემი პირველი ლოცვაც ასეთი გახლდათ: „უფალო,

სწორი გზით მატარე!“

 

* * *

მონათვლით 17 წლისა მოვინათლე, 1976 წელს, მაგრამ ეკლესიურად ნაკლებად ვცხოვრობდი, თუმცა რწმენა იმისა, რომ ღმერთი არსებობდა, ყოველთვის მქონდა. ეკლესიური ცხოვრება მოგვიანებით დავიწყე, როდესაც საქართველოში ეროვნული

მოძრაობა, ერის მოქცევა დაიწყო, ღვთისკენ მოწოდება გაისმოდა. ამაში ჩემი ნათესავი, ქალბატონი დესპინე ქოიავა დამეხმარა, ამიხსნა აღსარების, ზიარების არსი. დესპინე ჩემთვის მისაბაძი მაგალითი გახდა. გავიხსენებდი ქალბატონ ციალა

კვანტალიანსაც, ჩემს ძველ თანამშრომელს. პირველი მარხვა სწორედ მან დამაწყებინა.

ადამიანს, რომელიც გადაწყვეტს, ღმერთის მიუძღვნას თავი, სულიერი ცხოვრება დაიწყოს, აუცილებლად უნდა ჰყავდეს დამრიგებელი, მასწავლებელი, რომლის დახმარებითაც შეძლებს მიზნის მიღწევას - სულის გადარჩენას, ღვთის სასუფევლის

დამკვიდრებას, რაც უპირველესი მოვალეობაა ყოველი ქრისტიანისა. მინდა, ჩემი მხრივ, მადლიერება გამოვხატო ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის დანიელის, მეუფე იოსების (შემოქმედელი მთავარეპისკოპოსის), მამა არჩილის (მინდიაშვილის),

არქიმანდრიტ ბარსანუფის მიმართ. მათ მაზიარეს ეკლესიურ ცხოვრებას, ეკლესიურ საიდუმლოებებს, მათი მოძღვრული დარიგებები დღესაც გზამკვლევია ჩემთვის.

სიმბოლურია, რომ ჩემი სულიერი ცხოვრება სწორედ გზით დაიწყო და ახლაც გზით გრძელდება, გზით, იმიტომ რომ 1989 წელს მონაწილეობა მივიღე წმინდა ნინოს გზაზე მსვლელობაში ფოკიდან მცხეთამდე. ამ გზაზე ვიგრძენი სითბო, მადლი და

მფარველობა უფლისა, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლისა, დედისა ჩვენისა ნინოსი.

მერე თანდათანობით ღრმად, სულიერი თვალით დავიწყე შეცნობა იმისა, თუ რა დიდი მისია აკისრია ეკლესიას, სასულიერო პირებს ერისა და ქვეყნის ცხოვრებაში. მივხვდი, რომ სწორედ ეკლესიაა ადგილი ადამიანისა და ღვთის ურთიერთობისა,

ეკლესიას მივყავართ სულის გადარჩენისა და ცხონებისაკენ. იგია ნავი აბობოქრებულ ზღვაში, რომლის მესაჭეც თავად უფალია.

 

გადავწყვიტე, ჩემი ცხოვრება სრულად მიმეძღვნა უფლისათვის, მისი მსახურებისათვის. ამაში უდიდესი წვლილი შეიტანა ჩვენმა სულიერმა მამამ, უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ, რომლის პიროვნება, სულიერი თუ საზოგადოებრივი მოღვაწეობა, დიდი სიყვარული ღვთისა და ერისა ჩემთვის მანათობელი გახდა უფლისაკენ მიმავალ გზაზე.განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვით ჩემს სულიერი ცხოვრებაში არქიმანდრიტ გაბრიელს (ურგებაძეს), რომელიც სამთავროს წმინდა ნინოს სახელობის დედათა მონასტერში მოღვაწეობდა, მონასტრის წინამძღვარს იღუმენია ქეთევანსა და იქ მოღვაწე დედებს. მათთან ურთიერთობამ ბევრი რამ მასწავლა.

მამა გაბრიელი სამთავროს მონასტერში გავიცანი. მომღიმარი ბერი სიყვარულით სავსე თვალებით მიყურებდა. სასწაულებრივად ამიხდა ოცნება - ასეთ პიროვნებასთან შეხვედრას ბავშვობიდან ვნატრობდი. სიხარულის მღელვარებამ

შემიპყრო, როდესაც ბერმა თავისთან მიხმო, გვერდით დამისვა, დამლოცა და მითხრა: „შენი სახით დღეს ჩვენთან სიყვარული მოვიდა“. მამა გაბრიელმა პირველი დარიგება მომცა: „დაღაცათუ უკანასკნელ ჟამს მნახო მცოდველი, ნუ განმიკითხავ. თუ გინდა, სიყვარული შეინარჩუნო, გახსოვდეს, ბევრი ცოდვილი განიკურნა და მერე სხვისი მკურნალი შეიქმნა“. წმინდა ბერი გვმოძღვრავდა, უპირველესად მორჩილებასა და თავმდაბლობაზე გვესაუბრებოდა. გვარიგებდა: „შვილებო, წინამძღვრის გარეშე ნურაფერს გააკეთებთ. ბრწყინვალედ მოსილი ანგელოზიც რომ მოვიდეს, არ შეცდეთ და კურთხევა არ შეცვალოთო“.

მამა გაბრიელის დარიგება საჭირო ჟამს გაგახსენდებოდათ და გიხსნიდათ კიდეც.

უწმინდესისა და უნეტარესის ლოცვა-კურთხევით ჩავაბარე თბილისის სასულიერო აკადემიაში. სწავლის პერიოდში გამიჩნდა სურვილი მონასტრული ცხოვრებისა. მახსოვს, თავდაპირველად უბრალოდ უფალთან ახლოს ყოფნა მსურდა. მინდოდა,

მცხეთაში ვყოფილიყავი, უფლის კვართის მახლობლად - თითქოს იქ უფრო კარგად შევიგრძნობდი უფალთან მყოფობას.

მინდოდა, სადმე გამოქვებულში განვმარტოებულიყავი. მაშინ კარგად არც ვიცოდი, ბერობა რა იყო, არც იმის უფლებას ვაძლევდი თავს, ბერობად აღკვეცაზე ან სამღვდელო ხარისხის მიღებაზე მეფიქრა. ჩემი სურვილი ღმერთთან ყოფნა და

უფლის სიყვარული გახლდათ, ყოველივე დანარჩენი კი თავისთავად მოხდა.

 

როდესაც ბერობა გადავწყვიტე, გულისწადილი მეუფე დანიელს გავანდე. მანაც მომიწონა განზრახვა. საშობაო არდადეგებზე მორჩილებას სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრის მამათა მონასტერში გავდიოდი. 1993 წელს ცხუმ-აფხაზეთის

მთავარეპისკოპოსის დანიელის ლოცვა-კურთხევით მორჩილის კაბით შევიმოსე. იმავე წელს, ლაზარეს შაბათს (10 აპრილს) იმჟამად სვეტიცხოვლის წინამძღვარმა, არქიმანდრიტმა იოსებმა (იგი ახლა შემოქმედის ეპისკოპოსი გახლავთ) ბერად

აღკვეცის წესი შეასრულა. საბა განწმენდილის სახელი მეწოდა (მისი ხსენება 5(18) დეკემბერსაა დაწესებული).

ჩემი ეს ნაბიჯი დედამ ძალიან განიცადა. მაგრამ გავიდა რამდენიმე წელი და იგი უკვე დადებითად აფასებდა მას, ამბობდა, ბერობა ძალიან ტკბილიაო.

ბერობა - ეს არის სიხარული და სიტკბოება გამოუთქმელი, რომელსაც ადამიანი ქრისტესთან მყოფობით, მასზე სრული მინდობით განიცდის. ბერობა არის დაცემული ადამიანური ბუნების მუდმივი იძულება ქრისტეს სიყვარულით

განღმრთობისათვის. როგორც წმინდა იოანე სინელი წერს: „სადაცა ბუნებისა ძლევაი იქმნა, მუნ უეჭველად ბუნებისა შემოქმედი დაემკვიდრა“.

 

* * *

აღკვეცის შემდგომ სულ მალე, სვეტიცხოვლობას (13 ივლისს), უწმიდესმა დიაკვნად მაკურთხა, 1994 წლის 30 იანვარს კი სიონში მღვდლად დამასხა ხელი. განწესებულ ვიქენი სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში, იმავდროულად სამთავროს

მონასტრისა და თბილისის ილია მართლის სახელობის გინმაზიის მოძღვრად დამადგინეს. ეს ძალიან სასიხარულო იყო ჩემთვის - ჯერ ერთი, მამა გაბრიელთან ვიქნებოდი ახლოს, თანაც ბავშვებთანაც მექნებოდა ურთიერთობა, მათთან ყოფნა კი

განსაკუთრებით მიყვარს და ისინიც სიყვარულით მპასუხობენ. ბავშვებთან თავისუფლად ვგრძნობ თავს, ბევრ რამეს ვსწავლობ მათგან.

ვმსახურობდი ასევე მარტყოფის, ბეთანიისა და ზედაზნის მონასტრებში. ეს სამი წელის, მახათას მთაზე, ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მონასტერში, გადმომიყვანეს. მონასტერი ახალი დაარსებულია, მშენებარეა, თუმცა აქ უკვე

მოღვაწეობენ მამები. ამ ადგილას განსაკუთრებით იგრძნობა მადლი და მზრუნველობა ყოვლადწმიდა ღვთისშობლისა. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ 2001 წლის 10 სექტებერს ქართველ მართლმადიდებელ მანდილოსანს ივერიის ყოვლადწმიდა

ღვთისმშობლის ხატი გამოეცხადა. გამოცხადებაში დედა ღვთისამ ქართველ ერს ეკლესიური ცხოვრებისაკენ, ლოცვისაკენ მოუწოდა და მახათას მთაზე თავისი წმინდა ხატის სახელობის ტაძრისა და მონასტრის აშენება ბრძანა.

 

* * *

ივერიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატი გამორჩეულია ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედ ხატებს შორის (განსაკუთრებულია იგი ჩემთვისაც. ღვთისმშობელთან შეხვედრა მახსენდება: ათონის მთიდან ჩამობრძანდა ივერიის

ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატის ასლი, რომელიც სასულიერო პირებმა მრევლთან ერთად ლოცვით მიაბრძანეს სიონში.

ამ მსვლელობაში მეც მივიღე მონაწილეობა, რამაც დიდი სიხარული მომანიჭა. ეს სიხარული განსაკუთრებული იყო იმიტომაც, რომ ნათლისღება ფოთის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარში მივიღე). იგია მცველი და მფარველი ათონის წმიდა მთისა. ხატი ჩვენი ერის განსაკუთრებული მფარველია. ეს უდიდესი სიწმინდე ათონის მთაზე, ქართველთა მონასტერში, ივერონშია დაბინავებული. ამიტომ მას ასეც ეწოდება - ევერიისა. ეს ნიშანია იმისა, რომ ჩვენი ზეციური დედოფალი გამორჩეულად მფარველობს ქართველ ერს, რომ საქართველო ჭეშმარიტად ღვთისმშობლის წილხვედრი ქვეყანაა. მისი ლოცვითა და მეოხებით უფალმა დალოცოს და გაახაროს ქართველი ერი.მე კი ვმადლობ უფალს იმ დიდი წყალობის გამო, რომელსაც ასე უხვად გვანიჭებს და რომელსაც მუდამ ვგრძნობდი ჩემი ცხოვრების გზაზე.

 

ესაუბრა ნატო ტოროშელიძე

ჟურნალი „კარიბჭე“, ზ 8, 2004 წ.

 

მონასტერი თავისთავად გაყენებს სწორ გზაზე

70-იანი წლების შუა ხანებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტის რამდენიმე

კურსდამთავრებული მონასტერში წავიდა. ჩვენი სტუმარი, დედა მარიამი, თბილისის ფერისცვალების დედათა მონასტრის იღუმენია, ერთ-ერთი მათგანი გახლავთ. სამწუხაროა, რომ ინტერვიუს კითხვისას ვერ ხედავთ მის თვალებს და არც მისი ხმა გესმით.

 

პირველი ნაბიჯები

დავიბადე 1964 წელს, თბილისში, ერთ ჩვეულებრივ ოჯახში. 14 წლის ვიყავი, რომ მოვინათლე. სხვათა შორის, მე თვითონ მოვინდომე. მეგონა, თუ მომნათლავდნენ და გულზე ჯვარს დამკიდებდნენ, ცუდი აღარაფერი შემემთხვეოდა. ჰოდა, როცა

რაიმე სახიფათო საქმეზე მივდიოდი, ჯვარს მაშინ ვიკიდებდი ხოლმე. მონათვლის შემდეგ რაღაც სიმშვიდე ვიგრძენი, მწამდა, რომ ამიერიდან ღმერთი მიფარავდა. საერთოდ, ძალიან გამიხარდა, როცა გავიგე, რომ ღმერთი არსებობდა და მარტი არ ვიყავი ამ ქვეყანაზე. კი, ვიცოდი, რომ დედას ვუყვარდი, მამას ვუყვარდი, მაგრამ ბევრი განსაცდელი ხომ მარტოს უნდა გადამეტანა? ამის მეშინოდა და როცა გავიგე, რომ მფარველი ანგელოზი მუდამ ჩემთან იყო და არასდროს დამტოვებდა, გამბედაობა მომემატა.

ნელ-ნელა ეკლესიაში სიარულიც დავიწყე. ჯერ ამხანაგებს მივყევი, ისე, უბრალოდ, ცოტა ხანს გავჩერდი, მერე გავიგე, რომ მეორე დღეს წირვა იყო; თანდათან ქადაგების მოსმენაც დავიწყე, მოძღვართან მივედი, აღსარება ვთქვი... მინდობილი ვიყავი

ეკლესიას და რაც არ მესმოდა (მაგალითად, რატომ უნდა დამეხურა თავზე), იმას მექანიკურად ვაკეთებდი. მერე ამ ყველაფრის საჭიროება ვიგრძენი... შეიძლება, ახლაც კი ვერ გამოვთქვა ეს; ნებისმიერი წესი, რომელიც თავიდან გაუგებარი

იყო ჩემთვის, ახლა უკვე ძალიან ღრმა აზრით არის დატვირთული. რომც არაფერი წაიკითხოს ადამიანმა ამის შესახებ, ცონდა მაინც მოდის.

როდესაც ეკლესიაში სიარული დავიწყე, ერთადერთი სამთავროს დედათა მონასტერი იყო მცხეთაში და იქაც სულ მოხუცი დედები ცხოვრობდნენ. არ ვიცოდი, სად მდებარეობდა ეს მონასტერი და არც მეგონა, ჩვეულებრივ მოკვდავს თუ შეეძლო,

მონაზონი გამხდარიყო. აქედან გამომდინარე, მონასტერში წასვლა აზრადაც არ მომსვლია. პირიქით, ბავშვობიდანვე მქონდა ჩაბეჭდილი თავში, რომ აუცილებლად უნდა დამემთავრებინა უმაღლესი სასწავლებელი, მემუშავა, მერე ასპირანტურაში

ჩამებარებინა... ეკლესიაში რომ მივედი, უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი ახალი დამთავრებული მქონდა და ვმუშაობდი. როცა მივხვდი, რომ ამ სამსახურისთვის თავის დანებება შეიძლებოდა, ძალიან ბედნიერად ვიგრძენი თავი.

 

ოთხშაბათობებიპატრიარქის ლოცვა-კურთხევით შეიქმნა ჯგუფი, რომელიც ოთხშაბათობით ტაძრების დასალაგებლად დადიოდა. უწმინდესთან

ძალიან ახლოს ვიყავით, რაც თავისთავად უდიდესი ბედნიერება გახლდათ. ჩვენს მოძღვარს, მამა დავითს, რომელიც ახლა მეუფე დანიელი გახლავთ, დავყავდით ტაძრებში, მონასტრებში, ვშრომობდით, ვლოცულობდით. კვირაში ერთ დღეს

მონასტრულად ვატარებდით. ნელ-ნელა ვიგრძენი, რომ ოთხშაბათიდან ოთხშაბათამდე ვცხოვრობდი... ეს რომ გავიაზრე, სამსახურიც გამოჩნდა ეკლესიაში - გობელინებს ვქსოვდით.

 

 

რაცა არ გწადდეს, იგი ჰქმენ...

უწმიდესმა რომ დაინახა, მონასტერში წასასვლელად მზად ვიყავით, ხელი შეგვიწყო - რუსეთში, პიუხტიცის მონასტერში გაგვიშვა. თექვსმეტნი წავედით. იქ ერთი თვე გავატარე. ჩვეულებრივად ვცხოვრობდი; დედაც მენატრებოდა, ამხანაგებიც,

მაგრამ, სიმართლე რომ ვთქვა, არ გამჭირვებია, თუმცა ვერც იმას ვიტყვი, მონასტრის გარეშე სიცოცხლე არ შემეძლო-მეთქი. ერთადერთი უცნაური გამოცდილება ის იყო, რომ რას არ მინდოდა, სწორედ იმის კეთება მომიხდა. მეუფეს ვთხოვე, ოღონდ

სამზარეულოში არ გამიშვათ და ყველა საქმეზე თანახმა ვერ-მეთქი. მაინცდამაინც სამზარეულოში გამამწესა. რა უნდა მექნა? ღვთის შეწევნით ყველაფერი ადვილად გადავიტანე, როგორც კი შინაგანად მივიღე და დავმორჩილდი. მერე და მერე მივხვდი, რომ რაღაც ასეთი აუცილებელი იყო ჩემთვის.

პიუხტიცის მონასტერში ერთი მონაზონი ცხოვრობდა, დედა ლიუბოვი. უკვე მოხუცებული, სულ ბუზღუნებდა, მაგრამ ისეთ სიყვარულს ასხივებდა, რომ დაინახავდი, გულში ჩახუტება მოგინდებოდა. თურმე სულ ახალგაზრდა მისულა მონასტერში. ისეთი მხიარული ყოფილა, დედებს გასჭირვებიათ მისი მიღება და მოძღვრისთვის საგანგებო წერილი გაუგზავნიათ - ასეთი და ასეთი გოგო მოვიდა, ვერ ვაჩერებთ, სულ იცინის და რა ვქნათო. რა უნდა ქნათ და უნდა დატოვოთო, - მიუღიათ პასუხი. და ისიც მთელი გულით ემსახურებოდა მონასტერს ღვთის გულისათვის. ყველაფერი მას ებარა: სატრაპეზო, საცხობები, მეურნეობა... იმდენი საქმე მქონდა, თორმეტი წლის განმავლობაში არც ერთ საუფლო დღესასწაულზე არ დასწრებია წირვა-ლოცვას - არც აღდგომას, არც შობას, არც ფერისცვალებას... ღამე დგებოდა, რომ პირადი კანონი შეესრულებინა; წირვა-ლოცვაზე, როცა დრო ჰქონდა და ესწრებოდა, დამჯდარი არავის უნახავს. უკვე წამოსული ვიყავი, მისი ამბავი რომ გავიგე: თურმე დაბრმავებულა და მაშინ უთქვამს, აი, ახლა კი სულ ვილოცებო. მერე სქიმმონაზონი გამხდარა...

 

მონასტერში უნდა წავსულიყავი, რომ მესუნთქა მახსოვს, მოძღვარმა მითხრა, რა დროს შენი მონასტერია, ხომ ხედავ, ჯერ არაფერი გაგეგებაო. ვიფიქრე, ამის დრო არც

არასდროს დამიდგება-მეთქი. ისევე, როგორც არასოდეს იქნები ზიარების ღირსი. უბრალოდ, ვიცოდი - მონასტერში უნდა წავსულიყავი, რომ მესუნთქა. სხვანაირად არ შემეძლო, ამიტომ იმაზე ფიქრი, მერე რა მელოდა ან რა გზა იყო ეს გზა, არ დამიწყია. ამასობაში მოხდა ისე, რომ კიდევ რამდენიმე ჩემი ახლობელი

თავ-თავისი გზით მონასტრის კარიბჭესთან აღმოჩნდა. ასე რომ, სამთავროში ხუთნი წავედით. ალბათ, ამიტომაც არ გაგვჭირვებია.

დედებმა ძალიან კარგად მიგვიღეს და ბევრი რამ გვასწავლეს. თავიდან, უბრალოდ, შეგვიყვარდა ეს ადამიანები - ახალგაზრდები ვიყავით და გვეგონა, მათზე მეტი წიგნი გვქონდა წაკითხული, მედავითნეობაც უკეთ ვიცოდით და ა.შ. - მაგრამ ახლა ვხვდები, რომ ისინი გულმხურვალე მონაზვნები იყვნენ და მათი ლოცვაც ჭეშმარიტი იყო. მამა გაბრიელიც ძალზე დაგვეხმარა, რომ უკეთ გვეგრძნო, რა არის ქრისტიანობა. არც პატრიარქის ყურადღება გვაკლდა და არც მოძღვრის. ერთი სიტყვით, განებივრებულები ვიყავით ღვთის წყალობით...მონაზვნად სამთავროს მონასტერში აღვიკვეცე, მაგრამ მერე მარტყოფში გადავედი საცხოვრებლად, სამი წლის შემდეგ კი

უკვე აქ, ფერისცვალებაში, დავმკვიდრდი. ოცამდე დედა ვართ. მონასტერში უამრავი საქმე კეთდება, სეფისკვერები, სანთლები კეთდება... პირველ რიგში კი, რაღა თქმა უნდა, ვლოცულობთ. რაკი მონასტერი ქალაქშია, უამრავი ხალხი მოდის თხოვნით;

როცა გაჭირვებული მოგმართავს, უარის თქმა ძნელია, ვერ ეტყვი, შენთვის არ მცალიაო. თავიდან მათ მონასტერშივე ვიღებდით და ეს, ცოტა არ იყოს, გვიჭირდა. ახლა ასეთი გამოსავალი ვიპოვეთ: მოწყალების დების სასწავლებელი გავხსენით, სადაც გოგონები სწავლობენ და ცხოვრობენ კიდეც, თან გვეხმარებიან.

ჰო, მონასტერში ერთი განსაცდელი გვაქვს (ვისარგებლებ შემთხვევით და ვიტყვი) - მონასტრის ტერიტორიაზე მდებარე დარეჯან დედოფლის სასახლის ქვეშ მიწისქვეშა წყლები გადის და ის კლდე, რომელზეც შენოა დგას, იშლება. ალბათ, ძალიან დიდი თანხაა საჭირო, რომ არ დაინგრეს, ეს კი ჩვენს ძალებს აღემატება და ჯერჯერობით არ ვიცით, ვის მივმართოთ თხოვნით.

 

მისტიკური ქალაქი და ერთობის განცდა 

 

იერუსალიმში 2000 წელს ვიყავით, საშობაოდ, - უწმიდესს ვახლდით. ბუნებრივია, ქალაქმა ძალიან დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე. იერუსალიმი ისეთი მისტიკური ქალაქია, მორწმუნეც რომ არ იყო, ამას მაინც იგრძნობ. თითქოს წარსულში აღმოჩნდები - დადიხარ სწორედ იმ ქუჩებში, მაცხოვარმა რომ გაიარა, ეხები ქვას, რომელსაც ლოცვის ჟამს მიაყრდნო...

 

ამასთან ერთად, მქონდა კიდევ მეორე განცდა - ერთიანი, მთლიანი და ბედნიერი საქართველოსი. დელეგაციაში ბევრი ვიყავით, დაახლოებით 200 კაცი. ბევრს არც ვიცნობდი, მაგრამ ჩვენს შორის ისეთი ერთსულოვნება სუფევდა, შეთანხმებაც

არ გვჭირდებოდა. რაღაც ძალამ გაგვაერთიანა და მივხვდი, როცა ასეთი ერთობა არსებობს, როგორი დიდი ძალაა, იყო ქართველი.

მახსოვს, სხვადასხვა ქვეყნის პატრიარქები და სახელმწიფოს მეთაურები აღდგომის ტაძარში მაცხოვრის საფლავთან უნდა შებრძანებულიყვნენ. როდესაც ჩვენი პატრიარქი გამოჩნდა და კიბეზე უნდა ჩამობრძანებულიყო, წვიმა შენელდა. მთელმა

დელეგაციამ, ისე, რომ არავის ნიშანი არ მოუცია, ერთად დავიწყეთ გალობა და უწმინდესი ტაძარში შევაცილეთ. არც ერთი პატრიარქი და არც ერთი სახელმწიფოს მეთაური ასეთი დიდებით არ მისულა მაცხოვრის საფლავთან.

ღვთისმშობლის საფლავზეც საოცრება მოხდა; ჯერ არავის უშვებდნენ, ახლახან წყალმა დატბორა და ჩაკეტილიაო. ვიდექით და ვფიქრობდით, როგორ შეიძლება, აქამდე მოსულებმა ღვთისმშობლის საფლავი ვერ ვნახოთო. ამ დროს პატრიარქი

მობრძანდა. კარი რომ გაუღეს, ჩვენც შევცვივდით... ყველანი ვტიროდით. ისეთი განცდა იყო, თითქოს ღვთისმშობელმა ყველა ერთად ჩაგვიხუტა. პატრიარქიც ტიროდა, ძლივს წაიკითხა სახრება. მეც, ცრემლი რომ წამსკდა, ვეღარ გავჩერდი. ეს

ღვთისმშობლის წყალობა იყო.

კიდევ, მახსოვს, შობას ბეთლემის ტაძარში ვერ შევდიოდით. ხალხი უამრავი იყო, შესასვლელი კი - ერთადერთი, თანაც ვიწრო. ამ დროს კი გარეთ ღია ცის ქვეშ დემის რუსოს კონცერტისა და გრანდიოზული დისკოთეკისთვის ემზადებოდნენ და

ტაძარში რომ არ შეგვესწრო, კონცერტს ვერ ავცდებოდით. ვიდექით ასე საწყლად. მერე ხმადაბლა გალობა წამოვიწყეთ...

უცებ, - არ ვიცი, ვის მოაფიქრდა, - ჩვენმა მამაკაცებმა ხელები ჩაჰკიდეს ერთმანეთს, კორდონი გააკეთეს და ჯერ ქალები შეგვიშვეს, მერე თვითონ შემოგვყვნენ. ასე სასწაულებრივად აღმოვჩნდით ტაძარში, არადა, თითქოს იმედიც არ უნდა

გვქონოდა იქ შესვლისა.

ჯვრის მონასტერშიც ვიყავით. პატრიარქი წირავდა. ძალიან დიდი ზეიმი იყო, თითქოს გაიღვიძა მონასტერმა. მაგრამ რაც ყველაზე მეტად მიხაროდა, ეს იყო ერთობის განცდა.

ღვთაებრივი ცეცხლის გარდამოსვლა არ გვინახავს, მაგრამ პირადად მე ისეთი სავსე ვიყავი, მეტის დატევა აღარ შემეძლო.

სასწაული ალბათ მაინც ადამიანის გულში ხდება. შეიძლება, ანგელოზი გამოგეცხადოს და ვერაფერს მიხვდე, მაგრამ შეიძლება, ვერაფერიც დაინახო და უცებ ისე გაგითბეს გული, იგრძნო, რომ ღმერთი არსებობს.

 

მე ეკლესიამ მიშველა

ადრე მონასტეში წასვლა უფრო ადვილი იყო, არა? ახლა უფრო ძნელია, ხომ? სიმართლე გითხრათ, ეგ მეც მიფიქრია...ახლანდელ ბავშვებს რომ ვუყურებ, სულ ვცდილობ, თავი შევიკავო და არაფერი ვთქვა იმაზე, თუ როგორ აცვიათ, როგორ

იქცევიან. შეიძლება, მათ, უბრალოდ, ბებოს თვალით ვუყურებ - თავის დროზე ჩვენზეც ასეთივე რეაქცია ჰქონდათ უფროსებს, - არ ვიცი, მაგრამ მაინც მგონია, რომ დღევანდელი ბავშვები ნაკლებს კითხულობენ, ნაკლებად ვითარდებიან, უფრო

ზედაპირულ განათლებას იღებენ. დროც არა აქვთ: ტელევიზორი, კომპიუტერი... ეს კარგს არაფერს მოგვიტანს.

საქართველოს ისტორია და ლიტერატურა რომ ასწავლონ კარგად, შეიძლება, ბავშვი ნორმალურ პიროვნებად ჩამოყალიბდეს, რადგან ჩვენს ისტორიასა და ლიტერატურაში რაც კი ღირებულია, იმდენად ახლოსაა ღმერთთან, რომ მაინც სარწმუნოებამდე მივყავართ.

ჩვენ, ჩემს თაობას, ეროვნული განცდაც უფრო ძლიერი გვქონდა. ახლა როგორღაც  საკუთარი ნებით ვამბობთ უარს, ვთმობთ ყველაფერს და მივდივართ...

ჩვენ არც საქართველოს ისტორიას გვასწავლიდნენ, არც ქართულ ლიტერატურას - ეკლესიაში რომ მივედი, მერე დავაფასე ხალხური სიმღერაც, ჩვენი ისტორიაც, ყველაფერი, რაც ქართულია და მივხვდი, რომ თუ ამას არ მოვეჭიდებოდი, - ცხადია,

სარწმუნოებასთან ერთად, - ძალიან ძნელი იქნებოდა ჩემი, როგორც პიროვნების გადარჩენა.

მე მონასტერმა მიშველა... მონასტერი თავისთავად გაყენებს სწორ გზაზე; საკუთარ ვნებებს რომ ებრძვი, გული იწმინდება.

შენს შეცდომებს უკეთ ხედავ და სხვების მიმართაც უფრო ლმობიერი ხდები.

ერთი სიტყვით, იმის თქმა მინდა, რომ დღევანდეს დღეს, ალბათ, უფრო ძნელია არამცთუ ქრისტიანობის, ადამიანობის შენარჩუნებაც კი. მეშინია, ძალიან პესიმისტური ნათქვამი არ გამომივიდეს. თუმცა, არა, ეს არ არის პესიმისტური. ღმერთი არსებობს და თუკი ჩვენი თაობა ამოიყვანა ჭაობიდან, ამ ბავშვებსაც, ამ თაობასაც უშველის. სადაც ცოდვა მრავლდება, იქ მადლიც იზრდება. ამის იმედი მაქვს.

 

ესაუბრა ნატო ტოროშელიძე

ჟურნალი „კარიბჭე“, ზ 4, 2004 წ.

 

მონაზვნობა ადამიანის მიერ ღვთისადმი მადლიერებითა და სინანულით გაღებული ყველაზე დიდი მსხვერპლია

 

მეუფე საბა (ერისკაცობაში - ზაზა გიგიბერია) 1966 წლის 27 სექტემბერს დაიბადა ქალაქ სენაკში. მოუნათლავთ თბილისში, დიდუბის ეკლესიაში, 4 თუ 5 წლისა. მშობლები მონათლულები კი ყოფილან, მაგრამ ეკლესიურად არ უცხოვრიათ. შვილი,

ალბათ, უფრო ტრადიციის გამო მონათლეს. საშუალო სკოლა სენაკის რაიონის სოფელ ძველ სენაკში დაამთავრა (სხვათა შორის, ეს სკოლა ილია ჭავჭავაძეს დაუარსებია 1884 წელს, შემდგომში კი იმ მრავალ გამოჩენილ ადამიანს უსწავლია). 1984 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტზე ჩააბარა. სავალდებულო სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ, 1986 წლიდან, ისევ განაგრძო სწავლა. 1989 წლის 9 აპრილისცნობილი მოვლენების შემდეგ მისი ცხოვრება ძირეულად შეიცვალა...

 

საფარა

- მაშინ მეც, ისევე, როგორც ჩემი თაობის ახალგაზრდების უდიდესი ნაწილი, ბევრს ვფიქრობდი, რა სიკეთის მოტანა შემეძლო ჩემი ქვეყნისთვის. და აი, მოხდა ისე, რომ ამ წელს შრომითი სემესტრები შეწყდა (მანამდე სტუდენტები რუსეთში

დავყავდით ხოლმე). ზაფხულში ასეთი რამ შემოგვთავაზეს: ან მთელი თვე თბილისში მშენებლობაზე უნდა გვემუშავა, ან ახალციხეში, მონასტრის აღდგენით სამუშაოებზე წავსულიყავით. ჩვენ, რა თქმა უნდა, საფარის მონასტერი ავირჩიეთ. არა

იმიტომ, რომ ეკლესია გვიზიდავდა; უბრალოდ, ერთი მხრივ, თბილისში დარჩენა არ გვინდოდა და მეორეც - მონასტრის აღდგენა ეროვნულ საქმედ მივიჩნიეთ. ასე აღმოვჩნდით ოცამდე კაცი საფარაში. მაშინ ცხოვრების წესის შეცვლაზე

ნამდვილად არ მიფიქრია, მაგრამ უფალი თურმე თვითონ აწყობდა ყველაფერს ისე, როგორც საჭირო იყო.საფარის მონასტრის წინამძღვარი მამა სერგი გახლდათ (ამჟამად - ნეკრესისა და ჰერეთის მიტროპოლიტი). პირველი ქადაგება

სწორედ მისგან მოვისმინეთ. გვასწავლა, რა იყო ქრისტიანობა, როგორ უნდა გველოცა, როგორ უნდა გვევლო ტაძარში, როგორ უნდა მოვმზადებულიყავით აღსარებისთვის... ერთი სიტყვით, ის, რაც ყოველმა ქრისტიანმა უნდა იცოდეს. და აი,

სწორედ მაშინ, საუბრისას, გვითხრა, რომ საქართველოს გადარჩენა მხოლოდ სულიერ, ეკლესიურ ცხოვრებას შეეძლო. საქართველოს ძლიერება ეკლესიის ძლიერებაზეა დამოკიდებული, თვითონ ეკლესიის ძლიერება კი -

ბერ-მონაზონთა სიმრავლეზე, და არა მხოლოდ სიმრავლეზე, არამედ მათ ხარისხობრივ მდგომარეობაზეცო. როდესაც ვკითხეთ, ბევრი ბერ-მონაზონი გვყავდა თუ არა, დიდი გულისტივილით გვიპასუხა, რომ მათი რიცხვი ძალიან მცირე იყო.

თუმცა ხალხი ნელ-ნელა მოდის ეკლესიაში, მაგრამ დამრჩენი ცოტააო. ვიფიქრე (მერე აღმოჩნდა, რომ მეუფე თეოდორესაც იგივე უფიქრია - ჩვენ ჯგუფელები ვიყავით), თუ საქართველოს წაადგება, სხვა რა შემიძლია, გარდა იმისა, რომ მე თვითონ

დავრჩე მონასტერში და ბერული ცხოვრება დავიწყო-მეთქი. აი, აქედან დავიწყეთ ფიქრი მონასტრულ ცხოვრებაზე და მხოლოდ შემდგომში გავაცნობიერეთ ნამდვილი მიზეზი იმისა, თუ რატომ დგამს ადამიანი ამ ნაბიჯს, რომ ეს არის

ღვთისადმი მადლიერებით და სინანულით გაღებული ყველაზე დიდი მსხვერპლი.

ასე გავატარეთ ერთი თვე მონასტერში. რამდენჯერმე აღსარება ვთქვით. მეუფე შეგვპირდა, თუ მარიამობის მარხვას შეინახავთ, მარიამობას გაზიარებთო. მე, მეუფე თეოდორემ და კიდევ ორიოდე ბიჭმა შევძელით მარხვის დაცვა და პირველი

ზიარებაც მივიღეთ.

როდესაც მონასტრიდან ერში დავბრუნდი, ასე მეგონა, სამოთხიდან ჯოჯოხეთში მოვხვდი, იმდენად ძნელი აღმოჩნდა ძველ ცხოვრებასთან შეგუება. იმ დროისთვის უკვე მეოთხე კურსზე ვიყავით. ძალიან გვიჭირდა ერთდროულად მონასტერში ყოფნაც და სწვლაც, მაგრამ მეგობრები, ლექტორები ხელს გვიწყობდნენ. ასე თუ ისე, შევძელით ინსტიტუტის დამთავრება. მომდევნო წელს საფარაში სასულიერო სემინარია გაიხსნა და ჩვენი მისი პირველი კურსდამთავრებულები გავხდით.

სანამ მონასტერში წავიდოდი, სულ ვცდილობდი, საზოგადოებაში ჩემი ადგილი მეპოვნა. ვფიქრობდი, ინსტიტუტს რომ დავამთავრებ, ვიმუშავებ, ოჯახი მეყოლება, მექნება სახლი, მანქანა... თითქოს ცუდზე არაფერზე ვოცნებობდი, მაგრამ

უკმარისობის გრძნობა მაინც არასოდეს მტოვებდა და მხოლოდ მაშინ, როცა პირველად მივედი მონასტერში, რაღაცნარიად დავმშვიდდი. მივხვდი, რომ იქ იყო ჩემი ადგილი და ბედნიერი ვარ, რომ ამ გზაზე დამაყენა უფალმს.

 

დედის სიტყვები მთელი სიცოცხლე მემახსოვრება

 

ადამიანი მონასტერში წასვლას რომ გადაწყვეტს, ყველაზე დიდი წინააღმეგობა, როგორც წესი, ოჯახის წევრებისგან ხვდება.

მართალია, მოსაკლავად არავინ გამომკიდებია, მაგრამ ძალიან გაუჭირდათ ჩემს ამ ნაბიჯთან შეგუება. მით უმეტეს, ოჯახში ერთადერთი ვაჟი ვიყავი... წელიწადნახევარი ისე ვახერხებდი მონასტერში ყოფნას, რომ ჩემებმა არაფერი იცოდნენ, თუმცა კი გრძნობდნენ, რომ ჩემს ცხოვრებაში რაღაც ხდებოდა.

ჩემი გადაწყვეტილების გაცხადების დღეც დადგა. გამიჭირდა, მაგრამ მაინც ვთქვი. ტირილი დაიწყეს, ცდილობდნენ, როგორმე გადაეფიქრებინათ: ხომ შეიძლება, ოჯახი შექმნა, მღვდელი გახდე და ასე ემსახურო ღმერთს; გვინდა, შვილი დაგრჩესო და

ასე შემდეგ. როგორც შემეძლო, ვუხსნიდი, რა შეიძლებოდა და რა - არა, რატომ მივიღე ასეთი გადაწყვეტილება...

მახსოვს, ზამთარი იყო. ეპისოკპოსმა რამდენიმე დღით მონასტრიდან შინ გამიშვა, რომ კიდევ ერთხელ დავლაპარაკებოდი მშობლებს. ჩავედი სოფელში. ორ დღეში ძალიან დიდი თოვლი მოვიდა. ასეთი თოვლი სამეგრელოში მართლაც იშვიათობაა.

რატომღაც ჩავთვალე, რომ ეს განსაცდელი იყო. თოვლის დადნობას რომ დავლოდებოდი, შეიძლება, ოჯახი შემბრალებოდა და დავბრკოლებულიყავი. გადავწყვიტე, დათქმული დროისათვის არ გადამეცილებინა. დილით რომ ავდექი, განვაცხადე, მონასტერში უნდა დავბრუნდე-მეთქი. მითხრეს, ასეთ ამინდში როგორ უნდა წახვიდე, ტრანსპორტი არ მოძრაობს და არაფერიო. ფეხითაც რომ მომიწიოს წასვლა, მაინც წავალ-მეთქი. ვერა და ვერ მიხვდნენ, წასვლა ასე რატომ დავიჟინე - ჩვენ ხომ, ასე თუ ისე, შევეგუეთ ჩენს არჩევანს, აღარ გეწინააღმდეგებითო. ნამდვილი მიზეზი, რასაკვირველია, ვერ ვუთხარი.

ავიღე ბარი და ფეხით დავადექი გზას. დედაჩემი და ჩემი და გამომყვნენ. მამაჩემმა ვერ შეძლო, პირდაპირ ვიტყვი, გული აუჩუყდა, ატირდა და ვეღარც კი დამენახა.

რამენიმე ასეული მეტრი ვიარეთ თოვლში. სოფლის ცენტრამდე რომ მივედით, დედაჩემს ვუთხარი, დაბრუნდით, აქ დაგემშვიდობებით-მეთქი. მან ასეთი რამ მითხრა: შვილო, იმისთვის გზრდიდი, რომ ბედნიერი ყოფილიყავი და თუ ფიქრობ,

რომ შენი ბედნიერება იქ არის, მაშინ დამილოცნიხარო. სიმართლე უნდა ვთქვა, მაშინ მისგან ასეთ რამეს ნამდვილად არ ველოდი. კი ვიცოდი, რომ მშობლის დალოცვას უდიდესი ძალა ჰქონდა, განსაკუთრებით იმ გზაზე, რომელსაც მე დავადექი, მაგრამ დედაჩემისთვის ამის გაკეთება არც კი მითხოვია - ვიცოდი, გაუჭირდებოდა.

აი, ასე მშობლისგან დალოცვილი წავედი მონასტერში. დედაჩემის სიტყვები მთელი სიცოცხლე მემახსოვრება. მწამს, რომ მისი დალოცვის მადლი მუდამ თან დამყვება და განსაცდელის ჟამს მეხმარება კიდეც. თვითონ დედაჩემიც დამეხმარა -

ისეთი ეკლესიური ცხოვრება დაიწყო, ისე მკაცრად მარხულობს და ლოცულობს, რომ სხვებს მაგალითსაც კი აძლევს. ჩემი დებიც მოიქცნენ. მამას ჯერ ვერაფერი მოვუხერხეთ, მაგრამ ყველა ადამიანს თავისი დრო, თავისი გზა აქვს და იმედი მაქვს,

ღვთის მადლით მალე ისიც ეკლესიურ ცხოვრებას დაიწყებს.

 

კიბე

 

მე მაინც ვთვლი, რომ ის იერარქიული საფეხურები, რაც მონასტერში მისულ ადამიანსა და ეპისკოპოსს შორის არსებობს, ძალიან სწრაფად გავიარე. მონასტერში ცხოვრება 1999 წელს დავიწყე. 1990-ში უკვე მორჩილის კაბით ვიყავი შემოსილი. 1991

წლის 14 ივნისს მეუფე სერგიმ ბერად აღმკვეცა. მახსოვს, წმინდა ნინოს გზაზე მიმავლებს იმ დღეებში სწორედ საფარის მონასტერში მოუწიათ ყოფნა, ამიტომ ჩემს აღკვეცას რამდენიმე მეუფე ესწრებოდა.

1992 წლის 12 იანვარს დიაკვნად მაკურთხეს. 8 თვე ბერ-დიაკვანი ვიყავი. იმავე წლის 4 ოქტომებრს მღვდელ-მონაზვნად მაკურთხეს, დაახლოებით ორი წლის შემდეგ იღუმენის ხარისხში ამიყვანეს და საფარიდან ტიმოთესუბნის მონასტრის

წინამძღვრად გადამიყვანეს, მანამდე კი ორი წლის მანძილზე ახალციხის ეპარქიის იკონომოსი გახლდით.

ტიმოთესუბანში დედათა მონასტერი გავხსენით. იქაც ზუსტად ორი წელი დავრჩი, რადგან 1996 წელის 3 ნოემბერს ხონისა და სამტრედიის ეპისკოპსად მაკურთხეს.

ჩვენი ეპარქია 200 წელი გაუქმებული იყო (ქუთაისის ეპარქიას გახლდათ მიერთებული). და აი, ორასი წლის შემდეგ ახალგახსნილი ეპარქიის მღვდელმთავრად მე დამნიშნეს. როგორც ისტორიიდან ჩანს, თავის დროზე ძლიერი ეპარქია ყოფილა, მაგრამ იმჟამად იქ სულ 4 თუ 5 მოძღვარი მსახურობდა. მეუფე კალისტრატე იმერეთის თერთმეტივე რაიონს მართავდა. იმ პირობებში, რომელშიც მას უწევდა მოღვაწეობა, ერთი ადამიანისთვის ეს ძალიან ძნელი იყო, მაგრამ იმისთვის, რაც დამხვდა, არ შემიძლია, მეუფეს მადლობა არ მოვახსენო.

 

ხონში რომ ჩავედით, ღვთის მადლით, ძველის აღდგენა და ახლის შენება დავიწყეთ. ახლა ეპარქიაში 25 ტაძარია, კიდევ 10 შენდება, რამდენიმეს რესტავრაციას ვუკეთებთ. 4 მოქმედი მონასტერი გვაქვს. სასულიერო პირთა რიცხვი 20-მდე გაიზარდა.

მონასტერში 40 ადამიანი ცხოვრობს, აქედან 2 ბერია, 6 - მონაზონი, დანარჩენი კი - კაბიანი მორჩილი. მაგრამ ეს მაინც ძალიან ცოტაა. იმედი მაქვს, ღვთის შეწევნით მეტს შევძლებთ, კიდევ ბევრია აღსადგენ-ასაშენებელი. ვხუმრობ ხოლმე, მთელი

ჩვენი ჯგუფიდან პროფესიით მარტო მე და მეუფე თეოდორე ვმუშაობთ-მეთქი. ჩვენ ვაშენებთ, დანარჩენები კი ზოგი რას საქმიანობს და ზოგი - რას.

ახლა კი მინდა, მადლობა გადაგიხადოთ. სხვათა შორის, თქვენი ჟურნალი პირველია, სადაც ჩემი ინტერვიუ დაიბეჭდება.

საერთოდ, არ მიყვარს საკუთარ თავზე ლაპარაკი.

და კიდევ ერთ რამეს ვუსურვებდი თქვენს „კარიბჭეს“. დღეს ისეთი დროა, როცა ყველა საშუალება უნდა გამოვიყენოთ, რათა ადამიანებს ეკლესიისკენ მიმავალი გზა ვაჩვენოთ. ტელევიზია, ჟუნრალ-გაზეთები ამის ერთ-ერთი საშუალებაა და თუ

შეძლებთ, ადამიანებს სწორად მიაწოდოთ მართლმადიდებლობა, ეკლესიური ცხოვრება ასწავლოთ, შეგიძლიათ ჩათვალოთ, რომ ბედნიერები ხართ. სწორედ ეს მინდა გისურვოთ: თქვენს ჟურნალს მკითხველები ეკლესიის კარიბჭემდე მიეყვანოს.

ღმერთმა სიკეთე, სიხარული მოგანიჭოთ და ბედნიერი აღდგომა გაგითენოთ თქვენც და მთელ საქართველოს.

 

ესაუბრა ნატო ტოროშელიძე

ჟურნალი „კარიბჭე“, ზ 3, 2004 წ.

 

 

აი, ასე საოცრად განაგო ღმერთმა ჩემი ცხოვრება

მამა გიორგი (გურჩიანი) კოდორის ხეობაში დაიბადა. ღმერთმა ინება, რომ, კოდორიდან რამდენიმეგზის წასვლის მიუხედავად, იგი მშობლიურ ხეობას დაბრუნებოდა. საუბრის დაწყებისას მამა გიორგიმ გვითხრა, თუკი ვინმეს ჯოჯოხეთი გამოუვლია, ერთ-ერთი ალბათ მე ვარო. თან დასძინა, მეეჭვება, გაუძლოთ, ყველაფერი რომ გიამბოთ, მხოლოდ იმას გეტყვით, რასაც

დაიტევთო.

 

კოდორის ხეობა, ყრმობა და სიჭაბუკე

მამა გიორგი გახლავართ, ბერდიაკონი. ერისკაცობაში ტარიელი მერქვა, ტარიელ ილიას ძე გურჩიანი. დავიბადე 1966 წლის 7 თებერვალს, დიდი წმინდანების - გრიგოლ ღვთისმეტყველის, იმერეთის ეპისკოპოსის გაბრიელ ქიქოძის - ხსენების დღეს და ღვთისმშობლის ხატის „განაქარვე ჩემი მწუხარება“ დღესასწაულზე. დავიბადე კოდორის ხეობაში, სადაც ამჟამად ვმოღვაწეობ (წმიდა გიორგის სახელობის მონასტრის მომმარაგებელი ვარ).

წელს ჩემი დაბადების დღეს სწორედ ამ ადგილას შევხვდი, სადაც 38 წლის წინ დავიბადე, იმავე შენობაში. ახლა იქ წმიდა გიორგის სახელობის მამათა მონასტერია. სახელსაც წმინდა გიორგისას ვატარებ. ხომ უცნაურია?! აი, ასე საოცრად განაგო

ღმერთმა ჩემი ცხოვრება.

მყავს წესიერი და პატიოსანი, პატარა ბავშვებივით საყვარელი უკვე ხანდაზმული მშობლები - 80 წლის მამა და 75 წლის დედა. ექვსი დედმამიშვილი ვიყავით - 4 ბიჭი და 2 გოგო. დღესდღეობით, სამწუხაროდ, ძმებიდან მარტო მე ვარ ცოცხალი, 3

ძმა გარდაცვლილი მყავს. მე ყველაზე უმცროსი ვარ, ჩემს ტყუპისცალ ძმაზეც კი.

მშობლები მორწმუნეები იყვნენ, რადგან სვანეთში იშვიათია (და არც მოინახება) ოჯახი, ღმერთი რომ არ სწამდეს. გასაგებია, რომ ამ ხალხს თავისებური, შესაძლოა, მართლმადიდებლურისგან გარკვეულწილად განსხვავებული რწმენა აქვს, მაგრამ ეს

არცაა გასაკვირი - ხეობაში ხომ მონასტრის დაარსებამდე არც ეკლესია არსებობდა და არც ღვთისმსახურება სრულდებოდა.

ოდესღაც იქ რუსი მოძღვრები მსახურობდნენ, ბერები და განდეგილებიც ყოფილან, ქართულ ენაზე წირვა-ლოცვის შესახებ კი დანამდვილებით რაიმეს თქმა ძნელია. ამის დამადასტურებელი წყაროები არ მოგვეპოვება. გარკვეული ვარაუდი არსებობს,

მაგრამ სახელდობრ რომელი მონასტერი მოქმედებდა ხეობაში, რომელ წლებში, ვინ მოღვაწეობდა იქ, არავინ იცის.

რაც შეეხება ჩემს სწავლა-განათლებას, ცხრა კლასი სოხუმში დავამთავრე, მერე კი - სამშენებლო სასწავლებელი მოსკოვში.

თან სპორტსაც მივსდევდი - ძიუდოში სპორტის ოსტატობის კანდიდატიც ვიყავი. შემდეგ ჯარში გამიწვიეს, ყაზახეთში.

საუკეთესო ჯარისკაცი გახლდით, ასისთავი. სწავლაშიც არ ვიყავი ბოლო, მეტიც - ვცდილობდი, პირველი ვყოფილიყავი (ქართველი კაცის ბუნებაა ასეთი). მახსოვს, ქართული სექტორიდან რუსულზე გადასვლა ცოტა გამიჭირდა, პირველ კარნახში

ერთიანიც კი დამიწერეს, მაგრამ სამაგიეროდ სახელმწიფო გამოცდებში სულ ოთხიანები და ხუთიანები მივიღე. ერთ-ერთ საუკეთესო მოსწავლედ ვითვლებოდი. სასწავლებელში 700 კაცი სწავლობდა და ამათგან ორი გამოგვარჩიეს - უცნობი

ჯარისკაცის საფლავზე, კრემლთან, თაიგული დავდეთ. სპორტშიც ვპირველობდი და ჯარშიც. ვცდილობდი, ადამიანურად ყველასთან კარგი ურთიერთობა მქონოდა, მაგრამ თუ ჩხუბი იყო საჭირო, არც ამაზე ვიხევდი უკან. ვაჟკაცობაშიც პირველობა მინდოდა! ახლა ამას რომ ვიხსენებ, ცოტა არ იყოს, სასაცილოდ მეჩვენება, მაგრამ რა ვქნა - ფაქტი ფაქტია...

 

ციხე

დავბრუნდი მოსკოვში და შევეცადე, უმაღლესი განათლება მიმეღო - ისევ სამშენებლო განხრით, მაგრამ მიზეზთა გამო ვერ შევძელი: ერთ-ერთი ძმა ჩხუბში მომიკლეს სოხუმში; ტყუპისცალს ფილტვები დაუავადდა და ჩემთან მკურნალობდა მოსკოვში.

იქ ერთ საქმეში გაერია (ათი უცხოელი დააყაჩაღეს), რომელშიც მეც მომიხდა ჩარევა. ციხეში მოვხვდი. ეს სამართლიანი იყო და მე ვმადლობ ამისთვის უფალს - ციხეში რომ არ აღმოვჩენილიყავი, არავინ იცის, ახლა სად ვიქნებოდი, და ვიქნებოდი კი

საერთოდ... ამ გზაზე შემდგარ ადამიანს ხომ ცალი ფეხი ციხეში აქვს, ცალი კი - სამარეში. არ ვამბობ, დიდი ავაზაკი ვიყავი-მეთქი, მაგრამ ძმას რომ ავყევი, მეგობრებს რომ ავყევი, ე.ი. უკვე ცუდ გზას ვადგებოდი...

ათივე კაცის საქმე ჩემს თავზე ავიღე. ალბათ ათიდან თხუთმეტ წლამდე მომისჯიდნენ, მაგრამ საქმე არ დამტკიცდა და სამ წელიწადში გამოგვიშვეს. ცხადია, სიმართლეს არ ვამბობდი, თუმცა ჩემზე რომ ყოფილიყო დამოკიდებული, ალბათ

ამისთვისაც მზად ვიყავი, მაგრამ ყველაფერი რომ მეღიარებინა, მაშინ მეგობრების სახელები უნდა დამესახელებინა... სხვას ვერ გავწირავდი - გარდა იმისა, რომ ეს ღვთის წინაშე დიდ ცოდვად მიმაჩნდა (და ახლაც მიმაჩნია), გაცემა ვაჟკაცური

საქციელი ნამდვილად არ არის.

კიდევ ერთი რამისთვის ვმადლობ უფალს: დაყაჩაღების დროს ცივი იარაღიც გვქონდა და ცეცხლსასროლიც, მაგრამ არავინ არაფერი გამოიყენა - სპორტსმენი ვიყავი და იარაღის გარეშეც ადვილად გავუმკლავდი ხალხს. საბედნიეროდ, რაღაც

ნივთების გამო სისხლი არ დაიღვარა. შესაძლოა, სწორედ ამიტომ აღმოვჩნდი ამ საქმეში გარეული, შემთხვევით ხომ არაფერი ხდება.

ვიჯექი ციხეში და მრცხვენოდა - არ ვიცოდი, როგორ შემეხედა თვალებში ჩემი მშობლებისთვის, ახლობლებისთვის, ხალხისთვის... კარგი მოსწავლე ვიყავი, კარგი სპორტსმენი, ყველას ეგონა, რომ კარგი მომავალი მექნებოდა, მე კი ციხეში

აღმოვჩნდი.

ამას ჩემი ტყუპისცალის გარდაცვალებით გამოწვეული ტკივილიც დაემატა. მოგეხსენებათ, ტყუპები რაოდენ რთული ფენომენია. მეცნიერებს დღემდე ვერ შეუსწავლიათ ბოლომდე. მათ ცხოვრებაში ბევრი უცნაური რამ ხდება, რაც, ბუნების კანონის თანახმად, თითქოსდა გამორიცხული უნდა იყოს. ჩემი ძმა ჭლექით გარადაიცვალა. ათი წლის შემდეგ მეც აღმომიჩინეს გადატანილი ჭლექის კვალი. არადა, ეს წარმოუდგენელი იყო - სპორტსმენი გახლდით, ფიზიკურად ძლიერი და არც არაფერი მიეჭვია.

გამიჭირდა სულიერად, დიდი ბრძოლა დამეწყო და ამ განცდების შედეგად დიდი ცვლილებაც მოხდა ჩემში - ღმერთმა რწმენა გამიხსნა. მახსოვს, ჩემი პირველი ხატები ყაზანის დედა ღვთისმშობლისა და სერაფიმე საროველის ხატები იყო. ჩემი პირველი

ლოცვაც მახსოვს: ღმერთს შევევედრე, ყველა ადამიანზე წმინდა გულით შემახედე-მეთქი; მამაკაცზე - როგორც მამაზე და ძმაზე, დედაკაცზე - როგორც დედაზე და დაზე. ფაქტობრივად, ბერობას ვითხოვდი. მაშინ, ცხადია, არ მესმოდა ეს,

უბრალოდ ყველა ადამიანს საოცრად ამაღლებული გრძნობით ვუყურებდი. მეორე ლოცვა, რაოდენ საოცარიც არ უნდა იყოს, ასეთი გახლდათ: ღმერთო, ნურასოდეს ამტკივდება კბილი-მეთქი. მოგვიანებით წმიდა წერილში ასეთ სიტყვებს წავაწყდი:

„კბილნი ცოდვილთანი შევმუსრეო“, - ამბობს უფალი. გამახსენდა, ჩემი ლოცვა და გამიკვირდა - გამოდიოდა, რომ წმინდა ცხოვრებას ვითხოვდი, რის შედეგადაც კბილი აღარ უნდა ამტკიებოდა. ეს ყოველივე სიმბოლურია, რასაკვირველია, მაგრამ

მიხარია, რომ უფალს მთელი გულით ასეთი რამ შევთხოვე.

მოგეხსენებათ, ღმერთი უპირველესად ადამიანის გულს უყურებს. ჰოდა, ნახა უფალმა, როგორ იტანჯებოდა ჩემი საბალო გული და თხუთმეტი წლის ნაცვლად სამ წელიწადში გამომიშვეს.

 

ომი

მალე ომიც დაიწყო აფხაზეთში. ჩამოვედი და სამშობლოს დამცველებს ამოვუდექი გვერდში. ვერ ვიტყვი, დიდი გმირობიოთ გამოვირჩეოდი-მეთქი, მაგრამ მუდამ მზად ვიყავი, სიცოცხლე გამეწირა. პირველი დღიდან ვიბრძოდი, ვიბრძოდი მანამდე,

სანამ სოხუმი არ დავკარგეთ.

მოგეხსენებათ, ეს ომი იმგვარი არ გახლდათ, როდესაც საქმე მომხდურ მტერთან გაქვს უშუალოდ. დღესაც კი ძნელია იმის თქმა, რა მოხდა სინამდვილეში, ვინ რა შეცდომა დაუშვა... ერთი კი ცხადია - ღმერთმა ჩვენი ცოდვებისა და ურწმუნოების

გამო დაუშვა ეს განსაცდელი. აფხაზეთში ვცხოვრობდი და არც სვიმონ კანანელის საფლავზე ვარ ნამყოფი და არც კომანში.

სოხუმის ღვთისმშობლის ტაძრის წინ საქალაქო ტრანსპორტს რომ არ გაევლო, მისი ადგილმდებარეობა არც კი გვეცოდინებოდა. სამაგიეროდ, ვიცოდით, სად

იყო პლაჟი, კაფე, ბარი... როდესაც სიწმინდეებს არ ვაფასებთ, როდესაც ღმერთს არ ვადიდებთ, ჩვენი ცხოვრება უაზრო ხდება და უცილობლად ცუდ შედეგამდე მიგვიყვანს.

ომში მესამე ძმაც დავკარგე... თბილისელი ბიჭები ტყვედ ჩავარდნენ. მათი გამოხსნა უნდოდა. საუბედუროდ, თვითონ მოხვდა ალყაში. დაიჭირეს და სასტიკად აწამეს. 12 საათის განმავლობაში 12 ტყვია ესროლეს... ყველა ძმა მიყვარდა, მაგრამ განსაკუთრებით ლევანით, ჩემი გამზრდელი უფროსი ძმით ვამაყობ, რომელ მაც მამულს, მოყვასს შესწირა თავი.

კოდორის ხეობაში საბრძოლო მოქმედებები მერეც გაგრძელდა. იარაღის დადებას არ ვაპირებდი, მაგრამ ძმის გარდაცვალება ისე განვიცადე, ბრონქში კაპილარი გამისკდა და იძულებული გავხდი, სამკურნალოდ ტყიბულში წავსულიყავი. აი, სწორედ

მაშინ აღმომიჩინეს ჭლექის კვალიც.

 

სანკტ-პეტერბურგი

ჩემს დასთან ჩავედი სანკტ-პეტერბურგში. ღვთისმშობლის ქართულ ეკლესიაში მივედი. მაშინ წინამძღვარი მამა გიორგი სხირტლაძე გახლდათ, რომელიც ახლა იოანე ღვთისმეტყველის ტაძარში მსახურობს თბილისში, უსაყვარლესი ადამიანი,

განათლებული პიროვნება. სტიქაროსნობა დავიწყე. ჩვენი მრევლიდან ბევრი სასულიერო პირი გახდა: ხირსის მამათა მონასტრის წინამძღვარი, მღვდელმონაზონი სერაფიმე, მამა კონსტანტინე (რომელიც მამა გიორგისთან ერთად მსახურობს

იოანე ღვთისმეტყველში), მამა ლავრენტი (რომელიც ადრე სანკტ-პეტერბურგში იყო, ახლა ქაშვეთის ტაძარშია)...

მერე, გარკვეული ხანი, დაბრკოლებული ვიყავი... მიმაჩნდა, რომ საქართველოს ეკლესიის ეკუმენისტურ საბჭოში შესვლა დაუშვებელი იყო. ამასთან, ისეთ წრეში მოვხვდი - რუს ბერებთან - სადაც ამას განკითხვით უყურებდნენ. მეც განვიკითხავდი

ეკლესიას, პატრიარქს, სინოდს... და აი, განკითხვის შედეგად საქართველოს ეკლესიის გარეთ აღმოვჩნდი, ისეთი ადამიანების ხელში ჩავვარდი, რომლებიც, ფაქტობრივად, ეკლესიის მტრები იყვნენ. საკმარისია, ადამიანმა საქართველოს ეკლესიის საჭეთმპყრობელი განიკითხოს, რომ მისი ლოცვა-კურთხევა აღარ იფარავდეს და მგლის ხახაში აღმოჩნდეს. აი, რამდენად საშიშია განკითხვა, განსაკუთრებით - პატრიარქისა, თანაც ისეთი ადამიანისა, რომლის გამოც მთელი სამყარო შეგვნატრის! ეს არის მამაშვილური სიყვარულით აღსავსე, ლმობიერი და მოწყალე ადამიანი, განათლებული და ბრძენი. და მე არ მეგულება ადამიანი, ჩვენი პატრიარქი რომ არ უყვარდეს. უაღრესად მადლიერი ვარ ცხუმ-აფხაზეთის

მიტროპოლიტ დანიელისა, ჩემი სულიერი მოძღვრისა, რომელმაც ლომს ხახიდან გამოსტაცა ჩემი თავი და ეკლესიის წიაღში დამაბრუნა.

 

გზა კოდორისაკენ

ჩამოვედი საქართველოში. ბიძაშვილმა იარაღი აღარ ამაღებინა ხელში - შენც რომ რამე მოგივიდეს, რა ვუთხრა მერე მამიდასო.

მაშინ კოდორში რუსულის სპეციალისტები არ იყვნენ და მე, როგორც რუსული განათლების მქონემ, საშუალო სკოლაში რუსული ენისა და ლიტერატურის სწავლება დავიწყე. საოცრად თბილად, სიამაყით ვიხსენებ იმ დროს. ძალიან მიყვარს

ბავშვი, მისი ბუნება. მე უმცროსი ვიყავი ოჯახში და კარგად მახსოვს, როგორც გვეალერსებოდნენ და გვესიყვარულებოდნენ ტყუპებს. და-ძმები ჩვენს თვალებს იფიცებდნენ. ტყუპების თვალებს ვფიცავართო, - ასე იტყოდნენ ხოლმე. მინდოდა, ეს

სიყვარული ბავშვებისთვის გადამეცა შეძლებისდაგვარად. მიხაროდა, რომ ისეთი რამის მიცემა შემეძლო მათთვის, რაც მომავალში გამოადგებოდათ.

სკოლას რომ თავს ვანებებდი (ისევ რუსეთში მივდიოდი საქმეებზე), ბავშვენი აეროდრომზე გამომეკიდნენ - არ უნდოდათ ჩემი გაშვება.

საერთო ჯამში ოთხჯერ ვარ წასული სახლიდან - ბერობა მინდოდა, მაგრამ სხვა ქვეყანაში. ჩემი ჭკუით, ჩემი ნებით ვსაზღვრავდი ყველაფერს, ღმერთმა კი ბოლოს მაინც საქართველოში დამაბრუნა - იქ, სადაც ჩემი ადგილი იყო.

მეუფე დანიელი ჩამოვიდა ხეობაში, გამესაუბრა, გაიგო ხალხის აზრი ჩემს შესახებ და შემომთავაზა, სასულიერო პირი გავმხდარიყავი. მაშინ გავუმხილე, რომ მღვდლობა კი არა, ბერობა მინდოდა. მეუფემ ფოკის მამათა მონასტერში გამაგზავნა.

ჯერ სამორჩილე გავხდი (ე.წ. უკაბო მორჩილი), მერე წმიდა ნინოსა და ანდრია პირველწოდებულის გზებზე ვიყავი. მორჩილის კაბით უწმინდესმა შემმოსა სვეტიცხოველში. მორჩილი ტარიელი გავხდი, სახელი არ შემიცვალეს. ბერად მიტროპოლიტმა დანიელმა აღმკვეცა 2001 წელს. მაშინ მიწოდეს გიორგი. სხვათა შორის, 2001-დან 2004 წლამდე ერთადერთი სვანი ბერი ვიყავი. ახლა უკვე ორნი ვართ.

 

 

და ისევ კოდორის ხეობა

იმავე, 2001 წელს ბერდიაკვნის ხარისხში ამიყვანეს და იღუმენ ელისესთან (ბელქანიასთან) ერთად კოდორის ხეობაში მონასტრის დასაფუძნებლად გამიშვეს. პირველად იქ წმინდა გიორგის სახელობის მონასტერი დავაარსეთ. მეთორმეტე დღეს

მამა ელისე გარდაიცვალა - შეშას ვამზადებდით, მორი დაცურდა და კლდეზე მიაჭყლიტა. ღვიძლი ძმასავით საყვარელმა ადამიანმა ჩემს ხელში დალია სული. ეს ჩემთვის დიდი ტრაგედია იყო. ძალიან გამიჭირდა სულიერად, ამიტომ ჯერ

მარტყოფის, შემდეგ კი შიომღვიმის მონასტერში გადამიყვანეს. ბოლოს დავმშვიდდი, უფლის ნებას დავემორჩილე.

მერე ისევ დამაბრუნეს კოდორში - ამჯერად ორ მღვდელმონაზონთან (მამა ზაბულონსა და მამა ვარაქიელთან) ერთად.

ხეობაში წმინდა ნინოს სახელობის დედათა მონასტერიც დაარსდა. კიდევ ვაპირებთ ეკლესია-მონასტრების მშენებლობას, თუმცა ეს, ერთი შეხედვით, წარმოუდგენელია - მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი მზადაა (მთავარანგელოზის სახელობის

სამნავიანი ბაზილიკა იქნება), არც ტექნიკა გვაქვს და არც მატერიალური საშუალება. არ არის გზა. თუ არის და, ისიც - სამი-ოთხი თვით; მერე ისევ იკეტება უღელტეხილი. მიმოსვლა მხოლოდ შვეულმფრენითაა შესაძლებელი, ეს კი დიდ თანხებთანაა დაკავშირებული. ეს თანხა სახელმწიფოს არ გააჩნია. მოგეხსენებათ, რამდენად მეტად გაუჭირდება კოდორს, სადაც 1985 წლიდან, ფაქტობრივად, შუქი არ ყოფილა. ხეობა მოწყვეტილია სამყაროს. არ არის მაღაზია (ხალხის მოთხოვნით ერთი კი გახსნა შევარდნაძემ, მაგრამ მომარაგება ჭირს და რა უნდა იყოს იმ მაღაზიაში?!). უამრავი ავადმყოფია, მოხუცი, ინვალიდი და მკურნალობის საშუალება არა აქვთ. არ არსებობს ისეთი სამსახური, ადამიანმა რომ იმუშაოს და ხელფასი აიღოს. კინო აქ არ არსებობს და თეატრი. არ არის ოჯახი, რომელშიც ტრაგედია არ დატრიალებულიყოს. ხალმა უამრავი საშინელება ნახა და ფსიქიკური ტრავმა მიიღო. მაგრამ ყველაფერს მოითმენენ, ვინმე რომ უფასებდეთ - ყველაზე საწყენი ის არის, რომ ხელისუფლება სათანადო ყურადღებას არ აქცევს ხეობას, არ უფასებს ამ ჯვრის ტარებას...

დღეს ხეობაში ვაპირებდი დაბრუნებას, მაგრამ ვერტმფრენში ჩემი ადგილი ერთ ადამიანს დავუთმე. მისი შემხედვარე მივხვდი, რომ მამაკაცი ყველაზე ცოდო მაშინ ყოფილა, როცა დედა გარდაეცვლება. გამწარებულმა ცოტა არ იყოს მკაცრად მოიხსენია ჩვენი მთავრობა, მის უყურადღებობას უჩიოდა. გულისტკივილმა მკაცრი სიტყვები ათქმევინა. არცაა გასაკვირი - ავადმყოფისთვის წამლების გაგზავნა ვერ შეძლო (ფრენა არ იყო), მეორე დღეს კი დედა გარდაეცვალა. არადა, შეიძლება, მედიკამენტებით მისთვის სიცოცხლე შეენარჩუნებინა...

 

* * *

კოდორის ხეობა აფხაზეთი მთელი ტერიტორიის 4%-ია. 96% პრაქტიკულად დავკარგეთ. და განა საოცარი არ არის, რომ ეს 4% დღემდე იცავს თავს, იცავს საქართველოს ღირსებას?! ღმერთმა დაიცვა კოდორის ხეობა. მართალია, დაკნინებული ვართ, ცოდვებისთვის ვისჯებით, მაგრამ უფალმა არ გაგვწირა და დაგვანახა, რომ არა ჯარის სიმრავლეში, არამედ ღვთის  რწმენაში, ღვთის სიყვარულშია ძალა.

ათი წელი გადის, რაც ხეობა ჩაკეტილია. ამასობაში ახალი თაობა წამოიზარდა. და წარმოიდგინეთ, რა ძნელია, ახალგაზრდას, რომელსაც თორმეტი წლიდან (შესაძლოა უმცროსსაც) იარაღი ეჭირა, სამართალზე, ლმობიერებაზე, განათლებაზე ელაპარაკო.

საფუძველი ამ მდგომარეობის გამოსწორებისა ისევ და ისევ დედაეკლესიაა. ჩვენ, სასულიერო პირები, ვცდილობთ, ხეობაში ღვთისმსახურება იყოს, გაიზარდოს მრევლი, ზნეობრივად აღვზარდოთ ადამიანები. ხელისუფლებასაც მოვუწოდებთ: როგორც სული და ხორცი ჰარმონიულად უნდა ემსახურებოდეს ღმერთს, ასევე ჩვენც - ერი და ბერი - ერთად უნდა ვემსახუროთ უფალს. აი, ასე, უერთიერთთანადგომით, უფრო იოლად გადავჭრით პრობლემებს - ერს ჭირი შეუმსუბუქდება და მერე

განიკურნება კიდეც.

 

 * * *

უდიდესი მადლიერება მინდა გამოვხატო კოდორის ხეობის ხალხის თანადგომისათვის თბილისის მე-18 საშუალო სკოლის დირექტორის ბატონ სპარტაკის, პედაგოგის ქალბატონ ლიას და ბავშვების მიმართ, რომლებმაც ხეობისთვის შემოწირულობა შეაგროვეს. მაგრამ ეს არ არის მთავარი. წარმოიდგინეთ - მოდის პატარა ბავშვი, პატარა საყვარელი ადამიანი და ცალ ხელში წიგნებით სავსე ჩანთა უჭირავს, მეორეში კი - პროდუქტი, რომელიც ვიღაც უცნობებს უნდა გაუგზავნოს. მართალია, არ იცნობს მათ, მაგრამ იცის, რომ სადღაც არსებობს კოდორის ხეობა; იქ ცხოვრობენ ადამიანები, ღმერთი რომ უყვართ, და მათ არა აქვთ საჭმელი, სასმელი. როგორც ეცოდება ისინი, როგორი გულით მოაქვს ზეთი იქნება ეს თუ მაკარონი. ხომ გაიზრდება იგი საოცრად კარგი ქართველი, ღვთისმოშიში და მოყვარული?

დაბოლოს, კოდორის ხეობის ბერ-მონაზვნებისა და ხალხის სახელით უღრმესი მადლობა მიდა შევწირო ყველას, ვინს დაგვეხმარა. მადლობა ღმერთს ყველაფრისათვის! კოდორის წმინდა გიორგისა და წმინდა ნინოს მონასტრების მადლი  გფარავდეთ!

 

ესაუბრა ნინო ტოროშელიძე

ჟურნალი „კარიბჭე“ ზ 7, 2004 წ.

 

ამბობენ, რომ ძალიან მკაცრი ვარ

 

რუბრიკის სტუმარი მოციქულთა თავთა პეტრესა და პავლეს სახელობის ტაძრის წინამძღვარი, დეკანოზი არჩილ მინდიაშვილი გახლავთ. ქართველი საზოგადოება მას კარგად იცნობს როგორც მჭევრმეტყველ მქადაგებელსა და ამაგდარ მოძღვარს. მამა არჩილმა საუბრის დასაწყისშივე შეგვახსენა ალექსანდრე ელჩანინოვის სიტყვები:„ადამიანთა უმეტესობა ან წარსულის მოგონებებით ცხოვრობს, ან მომავალზე ოცნებით; ამასობაში კი თვალსა და ხელს შუა გადის ის, რასაც ნამდვილი

ცხოვრება ჰქვია - აწმყო, დღევანდელი დღე“. მიუხედავად ამისა, სულგრძელად შეგვისრულა თხოვნა და წარსული გაიხსენა, თან დასძინა, რაც ორმოცს გადავაბიჯე, ბავშვობა განსაკუთრებით ხშირად მახსენდებაო.

 

წინაპრები

სახელითა მამისათა და ძისათა და სულისა წმიდისათა.

არაერთხელ თქმულა, ბავშვობა, მოგონებები ჩვენი თავშესაფარიაო. და კიდევ: ჩვენ ჩვენი ბავშვობა და წარსული გვიცავსო.

ამ შემთხვევაში ოჯახს, სარწმუნოებრივ აღზრდას ვგულისხმობ.

ჩემს წინაპართა შორის მამაჩემის მამას, იოსებ პაპას, გამოვყოფდი. უაღრესად განათლებული ადამიანი გახლდათ. შვიდი ენა იცოდა: გერმანული, ფრანგული, კავკასიური ენები... ახლაც მახსოვს, სულ პაწიებს მუხლებზე რომ შეგვისხამდა ხოლმე.

ლექსებით ლაპარაკი უყვარდა, თავადაც გამოთქვამდა ხოლმე ექსპრომტად. მამაჩემსაც ჰქონდა ეს ნიჭი. ჩემზე და ჩემს ძმაზეც ამბობენ ნათესავები, პაპათქვენის ნიჭი დაგემადლათო. პირველი ცნობისწადილი სწორედ იოსებ პაპამ გაგვიღვივა სულში.

დედის მხრიდან დედაჩემის ბებიას, ჩემს დიდ ბებიას, მაგდანის გავიხსენებდი. 105 წელი იცოცხლა. უაღრესად მორწმუნე და მკაცრი მმარხველი გახლდათ: ოთხივე მარხვასა და ოთხშაბათ-პარასკევს უზეთოდ ინახავდა. დედაჩემი იტყვის ხოლმე:

შვილო, კი არ გეწყინოს, მაგრამ თქვენი მარხვა რა მარხვაა, აი, ის უნდა გენახათო. მე და ჩემი ძმა სულ პატარები ვიყავით, მაგდანი ბებიამ პირჯვრის გადაწერა რომ გვასწავლა. თან ჩვენს ენაზე, ბავშვურად გვიხსნიდა: არსებობს ბოროტი ძალა და მის მოსაგერიებლად პირჯვარი უნდა გამოვისახოთო.

დედ-მამამ კარგი, ზნეობრივი აღზრდა მოგვცა და წიგნის სიყვარული შთაგვინერგა. მართალია, თავად ისინი დიდად განათლებულნი არ იყვნენ, მაგრამ ცნობისწადილი ყოველთვის ჰქონდათ. მახსოვს მამაჩემისა და დედაჩემის უძილო ღამეები,

ჩვენს სწავლა-განათლებაზე დათენებული. ვფიქრობ, შვილები მშობლების ამაგს მხოლოდ პატიოსანი ცხოვრებითა და ჩვენი

საკუთარი შვილების ასევე ზნეობრივად და სარწმუნოებით აღზრდით თუ გადავიხდით. სხვაგვარად შეუძლებელია.

ჩემმა მშობლებმა ბევრი სიმწარე ნახეს. მამაჩემი მუშა იყო მეტალურგიულ ქარხანაში, დედა - დიასახლისი. ხელფასი თვიდან თვემდე არ გვყოფნიდა.

ხრუშჩოვის პერიოდიც მახსოვს, როცა შავი პურიც კი სანატრელი გვქონდა. მამაჩემი ხელს რომ მოუჭერდა, პურს წყალი გასდიოდა. დაახეთქებდა ხოლმე მაგიდაზე - რას გვაჭმევენო! აი, ასეთი პურიც კი გვენატრებოდა. რომ გამოგველეოდა, მე და

ჩემი ძმა დედასთან მივიდოდით და ტირილით ვეხვეწებოდით, რამე გვაჭამეო. დედაჩემი სიმწრისგან, რომ იტყვიან, ხორცებს იგლეჯდა. ისე განიცდიდა, ისე ტიროდა, მის ყურებსა ვეღარ ვუძლებდი, გარეთ გავდიოდი და ღმერთს მთელი გულით ვევედრებოდი, ფული მაპოვნინე-მეთქი. ხურდა ფულს ხშირად ვპოულობდი, ერთხელ ერთად შეკრული ასიგნაციებიც კი ვიპოვე. დედას ეჭვი გაუჩნდა, გაჭირვების გამო ხელმრუდობას ხომ არ შეეჩვიაო, და მაგრად მცემა: როგორც უნდა გაგვიჭირდეს, ქურდობა აღარ გაბედოო! მე ყველაფერი ავუხსენი. მერედა, იცი, ვინ არის ღმერთიო? - მკითხა. ვუპასუხე: არ ვიცი, ვინ არის და როგორია, მაგრამ ყოვლისშემძლეა და გაჭირვებულებს ეხმარება-მეთქი. ჩვენი სახლის უკან ბუჩქები იყო.

იქ გავედი. დედაც გამომყვა, თან ხელი წამავლო - არ გამექცესო. დავიწყე ხმამაღლა ლოცვა და ტირილი: ღმერთო, ფული მაპოვნინე, რომ დედამ აღარ იტიროს-მეთქი. მართლაც, ბუჩქის ძირას უამრავი ხურდა ვიპოვე... შემდეგ, როცა სახლში ფულს

მივიტანდი ხოლმე, აღარაფერს ამბობდა.

აი, ასე წვეთ-წვეთობით იძერწებოდა ჩემს სულში რწმენა იმისა, რომ არსებობს რაღაც უხილავი ძალა, რომელსაც ღმერთი ჰქვია. და მხოლოდ მოგვიანებით, წმინდა წერილიდან შევიდანი იგი ყოვლადწმიდა სამებად.

 

 

„წმინდა გიორგი ჩემზე ნაწყენი იყო“

 

დედაჩემის სოფელი ქვემოჭალა გახლავთ. იქ დღემდეა შემორჩენილი ამილახვრების სასახლე. იქაური ყოფილა გივი ამილახვარიც. ეს ის გივი ამილახვარია, რომელმაც თბილისის სიონის ტაძარი თათრებისგან იხსნა და ამის გამო მისი მოხსენიება და აღაპი დააწესეს. მის ოჯახში ორმოცი წელი ინახებოდა ანჩის ხატი, რომელიც უკანასკნელად სწორედ მან შეამკო და თბილისში, ანიჩისხატის ეკლესიაში, წარმოგზავნა. ამილახვრების სასახლის შორიახლოს, ეკლესიის მიშენებულ

კოშკში, სადაც სამშობიარო ჰქონდათ გახსნილი, დავბადებულვართ მე და ჩემი და-ძმაც და ეს მთელი ცხოვრება მეუცნაურებოდა.

სანამ სკოლაში შევიდოდი, მამის სოფელში, ქსოვრისში, ვიზრდებოდი. ბავშვობაში თითქმის სულ ვდუმდი. მოგვიანებით თანასოფლელები გამომიტყდნენ: შვილო, თურმე ლაპარაკი გცოდნია, არადა, პატარაობისას მუნჯი გვეგონეო. ცოტას

ვლაპარაკობდი, სამაგიეროდ, მდუმარების ჟამს ბუნებაზე დაკვირვება მიყვარდა. სულის სიღრმემდე შემძრავდა და მაოცებდა მისი მრავალფეროვნება და მშვენიერება. ძალისაებრ ვცდილობდი დამესკვნა, ვინ და როგორ შექმნა ყოველივე ეს. როგორც

პავლე მოციქული ამბობს, ქმნილების განხილვიდან ნელ-ნელა უხილავი ღმერთის აღიარებამდე მივდიოდი.

ქსოვრისში არის ერთი პატარა სალოცავი, რომელსაც ლაშარის წმინდა გიორგი ჰქვია. თანასოფლელები ჰყვებოდნენ, რომ ომიანობის, ლეკიანობის დროს აქ მეზობელი სოფლებიდან ლაშქარი (აქედან სახელწოდებაც: „ლაშქარის“, „ლაშარის“

სალოცავი) იკრიბებოდა; მღვდელი პარაკლისს აღავლენდა და ღმერთსა და წმინდა გიორგის ავედრებდა ქვეყანასაც და მის დამცველებსაც.

ამ სალოცავთან ოდითგან არაერთი სასწაული აღესრულებოდა. სალოცავის ძალა თავადაც გამოვცადე. ყრმობისას, ვიქნებოდი რვა-ცხრა წლის, ბიძაშვილ გოგონებთან ერთად მთიდან ვეშვებოდი. სალოცავს რომ გავუსწორდით, ძალიან გამიკვირდა: ეს

ქვების ხროვა რა არის ან ჯვარი რატომ აღუმართავთ-მეთქი. მათ მითხრეს, რომ ამ სალოცავს ლაშარის წმინდა გიორგი ჰქვია და დიდი ძალა აქვსო. მე თავი ავიმაღლე და სალოცავს შევანერწყვე. თუ ძალა აქვს, რამე მიყოს-მეთქი, - ვთქვი თავმომწონედ.

წამოვედით. ექვსი-შვიდი ნაბიჯიც არ გვქონდა დაგადგმული, რომ ნათლად დავინახე, სოფელ ილტოზის მხრიდან, სადაც წმინდა გიორგის ეკლესია დგას, ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგი მოდიოდა. ხელში მათრახი ეჭირა. რომ მომიახლოვდა მხრებზე მათრახი გადამკრა და მრისხანედ მითხრა:

აბა, გამოსცადე, მაქვს თუ არა ძალაო! ვკვნესოდი, და შიშისგან გულის სიღრმიდან „ვაი, დედას“ ამოვიძახებდი. ტირილით დავეკითხე ბიძაშვილებს, თქვენც ხედავთ-მეთქი წმინდა გიორგის? იუარეს, ვერაფერს ხედავდნენ. დიდმოწამეს მხოლოდ მე

ვხედავდი და ტკივილსაც მხოლოდ მე განვიცდიდი. ამის შემდგომ უჩვეულო რამ მოვლენები დამეწყო: სრულიად საღ-სალამათი მოულოდნელად გრძნობას ვკარგავდი და ნემსითღა მაბრუნებდნენ.

აქვე ისიც უნდა მოვიგონო, რომ მე და ჩემი ძმა ილტოზის წმინდა გიორგის მონებად შეგვწირეს. ძალზედ ავად გავხდით, ექიმებმა ვერა გვიშველეს რა და, როდესაც იმედი გადაეწურათ, მშობლებმა ჩვენი თავი ილტოზის წმინდა გიორგის შეუთქვეს.

წავიდნენ სალოცავში, სანთლები დაანთეს, ილოცეს, მამალი შესწირეს (ჩანს, ხელმოკლედ იყვნენ და ცხვარი ვერ შეუთქვეს), ტაძარს შემოუარეს და მერე უკან წამოგვიყვანეს. ერთი წელიწადი თმა არ შეგვჭრეს. ეს უძველესი ხალხური ადათი,

რომელსაც ბერად დაყენება ჰქვია, ვფიქრობ, იუდაური ჩვეულებიდან, ნაზორეველობიდან მოდის. იმ დღის შემდეგ ყოველგვარი წამლობისა და აქიმობის გარეშე განვიკურნეთ მეც და ჩემი ძმაც.

ერთხელ სიზმრეულ ჩვენებაში ვნახე წმინდა გიორგი, გაჭირვებულთა დასახმარებლად ცხენს მიაგელვებდა. შევთხოვე, მეც შემეწიე-მეთქი. შენთვის არა მცალიაო! - ნაწყენი იყო.

წლების შემდგომ, როცა ეკლესიური ცხოვრება დავიწყე და სასულიერო სემინარიაში ჩავაბარე, ჩვენს რექტორს, მეუფე თადეოზს, აღსარებაში ვუთხარი ჩემი სიყრმის დროინდელი უმეცრებით ჩადენილი ცოდვა. ჩვენს საგვარეულო სალოცავში,

გერის წმინდა გიორგიში ავედით (ნიშანდობლივია, რომ სოფელ ქემეტშიც, სამაჩაბლოში, საიდანაც წარმოშობილა ჩვენი გვარი, წმინდა გიორგის სალოცავია). მეუფემ ისე დაიმდაბლა თავი, რომ ჩემთან ერთად მუხლისჩოქით შემოუარა სალოცავს, - შენი ცოდვების ნახევარს მე ავიღებო, - და პატიებას სთხოვდა წმინდა გიორგის (დღეს ლაშარის სალოცავში ჩვენ მიერ აღმართული გრანიტის დიდი ჯვარი დგას წარწერით, რომელშიც წმინდა გიორგის ჩემს თავსა და სახლეულს ვავედრებ).

როგორც რუსთველი ამბობს პავლე მოციქულის მიხედვით, „შიში შეიქმს სიყვარულს“. ღვთის შიშმა დაისადგურა ჩემს სულში, რაც ჩემი მღვდლობით დასრულდა.

 

უნივერსიტეტი ორჯერ მივატოვე

სკოლა რომ დავამთავრე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფილოლოგიის ფაკულტეტზე ჩავაბარე. სასწავლო პროცესისა რა მოგახსენოთ და იმ პერიოდიდან მეტი სიტკბოებით მოვიგონებდი ლიტერატურულ წრეს, სადაც ჩემი პირველი

ლექსების განხილვა მოხდა.

ლექსების წერა რომ დავიწყე, იმ ხანებში განსაკუთრებით გამიტაცა ფრანგულმა სიმბოლისტურმა პოეზიამ. ორიგინალში ვკითხულობდი და ჩემი სიამოვნებისთვის ვთარგმნიდი არტურ რემბოს, შარლ ბოდლერს, სტეფან მალარმეს... ლოტრეამონის

„მალდორორის სიმღერების“ თარგმნაც მინდოდა, მაგრამ ფრანგულ ენაზე ვერ მოვიძიე. და მხოლოდ ახლა, მღვდლობაში, დაახლოებით 5-6 წლის წინათ ერთ მორწმუნეს, ფრანგულის კარგ მცოდნეს, პარიზში მოვაძებნინე და პოემა და

გამოვაგზავნინე; შემდგომ სულიერ შვილს ვათარგმნინე. ამით დავიცხრე ცნობისწადილი.უნივერსიტეტი ორჯერ მივატოვე. ერთ-ერთი „მიტოვების“ შემდეგ ჯარში წამიყვანეს. გარკვეული აზრით ვიტყვი, რომ ერთგვარი სკოლა იქაც გავიარე - საკუთარ ტყავზე ვიწვნიე, რამდენად გონებისწამრთმევი იყო სამხედრო სუბორდინაცია.

რუსულ ჯარში ასეთი გამოთქმა არსებობდა: თავი შენთვის საჭირო არ არის, თავი ოფიცერს აქვს; შენ მუხლი უნდა გქონდეს მაგარიო. (პორტუპეა სამხედრო ოფიცრის ქამარია). ლიტერატურამ გადამარჩინა. ჰერმან ჰესე, თომას მანი, ჰოფმანი ყველაზე

ღრმად იქ წავიკითხე, ბიბლიოთეკაში. რუსულ ჯარში სამსახური სადისტური წამება იყო. მე ამას განათლება დავუპირისპირე.

ისინი მე მწყობრში მასწავლიდნენ, მე მათ - პოლიტმეცადინეობაზე. ლიტერატურაზე, ფილოსოფიაზე ველაპარაკებოდი. მათ, რა თქმა უნდა, ბევრი არაფერი იცოდნენ და ჯარისკაცები აბუჩად იგდებდნენ. ბოლოს გამირიგდნენ: აღარ ჩაგაყენებთ

მწყობრში, ოღონდ პოლიტმეცადინეობებზე ნუ გაგვაწვალებო. იმ დღიდან მარშირების დროს არხეინად ვიჯექი ხოლმე ბიბლიოთეკაში და ქართულ და ევროპულ კლასიკურ ლიტერატურას ვკითხულობდი.

დავბრუნდი. ჩემმა ძმამ და რძალმა ჩემს დაუკითხავად აღმადგინეს უნივერსიტეტში - მიდი პირველ სექტემბერს და თუ მოგეწონება, დარჩიო. თანაკურსელები მომეწონა, მაგრამ... ისევ წამოვედი.

გულის სითბოთი ვიგონებ ერთ ჩემს თანაკურსელ გოგონას, თამრიკო ჩუბინიძეს. ეკლსიური, მორწმუნე ქალიშვილი გახლდათ.

ანბანი სარწმუნოებისა მან მასწავლა და თანაც მირჩია, სასულიერო სემინარიაში ჩააბარე, მეც მოგეხმარები - მოგამზადებო.

ალბათ ისიც უნდა ითქვას: უნივერსიტეტში სწავლის პერიოდშივე ძალზედ მომწონდა ერთ-ერთი ჩემი თანაკურსელი გოგონა.

ვხედავდი, ეკლესიაში დადიოდა. მაშინ ვერაფრით გამეგო, როგორ შეიძლებოდა, ჯვარცმულისთვის მეცა თაყვანი. სიონშიც პირველად იმ მიზნით შევედი, შემემოწმებინა, მართლა იდრეკდნენ თუ არა მუხლს ქრისტიანები ჯვარცმის წინაშე და შემდეგ დამეცინა - განათლებული გოგო ხარ და ჯვარცმულს როგორ უჩოქებ-მეთქი. ამ მიზნით დავიწყე წმინდა წერილის კითხვაც.

ბოლომდე რომ ჩავიკითხე სახარება, აღმომხდა: უფალო, შენ ყოველთვის ჩემთან იყავი, მაშინაც, როცა შენი სახელი არ ვიცოდი! - და შევიტკბე და შევიყვარე ის, რომლის უხილავად ჩემთან მყოფობას დედსი საშოდან შევიგრძნობდი. ჰერაკლიტე

ეფესელი ამბობს: ბევრი მიწა და ტალახი უნდა თხარო, პატარა ალმასი რომ იპოვო, მაგრამ როდესაც იპოვი, ხვდები, რომ ღირდა წვალებად. ეს ალმასი ჩემთვის იესო ქრისტეა.

უნივერსიტეტიდან საბოლოოდ წამოსვლისას ძალიან დიდი წინააღმდეგობა გამიწიეს. რექტორი დავით ჩხიკვიშვილი გახლდათ.

მისით დაწყებული და დედაჩემით დამთავრებული, ყველა წინააღმდეგი იყო, გარდა მამაჩემისა. მაინც ჩემი გავიტანე და სასულიერო სემინარიაში ჩავაბარე. მამამაც დამლოცა.

იმ დროს დაოჯახებაზე საერთოდ არ ვფიქრობდი, ბერად აღკვეცა მსურდა. პატრიარქს ვთხოვე და მისი კურთხევით ბეთანიის მონასტერში წავედი. პირველ ხანებში ჩემს მოძღვარს, მამა იოანეს (შეყლაშვილს), გამუდმებით ფილოსოფიაზე,

ლიტერატურაზე ველაპარაკებოდი. გამუდმებით ვუმტკიცებდი რაღაც-რაღაცეებს... ორი კვირის შემდეგ მამა იოანემ შესძახა:

ღმერთო, ეს რა განსაცდელი მომივლინე ამ ადამიანის სახითო! მე, რაღა თქმა უნდა, მაშინ არ მესმოდა მისი.

და აი, გავიდა ხანი და ერთ მშვენიერ დღესაც მივედი მოძღვართან და ვუთხარი, რაღაც დამიბლაგვდა გონება, დამიჩლუნგდა და ერში უნდა დავბრუნდე-მეთქი. მართლაო? - გაუხარდა, - მადლობა ღმერთს, სწორ გზაზე დამდგარხარო.

რაღაც ნიჭს ვგრძნობდი ჩემში, რომელიც მაწვალებდა და არ მაჩერებდა მონასტერში. ვილოცე, ჯვარი გადავსახე წმინდა წერილს და გადავშალე (მახსოვდა, შეჭირვებული დოსტოევსკი იქცეოდა ასე). მინდოდა, უფლისგან პასუხი მიმეღო, სად იყო

ჩემი ადგილი - მონასტერში თუ ერში. ორგზის გავაკეთე ეს და ორგზისვე ერთი და იგივე სიტყვები მომხვდა თვალში: „შეიყვარე მოყვასი შენი, ვითარცა თავი თვისი“. ვიგრძენი, რომ ამით ღმერთი ერში, მოყვასთან დაბრუნებისკენ მომიწოდებდა.

მოგვიანებით, პატრიარქის კურთხევით, უკან დავბრუნდი.

 

„ჩვენი მღვდლად კურთხევა სიზმარ-ცხადში მოხდა“

რაკი გაინტერესებთ, როგორ მივედი მღვდლობამდე, ხელდასხმამდე, დავიწყებ იმით, რომ ჩემი ღრმა რწმენით, ადამიანის სიცოცხლე იწყება არა შობიდან, არამედ დედის წიაღში მუცლადღების წუთიდან.

ალბათ, დაუჯერებლად მოგეჩვენებათ, მაგრამ დღემდე ცხადად მახსოვს შეგრძნება, დედის წიაღში ყოფნის დღიდან რომ მომყვება: რაღაც უხილავი ძალა მაიძულებდა, ამ სოფლად ვშობილიყავი, რაც მე ძალიან არ მინდოდა... მორიდებითა და

შეფარვით დიდხანს ვეკითხებოდი სხვებს, რაიმე მსგავსი თუ ჰქონდათ განცდილი. ორ-სამჯერ ვცადე კიდეც, სხვებისთვის მომეთხრო, რაც განვიცადე, მაგრამ ამას ყოველთვის გაუგებრობდა და ირონის მოსდევდა. ამიტომ ის ჩვენება გულში

ჩავიკარი. მხოლოდ წლების შემდგომ, სტუდენტობის წინა წლებში, როდესაც სალვადორ დალის, ლეონარდო და ვინჩის მოგონებებს გავეცანი, ერთგვარად დავმშვიდდი. დალი იხსენებს, რომ დედის საშოში ხილვა ჰქონდა, ლეონარდომ აკვანში, თვეებისამ, ჩვენება იხილა...

სიტყვა „მღვდელი“ არამეულიდან ქართულად რომ ვთარგმნოთ, ცეცხლის მატარებელ ჭურჭელს, ცეცხლით განწმენდილს ნიშნავს. ცხადია, საუბარია ღვთაებრივ ცეცხლზე, იმ მადლზე, ცეცხლის ენების მსგავსად რომ დაადგა ღვთისმშობელ მარიამსა და მოციქულებს. და რამდენადაც მღვდელს უდიდესი მისია აქვს ამ სოფელში, რადგან იგი, ანდრეი ტარკოვსკის თუ დავესესხებით, არის სტაკლერი - გამყოლი, ღვთის მონა და მსახური, რომელმაც ადამიანები ჭეშმარიტებამდე უნდა მიიყვანოს, ამიტომ ადამიანის მზადება ხელდასხმისათვის დედის საშოდანვე იწყება.

მესამე კურსზე დავოჯახდი (სხვათა შორის, ჩემი მომავალი მეუღლეც სიზმრისეულ ჩვენებაში გავიცანი - სვეტიცხოველში, ლეჩხუმის ღვთისმშობლის დიდებულ ხატთან. ცხადშიც ზუსტად იგივე განმეორდა: სვეტიცხოველში - ჩვენი და იერუსალიმის პატრიარქები ერთად წირავდნენ - ჯარის მეგობარმა გოგონა გამაცნო, რომელიც ღვთის ნებითა და მადლით მალე ჩემი ცოლი გახდა).

 

მამა მძიმედ მყავდა ავად, მომაკვდავი იყო. ჩემი სტიპენდია სულ რაღაც 7 მანეთს შეადგენდა. დაუსწრებელზე გადავედი, რომ რაიმე სამსახური მეშოვა. უწმინდესმა არჩევანის საშუალება მომცა: ერთი სამსახური სასანთლეშია, მაგრამ დიდ ფულთან

გექნება საქმე და საცდურიც დიდი იქნება. ვფიქრობ, შენ ფულის კაცი არა ხარ, ჩაგაბარებ წიგნებს და მრევლს ასწავლეო. იმ დღიდან, როცა წირვა-ლოცვა არ იყო, ძალისაებრ ჩემისა ვასწავლიდი სიონში მოსულ მრევლს.

სიმართლე გითხრათ, როცა სემინარიაში შევედი, მღვდლობაზე არც ვფიქრობდი. უბრალოდ, ისეთ გარემოში ყოფნა მსურდა, სადაც ღმერთი იდიდებოდა. ერთხელაც საპატრიარქოსთან ერთ-ერთი სასულიერო პირი შემხვდა და დამცინავად მითხრა,

სინოდის კრებაზე შენზეც იმსჯელესო. ძალიან გამიკვირდა, მღვდელმთავრებს ჩემზე რატომ უნდა ესაუბრათ-მეთქი. იერარქს უთქვამს, ნიჭიერი ახალგაზრდაა, მაგრამ მღვდლად არასოდეს ვაკურთხებო. და აი, სწორედ მაშინ, როდესაც ამგვარი

ფორმით უარი თქვეს ჩემს კურთხევაზე, სურვილი გამიჩნდა მღვდლად ხელდასხმისა.

მივედი ჩემს მოძღვართან და რჩევა ვკითხე. დამარიგა და მითხრა: ილოცე, ღმერთს სთხოვე, - უკეთუ შენთვის სათნოა, უფალო, და ჩემი სულისთვის სასარგებლო, მღვდლობის ღირსი გამხადეო. მეც გულმხურვალედ ვევედრებოდი უფალს,

ღვთისმშობელ მარიამ, წმინდა დიდმოწამე გიორგის...

იმ ხანებში დედაჩემმა რამდენიმეგზის იხილა ღვთისმშობელი სიზმრეულ ჩვენებაში. გაოცებული ამბობდა: ქალი დავბერდი და ასეთი რამ არ მინახავსო. თურმე დედაღვთისამ ლოცვანი გადასცა და ანუგეშა, შენი შვილი მალე ჩემთან იქნებაო.

ღვთისმშობელს შავი სამოსი სცმია.

იმავე შავად მოსილმა ღვთისმშობელმა მეც მაკურთხა სიზმრეულ ჩვენებაში: სიონში შევედი. ენით აღუწერელი სილამაზე იყო.

რაღაც უჩვეულო შვიდფერი ციაგი ანათებდა ტაძარს. გამიკვირდა, საიდან მოდის-მეთქი ეს ნათელი. სხივებს თვალი ვერ გავადევნე, წმინდა ტრაპეზზე დასვენებული სახარება დავინახე. იმ სახარებას ჰგავდა, პატრიარქი რომ ხმარობს ლოცვებისას,

მაგრამ ბევრად უფრო ძვირფასი, პატიოსანი ქვებით შემკული იყო. მისგან გამოდიოდა ეს სპექტრი სინათლისა და მთელ ტაძარს აელვარებდა. რაღაც ძალამ კანკელთან მიმიყვანა. მახსოვდა, რომ ერისკაცისთვის შესვლა არ შეიძლებოდა და

აღსავლის კართან გავჩერდი. კანკელის უკანა მხრიდან, იქიდან, სადაც ღვთისმშობლის ხატია დაბრძანებული, შავად მოსილი ყოვლადწმიდა ქალწული გამობრძანდა, ტრაპეზიდან სახარება აიღო და აღსავლის კარში მდგარმა ჯვარი გადამსახა. სახარებას რომ ვემთხვიე, ძალიან ტკბილი ხმით მითხრა (ის ხმა

დღემდე მიდგას ყურში): შვილო, არჩილ, ეს შენი გახდება, მალე ჩემთან იქნებიო.

ცხადში კი - და ეს მაშინ, როცა მღვლად ხელდასხმაზე უარი უთქვამთ - მოულოდნელად დამიბარა უწმინდესმა და მითხრა, კურთხევისათვის მოვმზადებულიყავი (სხვათაშორის ჩემი მღვდლად ხელდასხმა არჩილობას დაემთხვა).

კურთხევის მეორე დღეს დიდუბის ღვთისმშობლის შობის სახელობის ტაძარში გამამწესეს. დიდუბის ეკლესიაში მანამდე არ ვიყავი ნამყოფი. და აი, სამადლობელ სანთლებს ვანთებდი... უცებ სახტად დავრჩი - სიზმრეულ უხილავ მაკურთხეველში

დიდუბის ღვთისმშოველი შევიცანი!

აი, ამგვარად მოხდა ჩვენი მღვდლად ხელდასხმა სიზმარ-ცხადში.

 

ბევრს მიაჩნია, რომ ძალიან მკაცრი ვარ

„გარდასული დღეები მობრუნებულა, ოღონდ არა სიჭაბუკის მონატრებად, არამედ გულის ჭიდილის თვალნათლივ ანარეკლად, ახალგაზრდა კაცის შინაგანი წიაღსვლის სულიერ დოკუმენტად“. (როსტომ ჩხეიძე)

პირველი ლექსები ცამეტი-თოთხმეტი წლის ასაკში დავწერე. მაშინ, როცა ექსტაზები დამეწყო, როცა პირველად შევიგრძენი ზენაარი ძალის არსებობა. შემდგომ ბევრი მათგანი დავხიე. რაც გადარჩა, უკვე მოგვიანებით, 1997 წელს, მღვდლობაში,

შევკრიბე და წიგნად გამოვეცი. გაინტერესებთ, რატომ გადავწყვიტე ამდენი წლის შემდეგ ჩემი ლექსებისა და ნოველების გამომზეურება? ახლავე აგიხსნით.

საკმაოდ დიდი მრევლი გვყავს; ბევრს მიაჩნდა და ახლაც მიაჩნია, რომ ძალიან მკაცრი ვარ. მინდოდა, მათთვის დამენახვებინა, რომ თუ მართლაც მკაცრი ვარ, მხოლოდ მათ გამო და მათთვის, თუმცა სულში საკმაოდ ლირიკული

განწყობილება შეიძლება მქონდეს.

ამასთან, სწორედ იმ ხანებში დაიწყო მიეთ-მოეთი (რომელიც დღემდე გრძელდება): რამდენიმე „დასავლურად მოაზროვნე“ სასულიერო პირი ჩვენს სამღვდელოებას უმეცრად და გაუნათლებლად მიიჩნევდა, რითად ძალაუნებურად  საკუთარი

განსწავლულობით მოჰქონდა თავი. თუმცა, რამდენადაც მათ ვიცნობ, დიდი განათლება არცა აქვთ. დასავლეთში რამდენიმეთვიანი იეზუიტური სასწავლებლის გავლა განათლებულობას სულაც არ ნიშნავს. მაგონდება პავლე მოციქულის

სიტყვები: ცოდნა აამპარტავნებს, სიყვარული კი აღაშენებსო. სწორედ სიყვარული აკლიათ მათ. ისინი ზოგად, აბსტრაქტულ სიყვარულზე გვესაუბრებიან - ყველას სიყვარულზე, რომელიც სინამდვილეში არავისი სიყვარულია.  ქრისტე კი კონკრეტული, ცოცხალი ადამიანის სიყვარულს გვასწავლის - არა ცოდვის სიყვარულს ადამიანში, არამედ - ცოდვილი ადამიანისა.

და კიდევ ერთი: დღეს ზოგიერთი ცდილობს, ჩვენი ეკლესია ე.წ. ეკუმენისტურ საბჭოში მიაბრუნოს. ვისაც ეს ეზმანება, მინდა ვუთხრა, რომ მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესია დაფუძნებულია კლდეზე სარწმუნოებისა და არა ზოგიერთი

ადამიანის ახირებასა და მცდარ შეხედულებებზე. მადლობა უფალს, რომ ასეთების ხელში არაა სადავეები ივერიის ეკლესიისა! და არც არასოდეს იქნება.

ჰო, ფსევდონიმი შემთხვევით არ შეგვირჩევია. საბას მიხედვით, „აგნისანი - ესე მაღალთა და შვენიერთა და უნაყოფოთა ხეთა ეწოდების“. ბატონმა როსტომ ჩხეიძემ, რომელსაც წიგნის წინასიტყვაობა ეკუთვნის, მშვენივრად შეიგრძნო კრებულის

პოეტური განწყობილება და აღნიშნა: „ფსევდონიმის არჩევაში გულისტკივილი გამოსჭვივის, რომ ეს დასაწყისი ვეღარ გაგრძელდა, ვეღარ ამაღლდა და უნაყოფოთ გადაეგო“. სწორედ ამ მიზნით იქნა ეს სახელი შერჩეული. თუმცა, ვიფქრობ,

სუბლიმირება სამწერლობო ენერგიისა ღვთისმსახურებაში მოხდა... მათ როდი ვედრები, მაგრამ არ შემიძლია არ მოვიგონო ჩვენი წმინდა მამები, ისინი ხომ, ყველანი, უდიდესი პოეტები და მწერლები იყვნენ. გნებავთ, გრიგოლ ღვთისმეტყველის ღვთაებრივი ჰიმნები გავიხსენოთ ანდა იოანე დამასკელის პოეზია, პოეზია იოანე მინჩხისა... საღვთისმსახურო წიგნები ორიგინალში ლექსადაა დაწერილი, გასაოცარი პოეტური სახეები და ფილოსოფიურ-საღვთისმეტყველო სიბრძნე ჩანს მათში.

და საერთოდ, ღვთისმსახურება, ამ სიტყვის ფართო და ღრმა გაგებით, არის არა ის, რომ აკეთო, რაც შენ გინდა, არამედ ღვთის ნება აღასრულო - აკეთო ის, რაზედაც უფალი გაკურთხებს. ბაყაყი რომ ბაყაყია და მღვრიე გუბეში ზის, ისიც კი,

როგორც დავით წინასწარმეტყველის ცხოვრებიდან ვიცით, თავისი ყიყინით ცისა და ქვეყნის შემოქმედს ჰიმნს უგალობს. ის, რაც ჩვენ უბრალო ყიყინად ჩაგვესმის, ღვთისთვის საგალობელი ყოფილა. და აი, მეც სწორედ ის ბაყაყი ვარ, რომელიც

გუბეში ზის, ყიყინით ადიდებს თავის შემოქმედს და სურს, სიხარული და ნეტარება ღვთისმსახურებისა, ღვთის ქება-დიდებისა თავის თანამოძმეებს - მსმენელს, მრევლს - გაუზიაროს.

 

ესაუბრა ნატო ტოროშელიძე

ჟურნალი „კარიბჭე“, ზ 5, 2004 წ.

 

 

საქართველოში ნახევრად ქართველი და უფრო უკეთესი გერმანელი გავხდი

 

უკვე ორი წელია, რაც სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ქართულ საგალობლებს დიდი სიყვარულითა და რუდუნებით გალობს ეროვნებით გერმანელი, ყოფილი პროტესტანტი, ამჟამად კი მცხეთელი მართლმადიდებელი, იულიანე რაბიუსი. ეს

თავის მეუღლესთან და ორ მცირეწლოვან შვილთან ერთად გერმანიიდან საქართველოში სწორედ მაშინ ჩამოვიდა, როდესაც ჩვენი ქვეყნის საზღვრებს უამრავი ქართველი ახალგაზრდა ტოვებდა. მალე მთელი ოჯახი მართლმადიდებლური წესით მოინათლა; იულიანემ და პაულამ ჯვარი ეკლესიაში დაიწერეს და შვილების მართლმადიდებლურ და ქართულ-გერმანულ ტრადიციებზე აღზრდას შეუდგნენ. მათ მესამე შვილს, რომელიც საქართველოში დაიბადა, „ვეფხისტყაოსნის“ გმირის

პატივსაცემად, ფრიდონი დაარქვეს.

- იულიანე, რა გახდა თქვენი ოჯახის საქართველოში ჩამოსვლის მიზეზი?

- საქართველოში მეუღლესთან და ორ შვილთან ერთად 1996 წლის ივლისში ჩამოვედი და გომბორის უღელტეხილთან ახლოს, სოფელ ვერონაში სამი წლის განმავლობაში ვცხოვრობდით. მეც და ჩემი მეუღლე პაულაც დასავლეთ გერმანიაში დავიბადეთ და გავიზარდეთ, საქართველოში წამოსვლამდე კი ქალაქ ქასელში ვცხოვრობდით. ორივეს ყოველთვის გვინდოდა ბუნებასთან ახლოს ყოფნა და ამიტომ ქალაქური ცხოვრება მალე მოგვწყინდა. გერმანიაში მიწის ყიდვა ძნელია, ამისათვის ძალიან დიდი თანხები გვჭირდებოდა, ამიტომ, გადავწყვიტეთ უცხოეთში წასვლა. თავიდან არ ვიცოდით, სად გავემგზავრებოდით, თუმცა უფრო აღმოსავლეთ ევროპა გვაინტერესებდა. ალბათ, იქიდან გამომდინარე, რომორივე დასავლეთ გერმანიაში გავიზარდეთ და ჩვენთვის აღმოსავლეთ გერმანია დიდი ხნის განმავლობაში დაკეტილი იყო. მუდამ ისეთი გრძნობა გვქონდა, რომ თითქოს აღმოსავლეთი ნაწილი გვაკლდა. საქართველოს შესახებ ინფორმაცია წიგნების საშუალებით მივიღე, მაშინ გავეცანი ქართულ საგალობლებს, ვნახე თქვენი ეკლესიების სურათები და ყოველივე ამან ისე იმოქმედა ჩემზე, რომ საქართველოში მეუღლესთან ერთად გამომგზავრების გადაწყვეტილება მივიღე.

 

- საქართველოში ჩამოსვლისას როგორი იყო პირველი შთაბეჭდილება?

- თბილისში ხალხი იმ დროს ძალიან მძიმე სიტუაციაში ცხოვრობდა. შუა ზაფხულში ჩამოვედით, ბინა რუსთაველზე „ლაღიძის წყლების“ თავზე ვიქირავეთ და ერთ თვეში უზარმაზარი თანხის გადახდა მოგვიწია. სიძვირე იყო, თან ჰაერი არ

მოძრაობდა, მხოლოდ მანქანების გამონაბოლქვის სუნთქვა შეგვეძლო. გადავწყვიტეთ, საცხოვრებლად ისეთ ადგილას გადავსულიყავით, სადაც ხმაურის ნაცვლად, სიწყნარე, სუფთა ჰაერი და ჯანსაღი გარემო იქნებოდა. ასეთი გომბორის

უღელტეხილის ახლოს მდებარე სოფელი ვერონა აღმოჩნდა. სოფელში, პატარა სახლში ვცხოვრობდით. იქაურებისგან მესაქონლეობა შევისწავლეთ. პატარა მეურნეობა მოვიწყვეთ. ერთი პერიოდი ძეგვის ბავშვთა სახლთან ვთანამშრობლობდით, მასთან ახლოს მდებარეობს სოფელი კარსანი, სადაც ძეგვის ბავშვთა სახლს თავისი მეურნეობა აქვს მოწყობილი. ვერონიდან  ორი ძროხა, ერთი ცხენი ჩამოვიყვანეთ, კარსანში დავსახლდით და ძეგვის ბავშვთა სახლთან თანამშრომლობა დავიწყეთ.

შემდეგ გავიცანი მამა ლაზარე, რომელიც ქაშუეთსა და სამთავროში მოღვაწეობს. ის გერმანული ენის სპეციალისტია და ამან დიდი როლი შეასრულა ჩემი ოჯახის ქართულ ეკლესიასთან დაკავშირებაში. დღემდე მამა ლაზარეს აღსარებას გერმანულად ვაბარებ და, შეიძლება ითქვას, რომ ამით მან ქართულ და გერმანულ ენებს შორის დამაკავშირებელი ხიდი გადო. მალე საცხოვრებლად მცხეთაში გადმოვედით, საპატრიარქოსთან არსებულ სასულიერო გიმნაზიასთან ახლოს სახლი ვიყიდეთ, კარსანიდან საქონელი ჩამოვიყვანეთ და მეურნეობაც მოვაწყვეთ (იღიმება).

- როდის გადაწყვიტეთ მართლმადიდებლური წესით მონათვლა?

- მამაჩემი პროტესტანტი მღვდელია და ამიტომ პროტესტანტულ-ლუთერანულ ტრადიციებზე გავიზარდე. ქრისტიანად დავიბადე, მაგრამ არასწორი კონფესიის მიმდევარი ვიყავი. ახალგაზრდობაში დიდი ეკლესიური ცხოვრებით არ

გამოვირჩეოდი, ხოლო 22 წლის ასაკში, როდესაც მივხვდი პროტესტანტულ-ლუთერანული ეკლესია რეალურად სუსტი და მწირი იყო, იქ დარჩენა უაზრობად მივიჩნიე და ეკლესიიდან გამოვედი. დღეს კი მივხვდი, რომ ჩემს ქრისტიანობას მაშინ საფუძველი არ ჰქონდა. მართლმადიდებლობას არ ვიცნობდი, ის მხოლოდ საქართველოში გავიცანი. ერთხელ შავნაბადას მონასტერში სტუმრად ვიყავი. ამან ჩემზე ძალიან იმოქმედა. ხოლო მამა ლაზარეს გაცნობამ და იმან, რომ მშობლიურ ენაზეც შემეძლო მასთან საუბარი და მართლმადიდებლობის წიაღში ჩაწვდომა, საბოლოოდ გადაწყვიტა ჩემი მონათვლა. ოთხი წლის წინ, მაისის თვეში მთელი ოჯახი მოვინათლეთ მდინარე არაგვში მართლმადიდებლური წესით.

- ამის შემდეგ თქვენს ცხოვრებაში რა ცვლილებები მოხდა?

- ჩვენი ცხოვრება აბსოლუტურად შეიცვალა. რა თქმა უნდა, გარეგნულად არ გვემჩნეოდა, რადგან ჩვეული საქმიანობა

განვაგრძეთ, მაგრამ ეკლესიურები გავხდით, ჯვარი დავიწერეთ. სხვათა შორის, საქართველოში ნახევრად ქართველი და უფრო უკეთესი გერმანელი გავხდი.

- როგორც ჩემთვის ცნობილია, თქვენ სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში წირვა-ლოცვის დროს გალობთ. რამ გამოიწვია ქართული საგალობლებით თქვენი დაინტერესება და მიუხედავად იმისა, რომ ქართულად კარგად საუბრობთ, გალობა ხომ არ გიჭირთ?

- საგალობლების ტექსტის მხრივ პრობლემები მაქვს, სწრაფად ვერ ვკითხულობ, ამას ემატება ჩემი აქცენტი (იღიმება)... რაც შეეხება მუსიკას, ამ მხრივ, არ მიჭირს, რადგან დიდი ხანია, რაც მუსიკით ვარ დაინტერესებული. ერთი პერიოდი შვეიცარიაში კომპოზიციას ვსწავლობდი. ახალგაზრდობაში მინდოდა, კომპოზიტორი გამოვსულიყავი, მაგრამ სხვადასხვა მიზეზების გამო (კლასიკური მუსიკის შესწავლა გვიან დავიწყე), ვერ გავხდი. ქართული გალობა უნიკალურია, მას ცოცხალ

ღვთისმსახურებასთან ერთად ადამიანის ცხოვრებაში ისეთი ამაღლებული ადგილი უკავია, რაც არც ერთ მუსიკას არ შეუძლია. აქ არავინ ფიქრობს პრესტიჟზე. მას კომერციული, პოპულარობის დატვირთვა არ გააჩნია, რაც ადამიანის მუსიკასთან ურთიერთობას ძალიან ართულებს.

- პირველად როდის იგალობეთ და რას გრძნობს ადამიანი გალობის დროს?

- ქართულ საგალობლებს მანამდე გავეცანი, სანამ გალობას დავიწყებდი. ძეგვის ბავშვთა სახლში ბავშვებთან ერთად მალხაზ ერქვანიძესთან გავიარე გალობის გაკვეთილები. შემდეგ მცხეთელ მგალობლებს დავუახლოვდი. სამთავროს დედათა

მონასტერში გუნდთან სტუმრად ვიყავი და საგალობლებს ვსწავლობდი. ორი წლის წინ კი, როდესაც სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრის წინამძღვარი მეუფე ზენონი გახდა, საგალობლები უკვე ვიცოდი და მცხეთელებთან ერთად დავიწყე

გალობა.

 

- რომელიმე საგალობელი გამორჩეულად თუ გიყვართ?

- სვეტიცხოვლის ტაძარში ორი გუნდი გალობს: ერთი ხალხური ანსამბლის „ფესვების“ წევრები, მეორე კი - ჩვენ, მცხეთელები. ჩვენ აქცენტი კარბელაშვილების ქართულ-კახურ კილოზე გვაქვს გადატანილი, რომელიც ყოველთვის

სვეტიცხოვლის კილოდ ითვლებოდა. დღეს ფიქრობენ, რომ ამ ტაძარში ამ კილოს ძირითადი სკოლა იყო, საიდანაც მთელ ქართლ-კახეთში გავრცელდა. XIX-XX საუკნეებში ძმები კარბელაშვილების ნოტებზე დაწერილი საგალობლების სწავლით

გვსურს ეს კილო აღვადგინოთ. დღემდე არსებობს გელათის, შემოქმედის კილოები და ასე შემდეგ. ჩვენთვის, მცხეთელებისთვის, კარბელაშვილების კილო განსაკუთრებით საყვარელია. ის არა მარტო აღმოსავლეთ საქართველოსთვის,

არამედ ჩემთვის, გერმანელისთვისაც უფრო ახლოს დგას (იღიმება).

- ქართულ ტრადიციებს როგორ შეაფასებდით?

- ქართული ტრადიციების დიდი ნაწილი ქრიატიანული, მართლმადიდებლურია და ისინი დროთა განმავლობაში ეროვნულ, ხალხურ ტრადიციად გადაიქცნენ. საქართველოში ოჯახს, როგორც ინსტიტუტს, დიდ პატივს სცემენ. მრავალშვილიანობა, ეკლესიურობა, მანდილოსნის პატივისცემა, სიმღერა, გალობა - ყოველივე ეს ქართულ ტრადიციებში არსებობს. ჩემი გაგებით, ქართველები ყოველთვის მარტივად ცხოვრობდნენ: მიწას ამუშავებდნენ და თავის ენერგიას ეკლესიების შენებასა და მათ დაცვას ახმარდნენ. ძალიან მომეწონა ქართული კერძები (იღიმება), თამადობის ინსტიტუტი, ოღონდ თამადა აქტიური  ქრისტიანი უნდა იყოს, რომ სუფრა ღრეობაში არ გადაიზარდოს. რომ ამბობენ, ქართული სუფრა აკადემიააო - მართალია; ის ხომ ღვთისმსახურების ხალხური გამეორებაა.

- იულიანე, საქართველოში საცხოვრებლად სამუდამოდ რჩებით?

- აუცილებლად დავრჩები, აქედან არსად წავალ. გერმანიაში მართლმადიდებლობა არ არის, იქ რა მინდა (იცინის). რაც შეეხება ბავშვებს, ისინი თვითონ გადაწყვეტენ, სად იცხოვრონ, თუმცა ქართულ ტრადიციებზე უფრო იზრდებიან, ვიდრე

გერმანულზე. აქ განსაკუთრებული მადლი ტრიალებს. ადამიანი, მით უმეტეს, ქართველი, ყველანაირად უნდა ცდილობდეს, ისე იცხოვროს, რომ თავისი წინაპრების ღვაწლი გააგრძელოს. უფალს კი მადლობა უნდა შევწიროთ იმისთვის, რომ საქართველო, ქართველი ერი, ეკლესია და ეროვნული ტრადიციები დღემდე შემოგვინახა და დაიცვა.

 

ნათია უტიაშვილი

ჟურნალი „თბილისელები“, ზ 43, 2004 წ.

 

 

 

 

გზა მართლმადიდებლობისკენ

 

ინდონეზიის მართლმადიდებლური მისია და არქიმანდრიტი დანიელი (ბამბანგ დვი ბიატორო)„და სხუანიცა ცხოვარნი მიდგან, რომელნი არა არიან ამის ეზოისგანნი; იგინიცა ჯერ-არიან მოყვანებად ჩემდა, და ხმისა ჩემისაი ისმინოს და იყვნეს ერთ სამწყსო და ერთ მწყემს“ (იოანე 10, 16)

ინდონეზია - სიდიდით მსოფლიოში მე-5 ქვეყანაა, თავისი 220 მილიონი მოსახლეობით, ის მსოფლიოში I ქვეყანააა მუსლიმი მოსახლეობის რაოდენობით (ინდონეზიელთა თითქმის 90% თავს მუსლიმად მიიჩნევს).

ანტიოქიელი (სირიელი) ქრისტიანებიდან პირველმა მისიონერებმა VII-VIII ს.ს-ში იქადაგეს ინდონეზიაში, მაგრამ მას შემდეგ, რაც სასულიერო პირთა წარმომადგენლები გარდაიცვალნენ, ადგილობრივმა მცხოვრებლებმა მართლმადიდებლობის შესახებ თითქმის არაფერი იცოდნენ, რადგან პოლიტიკურ და გეოგრაფიულ იზოლაციაში აღმოჩნდნენ. თუმცა, XI ს-ში კათოლიკე

ეპისკოპოსმა-მისიონერმა აქ ქრისტიანთა შთამომავლები აღმოაჩინა. ისინი 3 საუკუნოვანი იზოლაციის მიუხედავად არსებობდნენ. ჩვენამდე იმ ადრეული ხანიდან არცერთ წერილობით მოწმობას არ მოუღწევია. გადმოცემამ შემოგვინახა 3

ადგილობრივი ეპისკოპოსის სახელი: მარ იაბალახი, მარ აბდიშო და მარ დენხა.

ამგვარად, ინდონეზიელების, ძირითადად, ისლამური ორიენტაციის ქვეყანაში, ქრისტიანული ფესვებიც მკვიდრობს, მართალია სუსტი, მაგრამ ღრმა ფესვები. ინდონეზიელთა უმრავლესობამ არაფერი უწყის ამ ფესვების შესახებ. არქიმანდრიტი დანიელი (ბამბანგ დვი ბიატორო), პირველი მართლმადიდებელი მღვდელი და მისიონერი თანამედროვე ინდონეზიაში, ამტკიცებს, რომ მის ქვეყანაში მართლმადიდებლობა გაჩნდა უწინარეს ნებისმიერი სხვა ქრისტიანული კონფესიისა.

ბამბანგ დვი ბიატორო 1956 წ. მუსლიმურ ოჯახში დაიბადა. კუნძულ იავას აღმოსავლეთში მდებარე შორეულ ქალაქ მოჯოკერტოში. ისევე, როგორც სხვა მრავალ ბავშვს აღმოსავლეთში, მასაც მოხუცი ბაბუა და ბებია ზრდიდნენ, უმეტესწილად ბაბუა, რომელიც 104 წლისა გარდაიცვალა...

ბამბანგი პირველად ქრისტიანობას ჯერ კიდევ ყრმობაში გაეცნო. იგი დაინტერესდა, მაგრამ რადგან ვერაფერი შეიტყო, თავისი ერთ-ერთი მასწავლებლის ქმარს მიმართა, რომელიც პროტესტანტი-ქარიზმატი (ორმოცდაათიანელი) იყო. ამ ადამიანმა მას ქრისტეს შესახებ პროტესტანტული თვალთახედვით უამბო. ბამბანგი ვერც ამ პასუხებმა დააკმაყოფილა. მან ძიება განაგრძო. ახლა უკვე დაიწყო ბიბლიისა და ყურანის კითხვა და ამგვარად, მათი შედარებით, იძიებდა ჭეშმარიტებას.

ერთხელ, ყურანის კითხვისას მან პასუხი მიიღო იმაზე, რასაც ეძებდა:

„ყურანს ვკითხულობდი. იგი გაშლილი კალთაში მედო. III სურის 45-ე აიატი ამოვიკითხე, სადაც ანგელოზი გაბრიელი ამბობს:

„ო, მარიამ! ჭეშმარიტად, ალაჰი თავისი სიტყვით გაცნობებს შენ სასიხარულო ამბავს: „შენ შობ ძეს“. სახელი მისი - მასიხ ისა, მარიამის ძე. იგი იქნება თაყვანცემული ამა სოფლადაც, მომავალ სამყაროშიც და მიახლოვებული ალაჰთან“.

ამის შემდეგ ბამბანგი უკვე სხვაგვარად უყურებდა ქრისტიანობას. მისი რწმენა თანდათან იზრდებოდა, მაგრამ საკუთარ თავს ქრისტიანად მაინც ვერ აღიქვამდა.

ბამბანგი მალავდა თავის ძიებებს, არავისთვის არაფერი უთქვამს, განსაკუთრებული მონდომებით კი ბაბუას უმალავდა, რომელიც ძალიან მორწმუნე იყო და რომლის დიდი შიში და რიდი ჰქონდა. მას გამოცდა ელოდა, ეს დაეხმარა საბოლოო

გადაწყვეტილების მიღებაში, რამაც სამუდამოდ შეცვალა კიდეც მისი ცხოვრება.

ერთხელ, როცა ქრისტიანულ ტაძარში ყოფნის შემდეგ, ბამბანგი სახლში დაბრუნდა უცებ, ტანსაცმელში დამალული ბიბლია ბაბუას ფეხებთან დაუვარდა. იგი, რა თქმა უნდა, იქვე გაროზგეს, სახლიდანაც გაიქცა, მაგრამ მოგვიანებით მაინც დაბრუნდა

და მუსლიმი ბაბუას წინაშე წარსდგა. ბაბუამ მას მოსთხოვა აეხსნა, თუ რატომ დატოვა ისლამი. თავად ნახევრადმოქცეულმა ბამბანგმა ქრისტეს სჯულის დაცვა დაიწყო.

- ბაბუა, შენ ძალიან მოხუცი ხარ. შენ რომ მოკვდები, დარწმუნებული ხარი, რომ სამოთხეში დამკვიდრდები?

- არა, მე არ ვიცი.

- რატომ?

- ეს დამოკიდებულია ჩემს მიერ ჩადენილ საქმეებზე. თუკი აღმოჩნდება, რომ კეთილი საქმე უფრო მეტი მიკეთებია, მაშინ სამოთხეში მოვხვდები, ხოლო თუკი ბოროტი საქმეები სასწორს გადაწონის, მაშინ ჯოჯოხეთში წავალ.

- შენ კი დარწმუნებული ხარ, რომ შენი კეთილი საქმეები გადაწონის ბოროტ საქმეებს?

- მე არ ვიცი.

- ე.ი. შენ არა ხარ უფლის მორჩილი. შენ საკუთარ თავზე, საკუთარ ძალისხმევაზე ხარ დამოკიდებული. ეს რა მუსლიმობაა?

მაგრამ, ნება მომეცი, ბაბუა, გიამბო. ღმერთმა გამოგზავნა თავისი სიტყვა და შენ ნამდვილად შეძლებ, შეიცნო უფალი მისი სიტყვის საშუალებით. შენ იცი, რომ წინასწარმეტყველ ისას (იესოს) სახელი ყურანში ნიშნავს „ღვთის სულს“. ეს წინასწარმეტყველი იესო - მხოლოდ ადამიანი არ არის. ყურანი მოწმობს, რომ

იგი იშვა უმამოდ, რაც ნიშნავს, რომ იგი უშუალოდ ღვთის ძალისაგან იშვა. იგია თავად ღვთის სიტყვა, რომელიც მოგვევლინა ადამიანის სახელით. ისა, ე.ი. სიტყვა ღვთისა გარდამოვიდა ამქვეყნად იმისთვის, რომ აღადგინოს ქვეყნიერება და

გაგვათავისუფლოს ბოროტების ტყვეობისაგან. რელიგია - ესაა არა მხოლოდ კეთილი საქმეების კეთების ხერხი; იგი მოწოდებულია იმისათვის, რომ მოგვანიჭოს ჩვენ ცხოვრება საუკუნო. ხოლო საუკუნო ცხოვრება მარტოოდენ სათნო საქმის

კეთებით კი არ მიიღწევა, არამედ უფლისადმი ადამიანის მორჩილებით...

ბამბანგმა სიტყვა დაამთავრა, ბაბუასგან გაკიცხვას მოელოდა და ვრცელი დუმილი ჩამოვარდა. ბაბუამ მრისხანების ნაცვლად, მშვიდად იკითხა: „მეც შემიძლია გავხდე ქრისტიანი?“ მალევე მოინათლა კიდეც.

ნათლობიდან მცირე ხნის შემდეგ ბაბუა გარდაიცვალა. თუმცა იგი ახლადმოქცეული ქრისტიანი იყო, მას გამოცხადებით ეუწყა ამასოფლიდან გასვლის ჟამი და 104 წლის ასაკში, მშვიდად მიიცვალა ოჯახის წევრების გარემოცვაში.

ამის შემდეგ ბამბანგი რწმენაში განმტკიცდა. იგი გახდა ინდონეზიის პროტესტანტ-ქარიზმატული მოძრაობის აქტიური მონაწილე. თუმცა მას მუდმივი უკმარისობის გრძნობა აწუხებდა. იგი იხსენებს: „ბავშვობაში მასწავლეს, რომ ლოცვისთვის

განკუთვნილი დრო არსებობს. ორმოცდაათიანელებისათვის სულერთია როდის ილოცებ. მე ამას ვერ ვეთანხმებოდი. ჩემს თავს ვუთხარი: „თუკი ღმერთი - წესრიგის ღმერთია, მას უნდა ჰქონდეს რაღაც წესები, გარკვეული რიტმი და შენ, მოკვდავს

არ შეგიძლია, აირჩიო მხოლოდ ის, რაც მოგწონს“.

ერთი ქველისმოქმედის წყალობით ბამბანგი სეულში პროტესტანტულ სემინარიაში გაემგზავრა. იქ მან ინგლისური და კორეული ენები შეისწავლა, შეისწავლა ახალი აღთქმა ბერძნულად და ივრითზე, ასევე საეკლესიო ისტორია და ღვთისმეტყველება. იგი განსაკუთრებული მონდომებით იმეცნებდა ქრისტიანულ კონფესიათა შორის განსხვავებებს.

ერთხელ იგი თავის ოთახში ოჯდა და ფანჯრის შენობებს გასცქეროდა. უეცრად, მისი მზერა შორეული შენობის სახურავზე შეჩერდა, რომელიც მეჩეთს წააგავდა. რამდენიმე დღის შემდეგ იგი სახლიდან გავიდა და იმ შენობისკენ გაემართა. ეს ბერძნული მართლმადიდებელი ეკლესია იყო.

ასე მოხვდა პირველად მართლმდიდებლურ ტაძარში მომავალი არქიმანდრიტი დანიელი პირველ მწუხრზე. „იმ საღამოს, როცა მე ტაძარში შევედი, მწუხრი იყო. მსახურების შემდეგ ყველამ წარმოთქვა: „ამინ!“ გული ამოვარდნაზე მქონდა. ბავშვობა მომაგონდა. ჩემს თავს ვუთხარი: „სახლში მოვედი... მაშინ მე მტკიცედ შევიგრძენი, რომ ამიერიდან ეს ჩემი სახლია. მე შემეძლო, მერწმუნა იესო და თაყვანი მეცა მისთვის, როგორც უფლისთვის ისე, როგორც ეს ბავშვობაში მუსლიმურად

მასწავლეს. მე ავტირდი. ეს იყო პასუხი“.

ბამბანგი შეუდგა არქიმანდრიტ სოტერიოსის (ტრამბასი), ამ ტაძრის ბერძენი მღვდლის ბიბლიოთეკიდან წიგნების კითხვას.

იგი ყველაფერს ხარბად ისრუტავდა. გაუძნელდა მართლმადიდებლური რწმენის მრავალი ასპექტის გათავისება, მაგალითად, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლისა და წმიდა ხატების თაყვანისცემის საკითხი. მაგრამ ეს სიძნელეეები დაიძლია მტკიცე

რწმენით, რომ მართლმადიდებლობაშია სამოციქულო ეკლესია. გარკვეული პერიოდის შემდეგ მან მამა სოტერიოსს თავისი გადაწყვეტილება განუცხადა. მღვდელმა გამოსცადა ბამბანგის რწმენა და მიუგო: „რად გინდა მართლმადიდებლობა? დარჩი პროტესტანტი!“ მათ ბევრი ისაუბრეს და ბამბანგმა თანდათანობით თავის ყველა კითხვაზე მიიღო პასუხი. ამის შემდეგ მან

კვლავ სთხოვა მამა სოტერიოსს მართლმადიდებლურად მონათვლა. მღვდელმა მიუგო: „რად გინდა? თუ ფულის გამო, - ჩვენ ფული არა გვაქვს. ჩვენ ღარიბი ეკლესია ვართ. თუ დიდებას ეძიებ, - ჩვენს ეკლესიას უკვე დიდი ხანია დევნიან. შენ

გირჩევნია, გახდე პროტესტანტი პასტორი. და თუკი კარგი მქადაგებელი იქნები, სახელს გაითქვამ“. ბამბანგი შეწუხდა, მაგრამ არაფერი სწყენია. მან განუმარტა მამა სოტერიოსს, რომ ფული არ აინტერესებდა. „მაშინ რატომ?“ - ჰკითხა

მართლმადიდებელმა მღვდელმა. „ამ ეკლესიაში მე ვიპოვე ჭეშმარიტება“, - მტკიცედ განაცხადა ბამბანგმა. „თუკი ასეთია შენი პასუხი, მაშინ გახდი ერთ-ერთი ჩვენთაგანი“, - მიუგო მამა სოტერიოსმა.

და აი, 1983 წელს ბამბანგ დვი ბიატორო ინდონეზიის უახლოეს ისტორიაში ამ ქვეყნის პირველი მართლმადიდებელი ქრისტიანი გახდა. ბამბანგს ნათლობის შემდეგ დანიელი უწოდეს. სახელი მან თავად შეირჩია...

არქიმანდრიტმა სოტერიოსმა ურჩია დანიელს საბერძნეთში გამგზავრებულიყო, რათა ტრადიციული მართლმადიდებლური ცხოვრების წესი ეხილა. დანიელი 6 თვის მანძილზე სწავლობდა ათენში ბერძნულს. შემდეგი 6 თვე მან ათონზე, სიმონ-

პეტრეს მონასტერში გაატარა. აქ მან პირველად სცადა ინდონეზიურ ენაზე ლიტურგიკული ტექსტები ეთარგმნა.

საბერძნეთში გატარებული 1 წლის შემდეგ იგი ამერიკაში გაემგზავრა. მან ბოსტონში დაამთავრა ბერძნულ მართლმადიდებლურ სემინარიასთან არსებული საღვთისმეტყველო კურსები და ოჰაიოს შტატის უნივერსიტეტში სოციოლოგიის დოქტორის ხარისხი მიიღო.

ამის შემდეგ დანიელმა სამშობლოში დაბრუნებაზე დაიწყო ფიქრი. მისი საზრუნავი გახდა, თუ როგორი სამსახური უნდა გაეწია მას თავისი თანამემამულეებისათვის. დანიელმა გადაწყვიტა, რომ მისი მისიონერული მოღვაწეობისათვის საუკეთესო

იქნებოდა, თუკი ბერად აღიკვეცებოდა. ასეც მოიმოქმედა. ამის შემდეგ, 1988 წელს პისტბურგის ეპისკოპოსმა მაქსიმემ მას მღვდელმონაზვნად დაასხა ხელი და იმავე წელს მამა დანიელი ინდონეზიაში დაბრუნდა.

სამშობლოში დაბრუნებულმა დანიელმა თავისი მისიონერული მოღვაწეობა თავისივე ოჯახიდან დაიწყო. მოაქცია ისინი, მონათლა, ასწავლა სეფისკვერების ცხობა და ადგილობრივ, ბატიკის ფაბრიკაში საეკლესიო შესამოსელის დამზადება.

რამდენიმე თვის შემდეგ ქალაქ სოლოში გაემგზავრა და მის მიერვე დაარსებული პროტესტანტული საზოგადოება „სილოამის“ წევრებს საუბრები ჩაუტარა, რომლებიც მთელი ხნის განმავლობაში თვალს ადევნებდნენ მის მოქცევას და რომლებთანაც

ყოველთვის ვრცელი, გულწრფელი, საღვთისმეტყველო ხასიათის მიმოწერა აკავშირებდა.

მამა დანიელმა დიდი და სერიოზული მისიონერული მოღვაწეობა დაიწყო. ტარდებოდა ბიბლიის შემსწავლელი მეცადინეობები, მიმდებარე სოფლები მისიონერულმა მოღვაწეობამ მოიცვა. მამა დანიელმა ქალაქ სოლოს უნივერისტეტთან დააარსა მართლმადიდებლური საფუძვლების შემსწავლელი ერთწლიანი კურსები. გამოსცა თავისი ლექციების აუდიო-ჩანაწერები, რამაც ინდონეზიელებს შესაძლებლობა მისცა თავიანთი თანამემამულისაგან მშობლიურ ენაზე მოესმინათ სიტყვა მართლმდიდებლობის შესახებ.

მალე მამა დანიელმა ქალაქ სოლოში, პირველ-ქრისტიანთა ტაძრების მსგავსი სამლოცველო სახლი დააარსა. სულ უფრო და უფრო მეტი ხალხი ინათლებოდა და სადღეისოდ მამა დანიელის მისია მრავალ სოფელსა და ათეულზე მეტ კუნძულზე მოქმდებს.

სახელმწიფო დეპარტამენტმა 1991 წელს რელიგიის საქმეებში ქვეყანაში არსებული მართლმადიდებლობა ოფიციალურად აღიარა. მისია, რომელსაც სათავეში მამა დანიელი უდგას, წარმოადგენს მცირე ხნის წინ დაარსებული ჰონგ-კონგისა და

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მართლმადიდებლური, ბერძნული ეპარქიის ნაწილს. ეპარქიის მმართველია მიტროპოლიტი ნიკიტა.

მართლმადიდებელთა რიცხვის ზრდას მუსლიმთა ანტიქრისტიანული განწყობა მოჰყვა, (ისინი ქრისტიანობას მწვალობლობად მიიჩნევენ). მუსლიმური თემები აშკარად დაუპირისპირდნენ ქვეყანაში ფესვმოკიდებულ, მზარდ მართლმადიდებლობას. მათი ძალისხმევით მრავალი ტაძრის მშენებლობა შეჩერდა. ერთ-ერთ ქალაქში ტაძრის მშენებლობაზე თანხმობა გააუქმეს და ნახევრად აშენებული მართლმადიდებლური მისიის კედლები ასევე დაუსრულებელი და მიტოვებული დარჩა.1990 წელს ანტიქრისტიანული განწყობები ძალადობით განცხადდა: მუსლიმებმა მრავალი ტაძარი გადაწვეს, აწამეს ქრისტიანები. ათასობით ქრისტიანი დაიღუპა 1998 წელს მალაკში მომხდარი რელიგიური დაპირისპირების შედეგად, ხოლო 1999 წელს ქალაქ სოლოში გამართულმა ისლამურმა კონგრესმა მუსლიმებს მოუწოდა, დაენგრიათ ქრისტიანული ტაძრები.

ამის შედეგად კუნძულ ლომბოკზე და სხვა მრავალ ადგილზე მდებარე ეკლესიები დაანგრიეს, ქრისტიანების საცხოვრებელი ბინები და მათი კუთვნილი საწარმოებიც გაანადგურეს. სასულიერო პირები, მათ შორის მამა დანიელიც, იძულებულნი

გახდნენ, დაეტოვებინათ თავიანთი სახლები და თავი უსაფრთხო ადგილებში შეეფარებინათ.1999-2000 წლის ზამთარში მამა დანიელი ინდონეზიის პრეზიდენტს აბდურახმან ვახიდს შეხვდა. აღსანიშნავია, რომ იგი ისტორიული სახალხო რეფერენდუმით არჩეული პირველი არასამხედრო პრეზიდენტი გახლავთ ინდონეზიაში. პრეზიდენტმა მამა დანიელთან საუბარში გამოხატა პატივისცემა და მხარდაჭერა აღუთქვა ინდონეზიის მართლმადიდებლურ თემს.

20-წლიანი მისიონერული მოღვაწეობის შემდეგად, ამჟამად ინდონეზიაში მოქმედებს 10 მართლმადიდებლური ტაძარი, რომლებშიც 9 მღვდელი მსახურობს. ინდონეზიის მართლმადიდებლური თემი 2000 მორწმუნეს აერთიანებს. მათ შორის 7

მომავალი მღვდელი უცხოეთის სასულიერო სასწავლებლების სტუდენტია.

 

მართლმადიდებლური მისია ზრდას განაგრძობს, ქვეყანაში მზარდი ძალადობისა და უწესრიგობის მიუხედავად, მამა დანიელი მქადაგებლურ საქმიანობას აგრძელებს. იგი კვლავინდებურად ოპტიმიზმითა და სასოებით აღვსილი ადამიანია და დიდი

ენთუზიაზმით მოგვითხრობს მართლმდიდებლობაზე მოქცევის შემთხვევებს: ისლამიდან, ბუდიზმიდან და ინდუიზმიდან.

 

აშშ-ს ჟურნალ „Round  of   Emmaus“, თომას ჰალბერტი

თარგმნა მარიამ გაგუამ

გაზეთი „საპატრიარქოს უწყებანი“, ზ 46 (199), 2002 წ.

 

 

გვერდის მისამართი : ბიბლიოთეკა / რელიგია / უავტორო / ყველანი ღვთის შვილები ვართ